ภาษีมูลค่าเพิ่มและใบกำกับภาษี

แยกรายการขายที่อยู่ในบังคับ VAT จากรายการยกเว้นก่อนรวมยอด เกณฑ์กิจการขนาดย่อมคือฐานภาษีไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีตามพระราชกฤษฎีกาฯ 432 เมื่อเกินต้องยื่นภายใน 30 วันตามมาตรา 85/1 โดยปีของบุคคลธรรมดาใช้ปีปฏิทิน ส่วนนิติบุคคลใช้รอบบัญชีตามนิยามในกฤษฎีกา จัดตารางวันที่เกินจากรายการขาย ไม่ใช้กำไรหรือยอดเงินเข้าบัญชีทุกประเภทแทนฐานภาษี

ตรวจสิทธิเลือกเข้าระบบตามมาตรา 81/3 ก่อน เพราะกิจการยกเว้นไม่ได้สมัครได้ทุกประเภท แล้วเปรียบเทียบราคาที่ลูกค้ายอมรับ ภาษีซื้อที่ใช้ได้จริง วันเริ่มสถานะ และงานรายเดือน การซื้อเครื่องจักรหรือมีลูกค้านิติบุคคลไม่ได้ทำให้ขอคืนได้โดยอัตโนมัติ หากต้องการให้เราประเมิน ให้ส่งรายละเอียดกิจกรรมและตัวอย่างเอกสารเพื่อขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่

ใช้รายการขั้นต่ำในมาตรา 86/4 ตรวจเป็นรายช่อง: ประเภทเอกสาร ผู้ขายและเลขผู้เสียภาษี ผู้ซื้อ เลขลำดับ รายละเอียดสินค้าและบริการ มูลค่า ภาษีแยก และวันออก จากนั้นตรวจข้อความเพิ่มเติมตามประกาศ เช่น สถานะสำนักงานใหญ่หรือสาขา ความผิดพลาดที่เป็นสาระสำคัญกับข้อผิดพลาดอื่นอาจมีผลต่างกัน ไม่ควรขีดแก้เองเพื่ออ้างสิทธิภาษีซื้อ ให้ส่งรายการที่ผิดกลับผู้ขายพร้อมขอหลักฐานฉบับที่แก้ถูกวิธี

แยกภาษีซื้อที่ใช้ไม่ได้ออกจากเอกสารที่รอแก้ไข มาตรา 82/5 ครอบคลุมการไม่มีหลักฐาน รายการสำคัญผิด รายจ่ายไม่เกี่ยวกับกิจการ ค่ารับรอง และผู้ออกไม่มีสิทธิ โดยต้องอ่านข้อยกเว้นและประกาศประกอบ ภาษีซื้อรถยนต์มีหลักเกณฑ์เฉพาะที่ต้องตรวจประเภทรถและการใช้งาน ไม่ควรสรุปจากจำนวนที่นั่งอย่างเดียว หากใช้ร่วมกับกิจการยกเว้นต้องตรวจการเฉลี่ยตามมาตรา 82/6 ก่อนนำยอดเข้าคำนวณ

เริ่มจากระบุว่าเป็นการส่งออกสินค้าหรือบริการ แล้วตรวจมาตรา 80/1 กับเงื่อนไขที่ใช้ในรายการนั้น สินค้าต้องเชื่อมใบขนและหลักฐานส่งออกกับการขาย ส่วนบริการต้องตรวจสถานที่ใช้ผลบริการและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เงินเข้าจากต่างประเทศหรือชื่อผู้ซื้อเป็นบริษัทต่างชาติยังไม่เพียงพอ หากใช้ผลบริการทั้งในและนอกไทยให้ตรวจส่วนที่เข้าเงื่อนไขก่อนเลือกอัตรา

ตรวจสถานะผู้จ่าย ผู้ให้บริการ ประเภทบริการ และสถานที่ใช้ก่อนกำหนดหน้าที่ตามมาตรา 83/6(2): บริการอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศที่ใช้ในไทยโดยผู้จด VAT และบริการอื่นที่ใช้ในไทยโดยผู้ใช้ทุกรายต้องตรวจหน้าที่ ภ.พ.36 ส่วนบริการอิเล็กทรอนิกส์แก่ผู้ไม่จด VAT ให้ตรวจหน้าที่ผู้ให้บริการหรือแพลตฟอร์มตามมาตรา 82/13 แยกกัน ผู้ไม่จดไม่มีสิทธินำยอดไปหัก ภ.พ.30 ผู้จดต้องตรวจใบเสร็จนำส่ง เดือนที่ใช้ได้ และข้อห้ามภาษีซื้อ ไม่ใช่หักได้เพียงเพราะจ่ายแพลตฟอร์มต่างชาติ

กำหนดปกติตามมาตรา 83 คือวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และยังมีหน้าที่ยื่นเมื่อไม่มีการขายระหว่างเดือน ตรวจสิทธิขยายเวลาทางอิเล็กทรอนิกส์และวันหยุดจากปฏิทินงวดที่ยื่นทุกครั้ง เดือนที่ไม่มีรายได้อาจมีภาษีซื้อหรือเครดิตยกมา จึงต้องกระทบยอดก่อนกรอก ไม่ใช่ใส่ศูนย์ทุกช่อง เก็บทั้งหลักฐานส่งแบบและหลักฐานชำระเมื่อมีภาษีต้องจ่าย

เลือกวิธีแก้จากเหตุผิด ไม่ใช่เลือกเอกสารที่สะดวก หากฐานภาษีลดหรือเพิ่มโดยเหตุที่กฎหมายรองรับ ให้ตรวจมาตรา 86/9–86/10 สำหรับใบเพิ่มหนี้หรือใบลดหนี้ หากเป็นข้อมูลผู้ซื้อหรือข้อความในใบกำกับผิด ให้ตรวจขั้นตอนยกเลิกและออกใหม่ตามแนวปฏิบัติของกรมสรรพากร เก็บเอกสารเดิม เลขอ้างอิง เหตุแก้ และฉบับใหม่เชื่อมกันเพื่อให้ตรวจย้อนหลังได้

ตรวจยอดเครดิตกับแบบเดือนก่อนและเอกสารภาษีซื้อที่มีสิทธิตามมาตรา 82/5–82/6 ก่อนเลือกยกยอดหรือขอคืนตามมาตรา 84–84/1 พิจารณาภาษีขายที่คาดว่าจะเกิดและความต้องการเงินสดร่วมกับกำหนดยื่นคำขอ การยกยอดไม่ใช่วิธีหลีกเลี่ยงการตรวจ และการขอคืนไม่ได้รับประกันจำนวนหรือวันได้รับเงิน เก็บที่มาของเครดิตและหลักฐานการเลือกไว้ให้ตรวจสอบได้

อ่านสัญญาเพื่อระบุผู้ขายและบทบาทแพลตฟอร์มก่อนเลือกผู้ออกใบกำกับตามมาตรา 86 ร้านจด VAT ที่ขายเองต้องรับผิดชอบเอกสารของตน มาตรา 79 ใช้มูลค่าทั้งหมดที่ได้รับหรือพึงได้รับโดยมีรายการยกเว้นจากฐานตามกฎหมาย ยอดโอนหลังหักค่าบริการจึงไม่ใช่ฐานภาษีอัตโนมัติ กระทบยอดขาย ค่าธรรมเนียม คืนสินค้า และส่วนลดจาก settlement โดยตรวจเงื่อนไขแต่ละรายการ ภาษีซื้อค่าบริการแพลตฟอร์มต้องผ่านมาตรา 82/5 และมีหลักฐาน ไม่ใช้ได้ทุกยอดที่หัก

แยกการเพิ่มสถานประกอบการออกจากการย้ายหรือปิดสาขา เพื่อใช้กำหนดแจ้งที่ตรงเหตุ มาตรา 85/7–85/9 และประกาศที่เกี่ยวข้องเป็นจุดเริ่มตรวจ ยืนยันเลขสาขาและสถานที่ในทะเบียนก่อนใช้บนเอกสาร จัดรายงานแยกตามหน้าที่ของแต่ละสถานประกอบการ และตรวจว่ามีอนุมัติยื่นรวมแล้วหรือไม่ การเป็นบริษัทเดียวกันไม่ได้ทำให้ยื่นรวมได้โดยไม่ตรวจเงื่อนไข

ก่อนกำหนดวันทำลายรายงานและใบกำกับ ให้ใช้มาตรา 87/3 ตรวจจุดเริ่มนับจากวันยื่นแบบหรือวันจัดทำรายงานตามประเภทเอกสาร ระยะปกติขั้นต่ำคือห้าปี และคำสั่งอธิบดีอาจกำหนดให้รักษาถึงเจ็ดปี เมื่อเลิกกิจการ เอกสารที่ยังอยู่ในหน้าที่เก็บ ณ วันเลิกต้องรักษาเพิ่มอีกสองปีตามข้อยกเว้นนั้น ผู้จดทะเบียนชั่วคราวมีเกณฑ์แยกต่างหาก จัดดัชนีค้นหาให้เชื่อมรายงานกับหลักฐานต้นทาง และตรวจหน้าที่ตามกฎหมายอื่นก่อนทำลาย

จัดทำบัญชีรายการกิจกรรม วันเริ่มขาย และยอดที่อยู่ในบังคับ VAT ก่อนเลือกเหตุจด หากเกินเกณฑ์ให้คำนวณวันครบ 30 วัน หากขอสมัครหรือขอก่อนเปิดกิจการต้องตรวจฐานสิทธิแยก เตรียม ภ.พ.01 พร้อมเอกสารตามประเภทผู้ประกอบการและหลักฐานสถานที่จริง การยื่นคำขอไม่ใช่ใบทะเบียน จึงต้องติดตามผลและอ่านวันที่เริ่มสถานะเพื่อส่งต่อให้ผู้จัดทำบัญชี

รายงานต้องทำให้ยอดภาษีซื้อแต่ละรายการย้อนกลับถึงเอกสารได้ ใช้รูปแบบและรายการตามมาตรา 87 กับประกาศที่เกี่ยวข้อง ระบุเลขอ้างอิง วันเอกสาร ผู้ขาย มูลค่า และภาษีตามที่กำหนด แยกรายการใช้สิทธิ รายการต้องห้าม และรายการรอตรวจ ไม่รวมยอดนำเข้าและ ภ.พ.36 เป็นเครดิตโดยไม่มีหลักฐานการชำระที่ถูกต้อง แล้วกระทบยอดรายงานกับงวด ภ.พ.30

ภ.พ.09 เป็นแบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ไม่ได้ใช้เฉพาะเลิกกิจการ กรณีเลิกจริงต้องแจ้งภายใน 15 วันตามมาตรา 85/15 พร้อมคืนใบทะเบียน โดยไม่รอสะสางภาษีค้างจนเลยกำหนด ส่วนการขอถอนเพราะรายรับต่ำกว่าเกณฑ์ขณะยังดำเนินกิจการอยู่ต้องตรวจมาตรา 85/10 และเงื่อนไขของผู้สมัครจดแยกกัน ยืนยันแบบที่ใช้และวันที่สิ้นหน้าที่ยื่นกับกรมสรรพากร

บริการขนส่งภายในราชอาณาจักรโดยหลักได้รับยกเว้นตามมาตรา 81(1)(ณ) จึงไม่ควรเหมารวมว่าค่าขนส่งทุกใบมี VAT ตรวจสัญญาว่าเป็นการขนส่งจริง การให้เช่ารถ หรือบริการอื่น เช่น รับจัดการขนส่งและคลังสินค้า เพราะการจัดประเภทอาจต่างกัน งานระหว่างประเทศต้องดูเส้นทาง วิธีขนส่ง และเงื่อนไขอัตราศูนย์หรือยกเว้น ไม่ควรสรุปให้ยื่น ภ.พ.36 เพียงเพราะผู้รับเงินอยู่ต่างประเทศ

เริ่มจากตรวจว่ารายการและผู้ยื่นใช้ช่องทางออนไลน์ของกรมสรรพากรได้ แล้วเตรียม ภ.พ.01 หลักฐานตัวผู้ประกอบการ ผู้มีอำนาจ และสถานที่ตามรายการปัจจุบันของช่องทางนั้น บุคคลธรรมดาไม่ใช้ชุดเอกสารบริษัทเหมือนนิติบุคคล การได้รับเลขรับคำขอไม่ใช่การอนุมัติทะเบียน ให้ติดตามคำขอเพิ่มเติมหรือการตรวจสถานที่ และอ่านวันเริ่มสถานะใน ภ.พ.20 ก่อนกำหนดหน้าที่ออกใบกำกับและงวดแรก

แยกอากรขาเข้า สรรพสามิต และ VAT เพราะเป็นภาษีคนละประเภท ฐาน VAT นำเข้าตรวจตามมาตรา 79/2 โดยเริ่มจากราคา CIF และเพิ่มอากร สรรพสามิตหรือรายการอื่นที่กฎหมายกำหนดเมื่อมี ไม่ใช่ใช้ราคาใบแจ้งหนี้อย่างเดียว ตรวจสิทธิยกเว้นด้วย ผู้จด VAT ที่เป็นผู้นำเข้าจะใช้ภาษีซื้อได้ต่อเมื่อมีหลักฐานถูกต้องและไม่เข้าข้อห้าม ส่วนผู้ไม่จดนำไปหัก ภ.พ.30 ไม่ได้

มาตรา 86/4 กำหนดคำว่าใบกำกับภาษี ข้อมูลผู้ขายและเลขผู้เสียภาษี ชื่อและที่อยู่ผู้ซื้อ เลขลำดับและเล่มถ้ามี รายละเอียดและมูลค่ารายการ ภาษีที่แยกชัด และวันที่ รวมข้อความเพิ่มเติมตามประกาศ เช่น ข้อมูลสำนักงานใหญ่หรือสาขาเมื่อเข้ากรณี มาตรานี้ไม่ได้ระบุลายเซ็นเป็นรายการขั้นต่ำทั่วไป ตรวจประกาศที่ใช้กับธุรกรรมก่อนสรุปว่าเอกสารใช้ไม่ได้ และขอผู้ขายแก้ตามวิธีที่กำหนดหากสาระสำคัญผิด

เริ่มจากภาษีขายของเดือน แล้วหักเฉพาะภาษีซื้อที่มีสิทธิในงวดนั้น พร้อมกระทบเครดิตยกมาจากแบบก่อน ภาษีซื้อในบัญชีอาจต่างจากยอดที่หักได้ เพราะเอกสาร เวลา หรือข้อห้ามตามมาตรา 82/5–82/6 หากมีผลต่างต้องบันทึกเหตุ ก่อนขอคืนหรือยกยอดตรวจมาตรา 82/3 และ 84–84/1 ไม่ใช่สรุปว่าทุกใบเสร็จทำให้ยอดชำระลดลง

ให้ระบุเหตุเปลี่ยนฐานภาษีและตรวจว่าตรงมาตรา 86/9 หรือ 86/10 ก่อนออกเอกสาร ใบเพิ่มหนี้ใช้กับส่วนเพิ่ม ใบลดหนี้ใช้กับส่วนลดตามเหตุที่กฎหมายรับรอง ทั้งสองต้องอ้างอิงใบกำกับเดิมและแสดงผลต่างให้ตรวจได้ เอกสารเรียกเก็บเงินทั่วไปที่ตั้งชื่อ debit note ไม่จำเป็นต้องเป็นใบเพิ่มหนี้ภาษี หากเป็นเพียงชื่อหรือที่อยู่ผิดต้องเลือกวิธีแก้ใบกำกับ ไม่ใช้ใบลดหนี้กลบทุกปัญหา

สำหรับใบลดหนี้ที่ออกถูกเหตุ ผู้ขายตรวจเดือนที่ออกเพื่อปรับภาษีขาย และผู้ซื้อตรวจเดือนที่ได้รับเพื่อปรับภาษีซื้อ ตามมาตรา 82/10 เก็บหลักฐานวันรับเพื่ออธิบายกรณีสองฝ่ายบันทึกคนละเดือน หากใบลดหนี้ใช้แก้เหตุที่ไม่เข้าเงื่อนไข หรือแบบก่อนมีข้อผิดพลาดอื่น ต้องตรวจการแก้แบบแยก ไม่อ้างว่าไม่ต้องแก้ย้อนหลังในทุกกรณี