สิ่งที่ทำให้บัญชีของท่าข้าวและลานมันในนครสวรรค์คลาดเคลื่อนมากที่สุดคือส่วนต่างระหว่างน้ำหนักที่รับเข้ากับน้ำหนักที่ขายออก เพราะผลผลิตมีความชื้นและสิ่งเจือปนที่หายไปหลังตาก ถ้าไม่บันทึกเปอร์เซ็นต์ความชื้นตอนรับซื้อและตอนส่งมอบไว้เป็นคู่ ยอดสูญเสียตามธรรมชาติจะกลายเป็นสินค้าขาดบัญชีที่อธิบายไม่ได้ เราจึงเปิดทะเบียนคุมน้ำหนักแยกตามล็อต ให้ทุกกระสอบที่ออกจากลานสาวกลับไปหาที่มาได้
ผู้รับจ้างขนส่งในจังหวัดนี้ส่วนใหญ่ทำงานให้โรงงานปลายทางหลายรายพร้อมกัน รายได้จึงเข้ามาหลายทางและมีการหักค่าน้ำมัน ค่าผ่านทาง และค่าปรับน้ำหนักไว้ที่ต้นทาง เมื่อลงบัญชีเฉพาะยอดสุทธิที่ได้รับ ต้นทุนจริงต่อเที่ยวจะหายไปจากงบ และเจ้าของรถจะไม่รู้ว่าเส้นทางไหนขาดทุน เราแยกรายได้เต็มจำนวนกับรายการหักออกจากกัน แล้วคิดกำไรต่อคันต่อเดือนให้เห็นชัด
งานกฎหมายที่ถูกถามถึงบ่อยในนครสวรรค์คือการวางเงื่อนไขซื้อขายผลผลิตที่ยังไม่เก็บเกี่ยว การใช้ยุ้งหรือโกดังของผู้อื่นเป็นที่เก็บสินค้า และการเรียกเงินคืนจากคู่ค้าที่จ่ายมัดจำแล้วไม่มารับของ ทั้งสามเรื่องแก้ได้ด้วยเอกสารสั้น ๆ ที่ทำไว้ก่อน ไม่ใช่ด้วยการฟ้องหลังเกิดเหตุ
คุมน้ำหนักและความชื้นให้เป็นตัวเลขที่ตรวจสอบได้
เราออกแบบบัตรล็อตหนึ่งใบต่อการรับซื้อหนึ่งครั้ง ระบุน้ำหนักชั่งเข้า เปอร์เซ็นต์ความชื้น สิ่งเจือปน หักลดตามเกณฑ์ที่ตกลง น้ำหนักคงเหลือหลังตาก และน้ำหนักที่ขายออกจริง เมื่อปิดเดือน ผลรวมของบัตรล็อตต้องเท่ากับสินค้าคงเหลือในโกดัง ส่วนต่างที่เกินเกณฑ์จะถูกไล่หาสาเหตุทันทีแทนที่จะทิ้งไว้ถึงปลายปี
บัญชีต้นทุนต่อเที่ยวสำหรับผู้ประกอบการรถบรรทุก
เราผูกใบงานขนส่งแต่ละเที่ยวเข้ากับทะเบียนรถ คนขับ ระยะทาง น้ำมันที่เติม และค่าใช้จ่ายระหว่างทาง แล้วเฉลี่ยค่าซ่อมกับค่าเสื่อมเข้าไปเป็นรายเดือน เจ้าของกิจการจึงเห็นกำไรต่อเที่ยว ต่อคน และต่อคันในหน้าเดียว ใช้ตัดสินใจได้ทั้งเรื่องต่อรองค่าขนส่งใหม่และเรื่องเปลี่ยนรถคันที่กินต้นทุนเกิน
ภาษีมูลค่าเพิ่มกับผลผลิตเกษตรที่ได้รับยกเว้น
ผลผลิตเกษตรบางประเภทที่ยังไม่แปรสภาพได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่เมื่อผ่านการอบ บด อัดเม็ด หรือบรรจุเพื่อขายปลีก สถานะทางภาษีจะเปลี่ยน กิจการที่ทำทั้งขายวัตถุดิบและขายสินค้าแปรรูปในบริษัทเดียวจึงต้องแยกรายได้และแยกภาษีซื้อให้ถูกส่วน เราจึงกำหนดผังบัญชีให้แบ่งกลุ่มรายได้ไว้ก่อนบันทึกรายการแรก จะได้ไม่ต้องรื้อย้อนหลังในวันที่มีหนังสือเรียกตรวจ
สัญญาซื้อขายผลผลิตล่วงหน้าและการวางมัดจำ
การจ่ายเงินล่วงหน้าให้ชาวไร่ก่อนเก็บเกี่ยวเป็นเรื่องปกติในพื้นที่ แต่เอกสารมักมีเพียงใบรับเงิน เราเพิ่มข้อความที่จำเป็นสามส่วนคือปริมาณและคุณภาพที่ตกลง ช่วงเวลาส่งมอบ และผลเมื่อส่งไม่ครบ พร้อมระบุว่าเงินที่จ่ายไปเป็นมัดจำหรือเป็นการชำระราคาบางส่วน ซึ่งมีผลต่างกันมากเมื่อต้องเรียกคืน
เก็บสินค้าในโกดังของผู้อื่นให้ปลอดภัยทางกฎหมาย
เมื่อฝากข้าวหรือมันไว้ในยุ้งของคู่ค้า ความเสี่ยงคือสินค้าถูกปนกับของรายอื่นจนแยกกรรมสิทธิ์ไม่ออก เราจึงทำสัญญาฝากทรัพย์ที่ระบุตำแหน่งจัดเก็บ วิธีชี้ตัวสินค้า ผู้รับผิดกรณีสูญหายหรือเสื่อมสภาพ และสิทธิเข้าตรวจนับ พร้อมแนบภาพถ่ายและใบชั่งทุกครั้งที่นำเข้าออก เพื่อให้กรรมสิทธิ์ชัดเจนตลอดเวลาที่สินค้าอยู่ในมือผู้อื่น
