อุตสาหกรรม / Franchise
ซื้อหรือขายแฟรนไชส์: ค่าแรกเข้ากับค่าสิทธิรายเดือนลงบัญชีต่างกันอย่างไร

เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ดูแลงบการเงินของ SME และบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ตั้งแต่ออกแบบผังบัญชีเดือนแรกจนถึงการรับรองงบปลายปีตาม TFRS for NPAEs
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-01-29
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานผู้ประกอบการแฟรนไชส์มักถูกประเมินภาษีเพราะบันทึกบัญชีผิดตั้งแต่วันแรก โดยเฉพาะแฟรนไชส์ต่างประเทศที่ต้องคุม WHT/VAT ต่างประเทศ + amortize สินทรัพย์ไม่มีตัวตน
1) แยกโครงสร้างค่าธรรมเนียม 3 ประเภท
Initial Franchise Fee (จ่ายครั้งเดียว): เป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน tuck ตาม TAS 38 — ตัดเป็นค่าใช้จ่าย 10 ปี ไม่ใช่จ่ายครั้งเดียวหักทั้งก้อน
Ongoing Royalty (% ยอดขาย): ค่าใช้จ่ายรายเดือน — หัก WHT ต่างประเทศ 15% (สนธิสัญญาบางประเทศเหลือ 5%)
Marketing Contribution: ค่าใช้จ่ายรายเดือน — ถือเป็นบริการ = VAT reverse charge 7% + WHT 3% (ในประเทศ) / 15% (ต่างประเทศ)
2) WHT แฟรนไชส์ต่างประเทศ — ใช้ DTA ให้เป็น
US, UK, Japan, Singapore: royalty rate 5–10% ตาม DTA (ต้องขอ Certificate of Residence)
จีน: 10%, ออสเตรเลีย: 5% (ตาม DTA ล่าสุด 2015)
ต้องยื่น ภ.ง.ด.54 + ภ.พ.36 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป — ล่าช้าเบี้ยปรับ 1.5%/เดือน
- •ไม่มี COR = หัก 15% เต็ม เสียเปรียบ 5–10%
- •Reverse VAT 7% หักได้เป็น input tax เดือนถัดไป
3) การรับรู้รายได้ของ Franchisor (ผู้ขายแฟรนไชส์)
Initial fee: รับรู้เมื่อ 'performance obligation ครบ' ตาม TFRS 15 — ปกติเมื่อร้านเปิดและส่งมอบระบบครบ ไม่ใช่วันเซ็นสัญญา
Royalty: รับรู้เมื่อยอดขายเกิดขึ้น (usage-based)
Area development fee: รับรู้ตามจำนวนสาขาที่เปิดจริง ไม่ใช่ทั้งก้อน
4) จุดที่สรรพากรตรวจแฟรนไชส์บ่อย
Marketing fund ที่ franchisor เก็บแต่ไม่ใช้จริง — สรรพากรตีเป็นรายได้ (ไม่ใช่ liability)
Territory rights ที่ราคาต่ำเกินตลาด (ระหว่างบริษัทเครือ) — transfer pricing adjustment
Franchisee ที่จ่าย royalty แต่ไม่หัก WHT — assessment 15% + เบี้ยปรับ 100%
สรุป
โครงสร้างบัญชีแฟรนไชส์ที่ถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงถูกประเมินภาษีย้อนหลัง — ระบบที่ทำถูกตั้งแต่ต้นยังทำให้ขายต่อได้ง่ายขึ้นเพราะงบสะอาด
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
Initial fee 3 ล้าน หักครั้งเดียวได้ไหม?+
ไม่ได้ ต้องตัด 10 ปี (300K/ปี) ตาม TAS 38 — หักครั้งเดียวจะถูก assess
COR ต่ออายุบ่อยแค่ไหน?+
ทุก 1 ปีปฏิทิน — ยื่นล่าช้าเสีย DTA benefit ย้อนหลังไม่ได้
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
2. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
4. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์