จุดที่ทำให้กิจการในนครศรีธรรมราชถูกประเมินภาษีเพิ่มบ่อยที่สุดไม่ใช่เจตนาเลี่ยงภาษี แต่เป็นราคาที่ผันผวนรายวันของยางแผ่นและทะลายปาล์ม เมื่อราคาเปลี่ยนทุกเช้า ผู้รับซื้อจึงมักบันทึกเพียงยอดเงินที่จ่ายไป โดยไม่บันทึกน้ำหนักและราคาต่อกิโลกรัมที่ใช้ในวันนั้น ทำให้ภายหลังพิสูจน์ไม่ได้ว่าราคาที่ใช้สมเหตุสมผลตามภาวะตลาด เราจึงเริ่มงานด้วยการทำสมุดราคาประจำวันควบคู่กับใบชั่ง เพื่อให้ทุกรายการซื้ออ้างอิงกลับไปที่ราคาอ้างอิงของวันนั้นได้
ฟาร์มกุ้งและผู้ส่งของให้ห้องเย็นมีปัญหาคนละแบบ เพราะรายได้มาเป็นก้อนใหญ่ตอนจับ แต่รายจ่ายกระจายอยู่ทั้งรอบเลี้ยง ทั้งลูกกุ้ง อาหาร ค่าไฟเครื่องตีน้ำ และยาที่ใช้ระหว่างรอบ ถ้าไม่ผูกรายจ่ายเข้ากับรอบการเลี้ยง งบกำไรขาดทุนรายเดือนจะสวิงจนอ่านไม่ได้ และเจ้าของฟาร์มจะตัดสินใจลงรอบถัดไปโดยไม่รู้ต้นทุนจริงต่อกิโลกรัม
ด้านกฎหมาย เรื่องที่เข้ามาถี่ที่สุดในจังหวัดนี้คือการวางข้อตกลงรับซื้อผลผลิตกับสวนและกลุ่มเกษตรกร การใช้ที่ดินที่มีเอกสารสิทธิหลายประเภทปนกัน และหนี้ค้างชำระจากผู้ซื้อปลายทางที่รับของไปแล้วแต่ผัดผ่อนการจ่าย เราจึงตรวจทั้งชั้นเอกสารสิทธิ ชั้นสัญญา และชั้นหลักประกัน พร้อมกันในงานเดียว
ทำใบชั่งและสมุดราคาให้เป็นหลักฐานทางภาษี
เราออกแบบใบชั่งให้มีน้ำหนักรวม น้ำหนักภาชนะ น้ำหนักสุทธิ เปอร์เซ็นต์เนื้อยางหรือคุณภาพผลผลิต ราคาต่อหน่วยของวันนั้น ชื่อผู้ขาย และเลขบัญชีที่โอนเงินเข้า เมื่อครบทั้งหกช่อง รายจ่ายค่าซื้อวัตถุดิบจะยืนได้เองโดยไม่ต้องอธิบายเพิ่มในวันที่เจ้าพนักงานขอดูย้อนหลังสามปี
บัญชีต้นทุนตามรอบเลี้ยงสำหรับฟาร์มกุ้งและประมง
แทนที่จะปิดบัญชีตามเดือนปฏิทินเพียงอย่างเดียว เราเปิดรหัสรอบเลี้ยงต่อบ่อ แล้วสะสมค่าลูกพันธุ์ อาหาร ค่าไฟ ค่าแรง และค่ายาไว้ในรหัสนั้นจนถึงวันจับ เมื่อขายได้จึงคิดต้นทุนต่อกิโลกรัมของรอบนั้นออกมาเทียบกับราคาขายจริง เจ้าของฟาร์มจึงเห็นว่าบ่อไหนคุ้มและควรปรับอะไรก่อนลงรอบใหม่
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่มักตกหล่นในงานรับซื้อผลผลิต
การจ่ายค่าขนส่ง ค่าจ้างตัดยาง ค่าจ้างเก็บผลปาล์ม และค่าเช่าลานรับซื้อ ล้วนมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราที่ต่างกัน กิจการที่จ่ายเงินสดหน้าลานมักข้ามขั้นนี้ไป แล้วรับภาระเองทั้งเงินภาษีและเงินเพิ่มในภายหลัง เราวางตารางอัตราไว้ที่จุดจ่ายเงิน พร้อมแบบฟอร์มหนังสือรับรองการหักภาษีที่กรอกได้ทันทีในวันจ่าย
ตรวจเอกสารสิทธิที่ดินก่อนลงทุนขยายลานหรือโรงงาน
ที่ดินในจังหวัดนี้มีทั้งโฉนด น.ส. 3 ก. และที่ดินที่มีข้อจำกัดการใช้ประโยชน์ ก่อนลงทุนสร้างลานรับซื้อ ห้องเย็น หรืออาคารโรงงาน เราตรวจสารบบที่ดิน ผังการใช้ที่ดิน ภาระจำยอมและทางเข้าออก แล้วสรุปเป็นความเห็นสั้นให้เจ้าของอ่านจบในหน้าเดียว ก่อนเซ็นสัญญาซื้อหรือสัญญาเช่าระยะยาว
ตามหนี้ค้างจากผู้ซื้อปลายทางอย่างเป็นระบบ
เมื่อผู้ซื้อรับของไปแล้วผัดผ่อนการจ่าย สิ่งที่ชี้ผลแพ้ชนะคือชุดหลักฐานที่มีอยู่ก่อนเกิดปัญหา ทั้งใบส่งของที่มีลายมือชื่อผู้รับ ใบวางบิลที่ส่งตามรอบ และการรับสภาพหนี้เป็นลายลักษณ์อักษร เราจัดชุดเอกสารเหล่านี้ให้เป็นระบบตั้งแต่ตอนขายปกติ เพื่อให้ขั้นทวงถามและขั้นฟ้องเดินได้เร็วเมื่อจำเป็น
