ที่พักริมแม่น้ำและแพในกาญจนบุรีมีต้นทุนที่ไม่เหมือนโรงแรมในเมือง เพราะต้องดูแลโครงสร้างลอยน้ำ เรือรับส่ง เครื่องปั่นไฟ และการซ่อมบำรุงหลังฤดูน้ำหลากทุกปี ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ก้อนใหญ่และเกิดไม่สม่ำเสมอ ถ้าลงเป็นค่าใช้จ่ายทั้งจำนวนในเดือนที่จ่าย งบเดือนนั้นจะขาดทุนทันทีทั้งที่กิจการยังปกติ เราจึงแยกว่ารายการใดเป็นส่วนปรับปรุงที่ต้องตัดจ่ายตามอายุการใช้งาน และรายการใดเป็นค่าซ่อมบำรุงปกติของงวด
ฝั่งเกษตร ไร่อ้อยและมันสำปะหลังในจังหวัดนี้ใช้ผู้รับจ้างตัดและรถบรรทุกของผู้อื่นเป็นหลัก การจ่ายเงินจึงเกิดหน้าไร่และมักเป็นเงินสด กิจการที่ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่ายและไม่ได้เก็บหลักฐานผู้รับเงิน จะเสียสิทธิใช้รายจ่ายก้อนนั้นเมื่อถูกตรวจ เราวางแบบฟอร์มจ่ายเงินหน้าไร่ที่กรอกได้เร็ว ระบุผู้รับ เลขบัตรประจำตัว พื้นที่งาน จำนวนตัน และภาษีที่หักไว้ ให้พนักงานพกไปใช้ได้จริง
งานกฎหมายที่พบมากในกาญจนบุรีคือสิทธิการใช้ที่ดินและการใช้น้ำสำหรับกิจการริมน้ำ ใบอนุญาตของกิจกรรมท่องเที่ยวที่มีความเสี่ยงต่อผู้ร่วมกิจกรรม และการจ้างแรงงานข้ามชาติให้ถูกขั้นตอน ทั้งสามเรื่องต้องทำให้เรียบร้อยก่อนเปิดฤดูกาล ไม่ใช่ตอนถูกตรวจกลางฤดู
แยกส่วนปรับปรุงกับค่าซ่อมของกิจการริมน้ำ
เราตั้งเกณฑ์ไว้ล่วงหน้าว่ารายการที่ทำให้ทรัพย์สินมีอายุใช้งานยาวขึ้นหรือใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น เช่น เปลี่ยนทุ่นลอยทั้งชุดหรือสร้างท่าเทียบเรือใหม่ ให้บันทึกเป็นทรัพย์สินและตัดค่าเสื่อมตามอายุ ส่วนการทาสี เปลี่ยนอุปกรณ์ชำรุด และซ่อมหลังน้ำลด ให้เป็นค่าใช้จ่ายของงวด เกณฑ์ที่เขียนไว้ล่วงหน้าทำให้ตัวเลขปีต่อปีเทียบกันได้ และลดข้อโต้แย้งเวลาตรวจสอบ
จ่ายเงินหน้าไร่ให้ใช้เป็นรายจ่ายทางภาษีได้
ค่าตัดอ้อย ค่าขุดมัน ค่าบรรทุก และค่าเช่าเครื่องจักร มีอัตราหักภาษี ณ ที่จ่ายที่ต่างกัน เราทำตารางอัตราหนึ่งหน้าติดไว้ในรถและที่โรงชั่ง พร้อมสมุดจ่ายเงินที่มีสำเนาสามส่วนสำหรับผู้รับ ฝ่ายบัญชี และแฟ้มภาษี วิธีนี้ทำให้เงินสดที่จ่ายหน้าไร่กลายเป็นรายจ่ายที่ใช้ได้เต็มจำนวน แทนที่จะถูกตัดออกในภายหลัง
ใบอนุญาตและความรับผิดของกิจกรรมท่องเที่ยว
กิจกรรมล่องแก่ง เรือรับส่ง และการนำเที่ยวมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและการประกันภัยที่ต่างจากงานที่พักธรรมดา เราตรวจว่ากิจการมีใบอนุญาตตรงประเภทกิจกรรมที่ทำจริง มีกรมธรรม์ที่คุ้มครองผู้ร่วมกิจกรรมในวงเงินที่สมเหตุสมผล และมีเอกสารแจ้งความเสี่ยงที่ผู้ร่วมกิจกรรมลงชื่อรับทราบ ซึ่งช่วยได้มากเมื่อเกิดเหตุและต้องพิสูจน์ว่าได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควร
จ้างแรงงานข้ามชาติให้ครบขั้นตอน
กิจการเกษตร ก่อสร้าง และที่พักในจังหวัดนี้ใช้แรงงานข้ามชาติจำนวนมาก ขั้นตอนที่มักตกหล่นคือการแจ้งเข้าออกให้ทันกำหนด การเก็บสำเนาเอกสารอนุญาตทำงานที่ยังไม่หมดอายุ และการจัดทำทะเบียนลูกจ้างให้ตรงกับผู้ที่อยู่หน้างานจริง เราจัดปฏิทินเตือนวันหมดอายุรายบุคคล และตรวจแฟ้มลูกจ้างก่อนถึงฤดูงานหนักทุกปี
สิทธิในที่ดินและการใช้น้ำก่อนลงทุนขยายกิจการ
ก่อนสร้างเรือนพักเพิ่ม ขยายท่าเรือ หรือวางระบบสูบน้ำ ควรตรวจว่าที่ดินมีเอกสารสิทธิที่ใช้ก่อสร้างได้จริง อยู่นอกเขตหวงห้าม และมีสิทธิใช้แหล่งน้ำตามที่กฎหมายกำหนด เราตรวจสารบบที่ดิน แนวเขต และเงื่อนไขการใช้ประโยชน์ แล้วสรุปความเห็นเป็นภาษาที่อ่านเข้าใจได้ก่อนที่เงินก้อนจะออกจากกิจการ
