อุตสาหกรรม / Industry
โรงงานไม่รู้ต้นทุนต่อชิ้นจริง: อ่านงานระหว่างทำและสูตรการผลิตในบัญชี

เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ดูแลงบการเงินของ SME และบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ตั้งแต่ออกแบบผังบัญชีเดือนแรกจนถึงการรับรองงบปลายปีตาม TFRS for NPAEs
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2025-04-02 · แก้ไขล่าสุด 2026-01-10
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานโรงงาน SME ไทยจำนวนมากยังใช้ต้นทุนเฉลี่ยรวมทั้งปี ทำให้ไม่เห็นว่าสินค้ารายการใดขาดทุน บทความนี้อธิบายการเปลี่ยนเป็น standard cost + variance เพื่อให้เห็นกำไรแยกตามรุ่นสินค้า
1) BOM ที่บัญชีใช้ได้จริง ไม่ใช่แค่ที่ฝ่ายผลิตทำ
BOM ต้องมี 3 ชั้น: raw material · packaging · labour minute — แต่ละชั้นผูกกับผังบัญชี 5100/5150/5200 ถ้าฝ่ายผลิตทำ BOM แยกจากบัญชี ตัวเลขจะไม่มีทางตรงกัน ต้องใช้ ERP เดียวกัน (Express, ERPNext, SAP B1)
- •Raw material yield loss ตั้ง 2–5% ตาม industry
- •Packaging ลงเป็น indirect ถ้าคิดต่อลอตไม่ได้
- •Labour minute จับผ่าน finger scan เชื่อม payroll
2) WIP: ปิดสต๊อกกลางงานทุกสิ้นเดือน
สรรพากรตรวจ WIP บ่อยที่สุดเพราะตัวเลขปรับได้ง่าย ต้องนับจริง + ถ่ายรูป + ให้ supervisor เซ็น — WIP ที่ค้างเกิน 90 วัน เข้าข่ายต้อง write-down
3) Standard Cost + Variance เดือนละครั้ง
ตั้ง standard 6 เดือน/ครั้ง แล้วเทียบ actual: Material price variance · Material usage variance · Labour efficiency variance · Overhead absorption ทีมของเราจะแนบ variance report ท้าย P&L ให้กรรมการทุกเดือน
4) ภาษีที่โรงงานพลาดบ่อย
Scrap ขายเข้าไม่ผ่านระบบ = รายได้ที่ต้อง VAT · เครื่องจักรใหม่ต้องขอ BOI/มาตรา 3 ทวิ ก่อนเดินเครื่อง · WHT 3% ค่าจ้างทำของ vs 1% ค่าขนส่ง แยกให้ถูก
สรุป
โรงงานที่ปิดบัญชีตรงเวลาและส่งรายงาน variance ให้กรรมการทุกเดือน จะเห็นความสูญเสียได้เร็วขึ้นและตัดสินใจแก้ไขได้ทัน
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
โรงงานเล็กจำเป็นต้องใช้ ERP ไหม?+
ยอดขาย 30 ล้าน+/ปี ควรใช้ ก่อนหน้านั้น Express + Google Sheet variance ก็เพียงพอ
Standard cost ปรับบ่อยแค่ไหน?+
ทุก 6 เดือน หรือทุกครั้งที่ต้นทุนวัตถุดิบเปลี่ยน > 10%
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
ธุรกิจขนส่ง: เก็บหลักฐานค่าน้ำมัน ค่าทางด่วน และหัก ณ ที่จ่ายค่าขนส่ง
ระบบเอกสารสำหรับบริษัทขนส่ง ที่ทำให้ค่าน้ำมัน 40% ของรายจ่าย ผ่านการตรวจสรรพากรได้ทุกใบ
บริษัทต่างชาติเปิดในไทยแบบไหน บัญชีและภาษีก็ต่างกันแบบนั้น
โครงสร้างบัญชีและภาษีที่ต่างกันของ 4 รูปแบบธุรกิจต่างชาติ — เลือกโครงสร้างให้ตรงกิจกรรมตั้งแต่วันแรก
ถูกประเมินเบี้ยปรับ: ขอลดได้เมื่อไร และต้องยื่นคำร้องอย่างไร
แยกเบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับอาญา พร้อมขั้นตอนขอลดเบี้ยปรับและเอกสารที่ควรเตรียม
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
2. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
4. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์