อุตสาหกรรม / Industry
คลินิกความงามกับคลินิกรักษาโรค: เส้นแบ่ง VAT ที่สรรพากรใช้ตรวจ

เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ดูแลงบการเงินของ SME และบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ตั้งแต่ออกแบบผังบัญชีเดือนแรกจนถึงการรับรองงบปลายปีตาม TFRS for NPAEs
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-02-14
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานมาตรา 81(1)(ฌ) แห่งประมวลรัษฎากรยกเว้น VAT สำหรับ 'การประกอบโรคศิลปะ' — การแยก 'รักษาโรค' กับ 'เสริมความงาม' ไม่ชัดอาจทำให้ถูกประเมิน VAT ย้อนหลัง บทความนี้คือแนวทางแยกให้ชัดตั้งแต่วันแรก
1) เส้นแบ่งที่สรรพากรใช้ตัดสิน
หลักคือ 'วัตถุประสงค์ของหัตถการ' — ถ้าเพื่อรักษาโรค/บรรเทาอาการ มักอยู่ในข่ายยกเว้น; ถ้าเพื่อความงาม/ป้องกันชะลอวัย มักต้องเสีย VAT 7%
หัตถการเดียวกันอาจต่างกันตามเหตุผลทางการแพทย์ เช่น การฉีดสารเพื่อรักษาอาการป่วยกับเพื่อลดริ้วรอย — จึงต้องมีเวชระเบียนระบุการวินิจฉัยประกอบทุกครั้ง
- •รักษาสิวอักเสบ (มี lesion) = exempt
- •IPL ผิวขาวใส = VAT 7%
- •เลเซอร์ปาน/แผลเป็น = exempt
- •ฟิลเลอร์เติมริมฝีปาก = VAT 7%
- •ตัดไฝสงสัยมะเร็ง = exempt (มี biopsy)
2) โครงสร้าง Chart of Accounts ที่แยก VAT-line ตั้งแต่ต้น
ต้อง set รายได้เป็น 2 branches: 4100 รายได้รักษาโรค (exempt) และ 4200 รายได้เสริมความงาม (VAT) — ห้ามใช้บัญชีเดียวแล้วมาแยกทีหลัง เพราะ audit trail จะพัง
- •4100 รายได้ตรวจรักษา (exempt)
- •4110 รายได้หัตถการเวชกรรม (exempt)
- •4200 รายได้ความงาม-หัตถการ (VAT)
- •4210 รายได้ขายผลิตภัณฑ์ skincare (VAT)
3) ใบเสร็จ 2 เล่ม — บังคับ
เล่มที่ 1: ใบเสร็จรับเงินปกติ สำหรับบริการ exempt (ไม่มี VAT)
เล่มที่ 2: ใบกำกับภาษี/ใบเสร็จรับเงิน สำหรับบริการ VAT — เลข running แยกเล่ม
4) ถ้าคนไข้ทำทั้ง 2 อย่างในวันเดียว?
ออก 2 ใบ — ไม่รวมเป็นใบเดียว เพราะจะทำให้ทั้งใบกลายเป็น mixed supply ที่สรรพากรตีความยาก
ในระบบ HIS ต้องมี flag 'VAT status' ต่อ item ไม่ใช่ต่อ visit
5) Input tax — apportion ยังไง?
เพราะมีทั้ง exempt และ VAT ต้อง apportion input tax ตามสัดส่วนรายได้ (มาตรา 82/6)
สูตร: input tax ที่เคลมได้ = input tax รวม × (รายได้ VAT / รายได้รวม)
คำนวณต่อเดือน + ปรับปีละครั้งใน ภ.พ.30.2
สรุป
แยก 2 เส้นตั้งแต่วันแรก ทั้งผังบัญชี ใบเสร็จ การ flag ในระบบ HIS และการเฉลี่ยภาษีซื้อ — ช่วยลดความเสี่ยงถูกประเมินย้อนหลังและเบี้ยปรับ ค่าบริการขึ้นอยู่กับขอบเขตงาน กรุณาติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคา
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
โปรฯ package ผสม (รักษา+ความงาม) ราคาเดียว?+
ต้องแตกราคาต่อ item ในใบเสร็จ ไม่งั้นสรรพากรจะตี VAT ทั้ง package
หมอฟันจัดฟันคือ exempt?+
จัดฟันเพื่อสบฟัน = exempt, จัดฟันเพื่อความงาม = VAT — ต้อง diagnosis ประกอบ
ต้องจดทะเบียน VAT ไหมถ้ารายได้ความงามยังไม่ถึง 1.8M?+
นับเฉพาะรายได้ VAT — ถ้ายังไม่ถึงเกณฑ์ยังไม่ต้องจด แต่แนะนำจดเผื่ออนาคต
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
ได้หมายเรียก ตส.4: ลำดับงานตั้งแต่วันรับหนังสือถึงวันนัด
ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อบริษัทได้รับหนังสือเชิญพบเพื่อชี้แจงจากกรมสรรพากร ตั้งแต่อ่านขอบเขตการตรวจ เก็บรักษาเอกสาร ไปจนถึงการเตรียมคำชี้แจง
จะเริ่มออกใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์: ส่งทางอีเมลหรือใช้ผู้ให้บริการดี
ตารางเปรียบเทียบทางเลือก + timeline migration + จุดพลาดที่พบบ่อยเมื่อเริ่มใช้ e-Tax Invoice
เพิ่งจดบริษัท: งานบัญชีและภาษีที่ต้องเริ่มในปีแรก
Checklist สำหรับ 12 เดือนแรกที่ทำให้บริษัทไม่โดนค่าปรับหลักหมื่นและปิดงบตรงเวลา
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
2. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
4. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์