รับมือตรวจสอบภาษีและชี้แจงสรรพากร
บริษัทเทรดดิ้ง: ชี้แจงส่วนต่างยอดขายกับข้อมูล e-Payment โดยไม่ต้องอุทธรณ์
ผู้นำเข้าและจัดจำหน่ายอะไหล่อุตสาหกรรม รายได้ราว 120 ล้านบาทต่อปี มีบัญชีธนาคารห้าบัญชี รวมบัญชีที่ใช้พักเงินมัดจำลูกค้าและบัญชีที่กรรมการใช้สำรองจ่าย
สรุปสั้นสำหรับผู้บริหาร
เจ้าพนักงานเห็นยอดเงินเข้าบัญชีรวมสูงกว่ารายได้ตามแบบราวสิบสี่ล้านบาทและออกหนังสือขอคำชี้แจง เรากระทบยอดทีละรายการ พบว่าส่วนใหญ่คือเงินมัดจำที่ยังไม่รับรู้รายได้ เงินโอนระหว่างบัญชีของกิจการเอง และเงินที่กรรมการสำรองจ่ายแล้วคืน เมื่อจัดชุดเอกสารตามลำดับเวลาและอธิบายเป็นตารางเดียวที่ตรวจสอบย้อนได้ ประเด็นถูกปิดในการเข้าพบครั้งที่สองโดยไม่ต้องยื่นอุทธรณ์
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ปิดงบและเซ็นรับรองงบการเงินให้ธุรกิจ SME และบริษัทต่างชาติมากว่า 10 ปี ดูแลมาตรฐาน TFRS for NPAEs และการวางผังบัญชีตั้งแต่วันแรกของกิจการ
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานปัญหาที่พบเมื่อเข้ารับงาน
- เงินโอนระหว่างบัญชีของกิจการเองถูกนับรวมเป็นเงินเข้าสองครั้ง
- เงินมัดจำลูกค้ารับล่วงหน้าไม่มีเอกสารแยกจากการรับชำระค่าสินค้า
- กรรมการสำรองจ่ายค่าขนส่งแล้วรับคืนโดยไม่มีบันทึกลูกหนี้–เจ้าหนี้กรรมการ
- ใบส่งของบางชุดออกก่อนใบกำกับภาษีข้ามเดือน ทำให้ช่วงเวลารับรู้รายได้ดูไม่ตรง
ขั้นตอนการแก้ไข
1. อ่านหนังสือให้ชัดว่าอยู่ชั้นใด
2 วันทำการแยกให้ออกว่าเป็นหนังสือขอข้อมูลเพิ่มเติมหรือหมายเรียกตรวจสอบ ระบุปีภาษี ประเด็น และวันที่ต้องตอบ จากนั้นขอขยายเวลาอย่างเป็นทางการเพื่อให้มีเวลากระทบยอดจริง
2. กระทบยอดเงินเข้าทุกบัญชีทีละรายการ
3 สัปดาห์ดึงสเตทเมนต์ทั้งห้าบัญชีตลอดปีภาษี จัดกลุ่มเงินเข้าเป็นรายได้ เงินมัดจำ โอนภายใน คืนเงินสำรองจ่าย และเงินกู้ แล้วผูกทุกบรรทัดกับเลขที่เอกสารอ้างอิง
3. จัดชุดเอกสารตามลำดับที่เจ้าพนักงานอ่านง่าย
1 สัปดาห์ทำสรุปหนึ่งหน้า ตามด้วยตารางกระทบยอด แล้วจึงเป็นเอกสารอ้างอิงเรียงตามเลขบรรทัดในตาราง เพื่อให้ตรวจสอบย้อนได้โดยไม่ต้องถามเพิ่ม
4. เข้าพบพร้อมลูกค้าและตอบเฉพาะประเด็น
2 ครั้ง ห่างกัน 3 สัปดาห์ซักซ้อมคำตอบกับฝ่ายบัญชีก่อนเข้าพบ ตอบเฉพาะสิ่งที่ถามและส่งเอกสารตามที่ร้องขอ พร้อมจดบันทึกประเด็นค้างเพื่อส่งตามภายในกำหนด
5. แก้ที่ต้นเหตุเพื่อไม่ให้เกิดซ้ำ
1 เดือนเปิดบัญชีแยกสำหรับเงินมัดจำ ตั้งบัญชีเจ้าหนี้กรรมการอย่างเป็นทางการ และกำหนดให้ออกใบกำกับภาษีในเดือนเดียวกับที่ส่งมอบสินค้า
เอกสารที่ใช้ในเคสนี้
- หนังสือจากกรมสรรพากรฉบับจริงพร้อมซองที่ระบุวันที่รับ
- สเตทเมนต์ทุกบัญชีของกิจการตลอดปีภาษีที่ถูกถาม
- ใบกำกับภาษีขาย ใบส่งของ และสัญญาซื้อขายที่เกี่ยวข้อง
- เอกสารเงินมัดจำและเงื่อนไขการคืนเงิน
- บัญชีแยกประเภทเจ้าหนี้–ลูกหนี้กรรมการ
ผลลัพธ์ที่วัดได้
| ส่วนต่างที่อธิบายได้ | มากกว่า 90% ของยอดที่ถูกถาม |
|---|---|
| จำนวนครั้งที่เข้าพบ | 2 ครั้ง |
| ผลลัพธ์ของประเด็น | ปิดในชั้นชี้แจง ไม่เข้าสู่การอุทธรณ์ |
ข้อควรระวังที่ธุรกิจแบบเดียวกันมักพลาด
- ตอบหนังสือด้วยวาจาหรืออีเมลส่วนตัวโดยไม่มีสำเนาเป็นทางการ
- ส่งเอกสารมากเกินกว่าที่ถูกถาม ทำให้เปิดประเด็นใหม่โดยไม่จำเป็น
- ใช้บัญชีกรรมการรับเงินลูกค้าแม้เพียงบางครั้ง ทำให้กระทบยอดยากขึ้นมาก
- ปล่อยเลยกำหนดตอบโดยไม่ขอขยายเวลาเป็นลายลักษณ์อักษร
มุมมองที่ปรึกษา ไม่ใช่แค่รับจ้างทำ
ประเด็นส่วนต่างเงินเข้าบัญชีมักไม่ใช่การหลบเลี่ยงภาษี แต่เป็นการเดินเงินที่ไม่มีร่องรอยทางบัญชีรองรับ สิ่งที่ทำให้ปิดเคสได้คือความสามารถในการอธิบายทุกบรรทัดพร้อมเอกสาร หากท่านเพิ่งได้รับหนังสือจากกรมสรรพากร ควรให้ผู้มีประสบการณ์อ่านก่อนตอบ เราเสนอราคาตามจำนวนปีภาษีและปริมาณรายการที่ต้องกระทบยอด
คำถามที่พบบ่อยจากเคสนี้
- กรมสรรพากรดูข้อมูลบัญชีธนาคารของเราได้จริงหรือ
- สถาบันการเงินมีหน้าที่รายงานข้อมูลธุรกรรมที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมายเกี่ยวกับระบบภาษีและเอกสารธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ให้กรมสรรพากร ข้อมูลดังกล่าวถูกใช้เปรียบเทียบกับรายได้ที่ผู้เสียภาษียื่น เมื่อพบส่วนต่างอย่างมีนัยสำคัญจึงเกิดหนังสือขอคำชี้แจง
- เงินมัดจำถือเป็นรายได้ทันทีหรือไม่
- ตราบใดที่ยังไม่ได้ส่งมอบของหรือให้บริการ ยอดมัดจำที่รับมาจะอยู่ฝั่งหนี้สินของงบแสดงฐานะการเงิน ยังไม่ถือเป็นรายได้ แต่ในทาง VAT ความรับผิดอาจเกิดเมื่อได้รับชำระเงินแล้วแต่กรณี จึงต้องแยกเอกสารให้ชัดและบันทึกให้สอดคล้องกันทั้งสองด้าน
- ขอเลื่อนวันเข้าพบสรรพากรได้ไหม
- ขอได้โดยทำเป็นหนังสือระบุเหตุผลและกำหนดวันที่พร้อมเข้าพบ ควรยื่นก่อนถึงกำหนดเดิม ไม่ควรเงียบหายเพราะการไม่ตอบอาจนำไปสู่การประเมินโดยเจ้าพนักงานจากข้อมูลเท่าที่มี
- ถ้าอธิบายส่วนต่างไม่ได้ทั้งหมดจะเกิดอะไรขึ้น
- ส่วนที่อธิบายไม่ได้อาจถูกถือเป็นรายได้และประเมินภาษีพร้อมเงินเพิ่มและเบี้ยปรับตามกรณี การยอมรับเฉพาะส่วนที่ผิดจริงพร้อมชำระโดยเร็วมักทำให้ภาระรวมน้อยกว่าการยืนยันทั้งก้อนโดยไม่มีหลักฐาน
- ควรให้พนักงานบัญชีเข้าพบคนเดียวหรือไม่
- ไม่แนะนำ เพราะคำตอบในชั้นชี้แจงถูกบันทึกและมีผลต่อการประเมิน ผู้มีประสบการณ์จะช่วยจำกัดขอบเขตคำถาม เสนอเอกสารที่ตอบตรงประเด็น และบันทึกสิ่งที่รับปากไว้ให้ครบเพื่อส่งตามกำหนด
กรณีศึกษาอื่น
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้