Legal
สัญญาจ้างงานที่ต้องมีก่อนจ่ายเงินเดือนงวดแรก

เขียนโดย
หุ้นส่วนผู้จัดการ
ทนายความอาวุโส สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์
ที่ปรึกษากฎหมายธุรกิจกว่า 15 ปี ดูแลงานควบรวมกิจการ สัญญาการค้า และข้อพิพาทพาณิชย์ระหว่างประเทศให้ลูกค้าองค์กร
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-09-09 · แก้ไขล่าสุด 2026-09-09
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานงานเงินเดือนงวดแรกมักเป็นจุดที่ข้อตกลงปากเปล่าถูกทดสอบ พนักงานเข้าใจว่าตัวเลขที่ตกลงคือยอดรับสุทธิ นายจ้างเข้าใจว่าเป็นยอดก่อนหักภาษีและเงินสมทบ ปัญหานี้แก้ได้ด้วยสัญญาที่เขียนตัวเลขให้ชัดตั้งแต่ก่อนวันเริ่มงาน บทความนี้สรุปข้อสัญญาที่เราเห็นว่าเกิดข้อพิพาทบ่อยที่สุดในทางปฏิบัติ
ค่าจ้าง วันจ่าย และรายการที่ไม่ใช่ค่าจ้าง
ระบุค่าจ้างเป็นยอดก่อนหักภาษีและเงินสมทบให้ชัด พร้อมกำหนดวันจ่ายและรอบการคิดค่าจ้าง เขียนแยกให้ชัดว่าอะไรเป็นค่าจ้าง และอะไรเป็นสวัสดิการหรือเงินช่วยเหลือที่ไม่นำมารวมคำนวณค่าล่วงเวลาและค่าชดเชย
ข้อพิพาทที่พบบ่อยคือค่าตำแหน่งและค่าน้ำมันเหมาจ่ายที่จ่ายทุกเดือนในจำนวนเท่ากันโดยไม่ผูกกับการทำงานจริง ลักษณะการจ่ายเช่นนี้มีความเสี่ยงที่จะถูกถือเป็นค่าจ้าง ซึ่งกระทบฐานคำนวณเมื่อเลิกจ้าง
ถ้าจ่ายค่าคอมมิชชันหรือโบนัสตามผลงาน ให้เขียนสูตร รอบวัดผล เงื่อนไขการเป็นพนักงานอยู่ ณ วันจ่าย และตัวอย่างการคำนวณหนึ่งชุดแนบไว้ ตัวอย่างเดียวช่วยลดคำถามได้มากกว่าคำอธิบายยาวหลายย่อหน้า
ระยะทดลองงานที่เข้าใจกันผิดมากที่สุด
การเขียนว่าทดลองงานไม่ได้ทำให้นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่มีผลใด ๆ สิ่งที่กฎหมายเชื่อมโยงกับระยะเวลาคือหน้าที่จ่ายค่าชดเชยเมื่อทำงานครบระยะที่กำหนด จึงเป็นเหตุผลที่หลายกิจการกำหนดระยะทดลองงานไว้ไม่เกินหนึ่งร้อยสิบเก้าวัน
การบอกเลิกจ้างยังต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามกฎหมายและตามรอบการจ่ายค่าจ้าง หรือจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าว การให้ออกทันทีโดยไม่มีเหตุตามกฎหมายมักกลายเป็นคดีที่นายจ้างเสียเปรียบ
ควรกำหนดเกณฑ์ประเมินระหว่างทดลองงานเป็นข้อ ๆ และเก็บบันทึกการประเมินไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เอกสารชุดนี้คือสิ่งที่ใช้อธิบายเหตุผลได้เมื่อมีข้อโต้แย้งภายหลัง
เวลาทำงาน ค่าล่วงเวลา และวันหยุด
เขียนเวลาทำงานปกติ เวลาพัก และวันหยุดประจำสัปดาห์ให้ตรงกับที่ปฏิบัติจริง ถ้ามีการทำงานเป็นกะ ให้ระบุรูปแบบกะและวิธีสลับกะไว้ในสัญญาหรือระเบียบที่อ้างถึงในสัญญา
ตำแหน่งที่ไม่มีสิทธิรับค่าล่วงเวลามีขอบเขตจำกัดตามกฎหมาย การเขียนในสัญญาว่าไม่จ่ายค่าล่วงเวลาเพียงเพราะเป็นพนักงานประจำเงินเดือน ไม่ทำให้หน้าที่ตามกฎหมายหมดไป
วันหยุดตามประเพณีต้องกำหนดจำนวนขั้นต่ำตามกฎหมายและประกาศให้พนักงานทราบล่วงหน้าในแต่ละปี ส่วนวันหยุดพักผ่อนประจำปีควรเขียนวิธีสะสมและการใช้สิทธิให้ชัด เพื่อไม่ให้กลายเป็นภาระที่คำนวณไม่ได้ตอนพนักงานลาออก
ข้อสัญญาที่ควรเขียนไว้แต่มักถูกลืม
ข้อรักษาความลับและข้อกำหนดเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาในงานที่พนักงานสร้างขึ้น ควรเขียนให้ครอบคลุมทั้งช่วงจ้างและหลังพ้นสภาพในขอบเขตที่สมเหตุสมผล
ข้อห้ามแข่งขันหลังพ้นสภาพต้องจำกัดทั้งระยะเวลา พื้นที่ และลักษณะงาน จึงมีโอกาสบังคับใช้ได้ การเขียนกว้างเกินไปมักถูกลดผลหรือถือว่าใช้ไม่ได้
สำหรับพนักงานต่างชาติ ให้ผูกเงื่อนไขการจ้างกับความสมบูรณ์ของใบอนุญาตทำงานและวีซ่าให้ชัด และระบุผู้รับภาระค่าธรรมเนียมกับหน้าที่แจ้งหน่วยงานเมื่อสถานะเปลี่ยน
สุดท้าย ให้จัดทำสัญญาเป็นสองภาษาเมื่อพนักงานอ่านภาษาไทยไม่ได้ และระบุว่าฉบับภาษาใดใช้บังคับเมื่อถ้อยคำขัดกัน
สรุป
สัญญาจ้างที่เขียนดีทำงานร่วมกับระบบเงินเดือน ไม่ใช่แค่แฟ้มที่เก็บไว้ ถ้ากำลังจะรับพนักงานคนแรกหรือกำลังทบทวนสัญญาชุดเดิม ส่งร่างสัญญาและโครงสร้างค่าจ้างมาให้ทีมงานตรวจ เราจะชี้จุดที่ขัดกับกฎหมายคุ้มครองแรงงานและจุดที่ทำให้คำนวณเงินเดือนผิด แล้วเสนอขอบเขตงานเป็นลายลักษณ์อักษร ระยะเวลาและขั้นตอนที่กล่าวถึงเป็นสถานะ ณ เดือนกันยายน 2569 และเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายต่อกรณีของคุณ โปรดตรวจข้อเท็จจริงและเอกสารจริงกับทนายความก่อนดำเนินการ
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
สัญญาจ้างต้องทำเป็นหนังสือหรือไม่+
กฎหมายไม่ได้บังคับทุกกรณี สัญญาจ้างเกิดได้จากการตกลงและการทำงานจริง แต่การไม่มีหนังสือทำให้พิสูจน์เงื่อนไขได้ยากเมื่อมีข้อพิพาท จึงควรทำเป็นหนังสือทุกครั้ง
ทดลองงานเกินหนึ่งร้อยยี่สิบวันได้ไหม+
กำหนดได้ แต่เมื่อระยะเวลาทำงานถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด หน้าที่จ่ายค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างก็เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเรียกช่วงนั้นว่าทดลองงานหรือไม่
เขียนสละสิทธิค่าล่วงเวลาในสัญญาได้ไหม+
ข้อตกลงที่ทำให้ลูกจ้างได้น้อยกว่าที่กฎหมายคุ้มครองแรงงานกำหนดใช้บังคับไม่ได้ การเขียนสละสิทธิจึงไม่ช่วย และมักกลายเป็นหลักฐานว่ารู้อยู่แล้วว่ามีการทำงานล่วงเวลา
ลูกจ้างรายวันต้องมีสัญญาไหม+
ควรมี ระบุอัตราค่าจ้างต่อวัน เงื่อนไขวันทำงาน วันหยุด และการคำนวณค่าล่วงเวลา เพราะลูกจ้างรายวันได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเช่นเดียวกัน
จ่ายค่าจ้างเป็นเงินสดได้ไหม+
ทำได้แต่ควรมีหลักฐานการรับเงินทุกงวด ในทางปฏิบัติการโอนเข้าบัญชีพร้อมสลิปเงินเดือนที่แสดงรายการหักช่วยลดข้อพิพาทและใช้ยืนยันกับหน่วยงานได้ง่ายกว่า
เปลี่ยนเงื่อนไขในสัญญาภายหลังได้ไหม+
การเปลี่ยนที่ทำให้ลูกจ้างเสียประโยชน์ต้องได้รับความยินยอมเป็นหนังสือ การประกาศฝ่ายเดียวมักใช้บังคับไม่ได้และเป็นเหตุให้เกิดข้อพิพาท
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →เชนงาน Notary → MFA → สถานทูต: ตารางเวลา 5 วันทำการที่ใช้ได้จริง
ตารางวันต่อวันจากเคสจริงปี 2568 — จาก Notary ที่สาขาสีลมถึงสถานทูตออสเตรเลีย พร้อมค่าใช้จ่ายและจุดที่มักติดขัด
เปิดบริษัทกับเพื่อน ต้องตกลงอะไรกันก่อนปันผลงวดแรก
รายการที่สัญญาระหว่างผู้ถือหุ้นควรเขียนไว้ตั้งแต่ปีแรก ตั้งแต่สัดส่วนเงินลงทุนที่ยังไม่ชำระ วิธีคิดเงินเดือนกรรมการ การตั้งสำรองก่อนปันผล ไปจนถึงทางออกเมื่อหุ้นส่วนอยากถอนตัว
เช่าร้านหรือออฟฟิศ: เช็กลิสต์สัญญาเช่าที่นักบัญชีอยากให้อ่านก่อนเซ็น
จุดในสัญญาเช่าพาณิชย์ที่กำหนดว่าบริษัทจะหักภาษี ณ ที่จ่ายเท่าไร ติดอากรแสตมป์อย่างไร บันทึกเงินประกันแบบไหน และเมื่อไรที่สัญญาเกินสามปีต้องไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน
5 ข้อผิดพลาดยอดฮิตของ SME ที่ทำให้ถูกเรียกตรวจสอบภาษี
รวมกรณีศึกษาจริงจากทีมของเรา พร้อมวิธีป้องกันก่อนสรรพากรเข้าตรวจ ครอบคลุมทั้ง VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคล
อ่านต่อภาษาอังกฤษ