FAQ
จดและเลิกทะเบียน VAT: เกณฑ์และหน้าที่
ยอดกิจกรรมที่เสีย VAT เกิน 1.8 ล้านบาทต้องยื่นจดใน 30 วัน การเลือกจด การถอน และการเลิกกิจการใช้เงื่อนไขต่างกัน พร้อมหน้าที่แบบภาษีและเก็บเอกสาร

คำถามและคำตอบ: จดและเลิกทะเบียน VAT: เกณฑ์และหน้าที่
ใช้ยอดฐานภาษีของกิจกรรมที่ต้องเสีย VAT ตรวจเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท ไม่ใช้กำไรหรือยอดรับทุกประเภท พระราชกฤษฎีกาฯ 432 แยกปีปฏิทินของบุคคลธรรมดาจากรอบบัญชีของนิติบุคคล และมีวิธีนับช่วงเริ่มกิจการ เมื่อยอดเกินให้บันทึกวันจากหลักฐานขายและคำนวณกำหนด 30 วันตามมาตรา 85/1 หากพลาดให้แยกประเมินช่วงที่ไม่จด ภาษีขาย ภาษีซื้อที่ใช้ได้ และโทษตามข้อเท็จจริง ไม่ควรถือว่าทุกยอดจะคิดย้อนหลังเหมือนกัน
เริ่มจากแยกกิจกรรมและตรวจว่ากฎหมายเปิดให้เลือกจดตามมาตรา 81/3 หรือไม่ ไม่ใช่กิจการยกเว้นทุกประเภทจะเลือกได้ สำหรับกิจการที่มีสิทธิ ให้ทำประมาณการสองแบบโดยใช้ยอดขาย ราคา ภาษีซื้อที่เข้าเงื่อนไข และต้นทุนจัดทำรายงานจริง การลงทุนก่อนวันเริ่มสถานะต้องตรวจช่วงเวลาและเอกสาร ไม่ถือว่าภาษีซื้อทั้งหมดขอคืนได้เพราะจดแล้ว ลูกค้านิติบุคคลหรือการส่งออกก็ไม่ใช่หลักประกันความคุ้มค่า เมื่อตัดสินใจจดต้องจัดคนดูแลการออกเอกสาร แบบรายเดือนแม้ไม่มีรายการ และการเก็บหลักฐาน รวมถึงตรวจเงื่อนไขการถอนทะเบียนไว้ก่อน
ตรวจผู้ยื่นว่าเป็นบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือผู้มีตัวแทน แล้วใช้รายการเอกสารปัจจุบันของกรมสรรพากรให้ตรงประเภท ตรวจชื่อผู้มีอำนาจและอำนาจมอบหมาย พร้อมหลักฐานที่ตั้ง เช่น สิทธิใช้สถานที่ แผนที่ และภาพจริง ที่อยู่ในเอกสารต้องอธิบายตรงกัน หากช่องทางออนไลน์ขอหลักฐานเพิ่มเติมให้จัดตามคำขอ การเตรียมเอกสารครบตามรายการไม่รับรองว่าจะไม่ตรวจสถานที่หรืออนุมัติทันที
อ่านวันเริ่มสถานะในใบทะเบียนก่อนส่งข้อมูลให้ทีมขายและบัญชี กำหนดจุดเกิดภาษีตามมาตรา 78–78/1 โดยแยกขายสินค้ากับบริการ การส่งมอบ รับชำระ โอนกรรมสิทธิ์ หรือออกใบกำกับภาษีก่อนอาจเปลี่ยนเวลา ไม่ใช่เอกสารทุกชนิด ตรวจรายการใบกำกับตามมาตรา 86/4 จัดรายงานตามมาตรา 87 และวางกำหนดแบบตามมาตรา 83 ให้ครอบคลุมเดือนที่ไม่มีการขาย แยกผู้จัดเอกสาร ผู้อนุมัติ และผู้ชำระ โดยเก็บหลักฐานแต่ละขั้น
เริ่มจากระบุว่าพื้นที่ใหม่เป็นสถานประกอบการตามข้อเท็จจริงหรือเพียงพื้นที่เก็บของ ตรวจมาตรา 85/7 และแนวปฏิบัติที่ตรงกรณีเพื่อกำหนดวันแจ้ง จัดหลักฐานสิทธิใช้และที่อยู่ แล้วใช้ข้อมูลสาขาที่กรมสรรพากรรับไว้บนเอกสาร การจัดรายงานกับการยื่นรวมเป็นคนละเรื่อง ตรวจอนุมัติและเงื่อนไขการรวมก่อนหยุดยื่นแบบแยกของสถานประกอบการ
รายการยกเว้นกับรายการอัตราศูนย์อาจไม่เรียกเก็บภาษีจากลูกค้าเหมือนกัน แต่สิทธิภาษีซื้อไม่เหมือนกัน การยกเว้นตามมาตรา 81 ต้องตรวจว่าเลือกเข้าระบบได้หรือไม่ ส่วนอัตราศูนย์ตามมาตรา 80/1 ต้องมีหลักฐานเข้าเงื่อนไข ภาษีซื้อของรายการอัตราศูนย์ยังต้องผ่านข้อห้ามในมาตรา 82/5 ไม่ได้ใช้ได้ทุกใบ หากค่าใช้จ่ายรองรับทั้งสองประเภทให้แยกส่วนตรงและตรวจการเฉลี่ยของส่วนร่วม
สร้างเส้นเวลาจากวันที่เกินเกณฑ์ วันที่ครบกำหนด และวันที่เริ่มสถานะจริง แล้วรวบรวมรายการขายและซื้อแต่ละช่วง ตรวจภาษีที่ต้องชำระตามข้อเท็จจริงพร้อมแยกเบี้ยปรับมาตรา 89 จากเงินเพิ่มมาตรา 89/1 เงินเพิ่มรายเดือนหรือเศษของเดือนไม่ใช่อัตรารายวัน การยื่นและชำระภายหลังไม่ล้างหนี้เดิมหรือรับรองการลดโทษ ให้บันทึกเหตุผิดและหลักฐานสำหรับตรวจทางแก้หรือขอลดตามหลักเกณฑ์ที่ใช้
แยกเหตุเลิกจริงออกจากเหตุขอถอนขณะยังทำธุรกิจ มาตรา 85/15 กำหนดแจ้งเลิกภายใน 15 วัน ส่วนมาตรา 85/10 ให้ขอถอนเมื่อเข้าเงื่อนไข โดยกรณีรายรับต่ำใช้ระยะอย่างน้อยสามปีติดต่อกัน และผู้เลือกจดตามมาตรา 81/3 ต้องตรวจระยะในกฎกระทรวงซึ่งกฎหมายกำหนดขั้นต่ำไว้ไม่น้อยกว่าสองปี ไม่ใช่ใช้ระยะเดียวกันอัตโนมัติ การโอนทั้งกิจการมีขั้นตอนแจ้งก่อนโอนตามมาตรา 85/13 ให้ยืนยันวันสิ้นสถานะและหน้าที่ยื่นที่เหลือกับกรมสรรพากร
กำหนดวันเลิกจริงและแจ้งตามมาตรา 85/15 ภายในสิบห้าวันพร้อมคืนใบทะเบียน ไม่ควรรอเคลียร์งานทุกอย่างจนพ้นกำหนด แยกตรวจสินค้าหรือทรัพย์สินคงเหลือ เครดิตภาษีและคำขอคืน รวมถึงแบบและภาษีค้าง การขายสต๊อกก่อนเลิกเองอาจมีภาระภาษีจึงไม่ใช่คำรับรองว่าจะลดภาษีได้เสมอ ให้ยืนยันวันที่สิ้นสถานะและงวดสุดท้ายกับกรมสรรพากร แล้วจัดผู้เก็บเอกสารต่อ: มาตรา 87/3 ใช้ระยะปกติอย่างน้อยห้าปีจากยื่นแบบหรือทำรายงาน อธิบดีกำหนดได้ถึงเจ็ดปี ส่วนเมื่อเลิกให้รักษาเอกสารที่ยังมีหน้าที่เก็บต่ออีกสองปี ผู้จดทะเบียนชั่วคราวและกฎหมายอื่นต้องตรวจแยก
ทำตารางคาดการณ์แยกจากยอดที่เกิดจริง เพื่อไม่ใช้ตัวเลขคาดการณ์กำหนดวันบังคับจด เมื่อเริ่มเข้าใกล้เกณฑ์ ให้ทบทวนเงื่อนไขราคากับลูกค้า เตรียมหลักฐานสถานที่ และตั้งผู้ติดตามยอดขายรายเดือน ตรวจว่าวันเริ่มสถานะตรงกับการออกใบกำกับและระบบขาย หากปรับโครงสร้างธุรกิจต้องมีเหตุทางธุรกิจและตรวจผลภาษีตามข้อเท็จจริง ไม่ใช้การแบ่งยอดเพื่อกลบกิจกรรมเดียวกัน ค่าบริการประเมินจากขอบเขตและเอกสารผ่านใบเสนอราคา
ตรวจเทียบแหล่งข้อมูลกรมสรรพากร: 9 ตุลาคม 2569 — เป็นการตรวจเนื้อหา ไม่ใช่การรับรองโดยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะราย
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 85–86: จด ถอน แจ้งเลิก และใบกำกับกรมสรรพากร
มาตรา 85 และ 85/1 ว่าด้วยวันเริ่มสถานะและกำหนดยื่น; 85/10 แยกเงื่อนไขถอนเมื่อรายรับลดกับผู้สมัครจด; 85/15 กำหนดแจ้งเลิกกิจการ; 86/4 ระบุรายการใบกำกับเต็มรูป
2. ประกาศ
พระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 432: เกณฑ์กิจการขนาดย่อมและการนับปีกรมสรรพากร
มาตรา 4 กำหนดฐานภาษีไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มาตรา 5 แยกปีปฏิทินสำหรับบุคคลธรรมดากับรอบบัญชีสำหรับนิติบุคคล รวมวิธีนับช่วงเริ่มกิจการ
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: สิทธิสมัครจดและเงื่อนไขภาษีซื้อกรมสรรพากร
มาตรา 81/3 จำกัดกิจกรรมที่เลือกเข้าระบบได้ มาตรา 82/5 ระบุภาษีซื้อต้องห้าม และมาตรา 82/6 กำหนดการเฉลี่ยเมื่อใช้ร่วมกับกิจกรรมยกเว้น
4. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: แบบรายเดือนและการคืนภาษีกรมสรรพากร
มาตรา 83 ระบุหน้าที่ยื่นแม้ไม่มีการขายและกำหนดปกติวันที่ 15 เดือนถัดไป อ่านร่วมกับข้อยกเว้นและประกาศที่เกี่ยวข้อง ส่วนมาตรา 84–84/1 กล่าวถึงการขอคืน
5. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร: การเก็บรายงานและโทษ VATกรมสรรพากร
มาตรา 87/3: ปกติอย่างน้อย 5 ปีนับจากยื่นแบบหรือทำรายงาน; เลิกกิจการเก็บเอกสารที่ยังมีหน้าที่รักษาต่ออีก 2 ปี; อธิบดีอาจกำหนดไม่เกิน 7 ปี อ่านข้อยกเว้นทะเบียนชั่วคราวด้วย มาตรา 89, 89/1 และ 90/4 แยกเบี้ยปรับ เงินเพิ่มและโทษอาญา
6. แนวปฏิบัติ
คำสั่งกรมสรรพากร ป.86/2542: ใบกำกับภาษีเต็มรูปกรมสรรพากร
หลักปฏิบัติเรื่องเวลาออกใบกำกับภาษีและรายละเอียดเอกสาร อ่านร่วมกับมาตรา 86/4 และประกาศที่เกี่ยวข้องกับกิจการ
7. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 78–78/1: จุดเกิดภาษีกรมสรรพากร
แยกความรับผิดจากการขายสินค้ากับการให้บริการ; ตรวจส่งมอบ รับชำระ โอนกรรมสิทธิ์ และออกใบกำกับภาษีก่อน รวมทั้งข้อยกเว้นเฉพาะกรณี ไม่ถือว่าเอกสารทุกชนิดทำให้เกิดภาษี
8. แนวปฏิบัติ
กรมสรรพากร: การจดทะเบียน VAT ทางอินเทอร์เน็ตกรมสรรพากร
ตรวจคุณสมบัติผู้ยื่น ขั้นตอน และหลักฐานตามประเภทผู้ประกอบการจากช่องทางปัจจุบัน เลขรับคำขอไม่ใช่ใบทะเบียนหรือคำรับรองว่าอนุมัติแล้ว
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- ยอดขายระดับไหนจึงบังคับให้ต้องจดภาษีมูลค่าเพิ่ม และนับยอดกันแบบใด
- ยังไม่ถึงเกณฑ์ ควรจดทะเบียนเองหรือไม่
- ยื่นคำขอจดทะเบียนต้องใช้เอกสารอะไร และยื่นที่ไหน
- เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนแล้ว มีหน้าที่อะไรตั้งแต่วันแรก
- เปิดสาขาใหม่ต้องแจ้งหรือไม่ และออกใบกำกับภาษีอย่างไร
- กิจการที่ได้รับยกเว้นกับกิจการอัตราศูนย์ต่างกันอย่างไร
- จดทะเบียนช้ากว่ากำหนดมีผลอย่างไร และแก้ไขได้แค่ไหน
- เลิกจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มได้ในกรณีใดบ้าง
- ขั้นตอนแจ้งเลิกทะเบียนทำอย่างไร และต้องจัดการอะไรก่อน
- ใกล้ถึงเกณฑ์แล้ว ควรวางแผนอย่างไรให้ไม่เสียเปรียบ
บริการที่ดูแลคำถามหมวดนี้
เรื่องจดและเลิกทะเบียน VAT: เกณฑ์และหน้าที่ของคุณต่างจากตัวอย่างในหน้านี้?
ส่งประเภทธุรกิจ เอกสารที่ได้รับ และกำหนดเวลาที่ติดอยู่มาให้เรา แล้วเราจะบอกลำดับการทำงานกับเอกสารที่ต้องเตรียมกลับไปในรอบเดียว ยังไม่ต้องตัดสินใจจ้างในขั้นนี้