ธุรกิจครอบครัวในภาคนี้จำนวนมากเติบโตจากการค้าส่งหรือรับเหมางานท้องถิ่น และยังบริหารด้วยความไว้ใจมากกว่าเอกสาร เมื่อถึงจุดที่รุ่นลูกเข้ามาร่วมหรือมีการขยายไปหลายจังหวัด ปัญหาที่โผล่มาก่อนเสมอคือทรัพย์สินที่ใช้ในกิจการอยู่ในชื่อบุคคล เงินกู้ระหว่างบริษัทกับเจ้าของไม่มีสัญญา และไม่มีข้อตกลงว่าใครมีอำนาจตัดสินใจเรื่องใด สามเรื่องนี้แก้ได้ในเวลาไม่นานหากทำก่อนเกิดข้อขัดแย้ง
กลุ่มที่สองคือผู้ค้าส่งและผู้จัดจำหน่ายที่มีสาขาหรือรถส่งของหลายคัน งานบัญชีที่นี่ต้องรับมือกับสินค้าคงเหลือหลายจุดเก็บ การให้เครดิตร้านค้าย่อย และเงินสดที่พนักงานเก็บจากหน้าร้าน การควบคุมภายในเพียงไม่กี่ข้อ เช่น การนับสต๊อกไม่แจ้งล่วงหน้า และการแยกคนรับเงินจากคนออกบิล ลดการรั่วไหลได้มากกว่าการซื้อโปรแกรมบัญชีราคาแพง
กลุ่มที่สามคืองานที่ดินและมรดก เมื่อที่ดินแปลงเดียวมีผู้รับมรดกหลายคน การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ทำได้ยากจนกว่าจะจัดการเรื่องกรรมสิทธิ์ให้เรียบร้อย เราช่วยตั้งแต่ตรวจเอกสารสิทธิ ไปจนถึงการร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและการแบ่งแยกโฉนด โดยประเมินให้ล่วงหน้าว่าแต่ละขั้นใช้เวลาประมาณเท่าไรและมีค่าธรรมเนียมส่วนใดที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
แยกทรัพย์สินครอบครัวออกจากทรัพย์สินของกิจการ
เราเริ่มจากทำบัญชีรายการทรัพย์สินที่กิจการใช้จริงและตรวจว่าแต่ละรายการอยู่ในชื่อใคร จากนั้นเลือกวิธีที่เหมาะกับภาระภาษี ทั้งการโอนเข้าบริษัท การทำสัญญาเช่าที่มีค่าเช่าตามราคาตลาด หรือการให้สิทธิใช้ประโยชน์เป็นหนังสือ ทางเลือกเหล่านี้มีต้นทุนต่างกันมาก และการเลือกโดยไม่คำนวณไว้ก่อนคือเหตุที่ทำให้ครอบครัวหลายรายจ่ายภาษีสูงกว่าที่จำเป็นในการปรับโครงสร้างครั้งเดียว
ข้อตกลงระหว่างผู้ถือหุ้นในธุรกิจครอบครัว
เอกสารที่ช่วยได้มากที่สุดคือข้อตกลงที่ระบุว่าใครเป็นกรรมการได้ วงเงินที่กรรมการอนุมัติได้เองอยู่ที่เท่าไร นโยบายจ่ายเงินปันผล และวิธีตีราคาหุ้นเมื่อสมาชิกคนหนึ่งต้องการออก การตีราคาหุ้นเป็นข้อที่ครอบครัวมักละไว้เพราะคิดว่าจะตกลงกันได้ แต่ในทางปฏิบัติเป็นข้อที่ทำให้เกิดข้อพิพาทมากที่สุด เราเขียนสูตรและกลไกให้ชัดเจนตั้งแต่ตอนที่ทุกฝ่ายยังเห็นตรงกัน
ควบคุมภายในสำหรับกิจการค้าส่งหลายสาขา
มาตรการที่เราวางมักเป็นเรื่องเรียบง่ายและทำได้ทันที เช่น กำหนดวงเงินเครดิตต่อร้านค้าและระงับการส่งของเมื่อเกินวงเงิน นับสต๊อกแบบสุ่มโดยไม่แจ้งล่วงหน้า ให้พนักงานส่งของนำเงินฝากธนาคารในวันเดียวกันพร้อมสลิปอ้างอิงใบส่งของ และให้ผู้อนุมัติส่วนลดไม่ใช่คนเดียวกับผู้ออกใบกำกับ ผลที่วัดได้เร็วที่สุดคือหนี้สูญลดลงและยอดสินค้าขาดหายลดลงในไตรมาสถัดไป
งานมรดกและที่ดินหลายทายาท
เราตรวจเอกสารสิทธิและความสัมพันธ์ทางทะเบียนของทายาทก่อน แล้วจึงวางลำดับว่าจะยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกอย่างไร ใครควรเป็นผู้จัดการ และจะแบ่งทรัพย์อย่างไรให้แต่ละคนได้ประโยชน์ใช้ได้จริง ไม่ใช่ได้กรรมสิทธิ์รวมที่ขายหรือพัฒนาไม่ได้ ในหลายกรณีการตกลงแบ่งกันเองแล้วยื่นเป็นคำร้องที่ไม่มีข้อโต้แย้ง เร็วและถูกกว่าการฟ้องแบ่งทรัพย์อย่างมาก