อุตสาหกรรม / SaaS
บัญชี SaaS/Subscription: รับรู้รายได้ตาม TFRS 15, ตัด deferred revenue และ VAT e-Service
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ปิดงบและเซ็นรับรองงบการเงินให้ธุรกิจ SME และบริษัทต่างชาติมากว่า 10 ปี ดูแลมาตรฐาน TFRS for NPAEs และการวางผังบัญชีตั้งแต่วันแรกของกิจการ
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-01-18
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานSaaS ที่เก็บค่าบริการล่วงหน้ารายปีมักบันทึกรายได้ผิดตั้งแต่วันแรก — ทำให้กำไรปีแรกดูดีเกินจริงและโดน adjust หนักเมื่อ audit ปีที่สอง บทความนี้เจาะ TFRS 15 สำหรับ subscription business
1) เงินรับล่วงหน้า = Deferred Revenue ไม่ใช่รายได้
ลูกค้าจ่าย 12,000 บาท/ปี ล่วงหน้า — บันทึกเป็นหนี้สิน (2130 Deferred Revenue) แล้วทยอยรับรู้เดือนละ 1,000 บาท เข้ารายได้
TFRS 15 กำหนด 5 ขั้นตอน: (1) ระบุสัญญา (2) แยก performance obligation (3) กำหนดราคาโดยรวม (4) จัดสรรราคาแต่ละ obligation (5) รับรู้รายได้เมื่อโอน control
2) VAT e-Service สำหรับลูกค้าต่างชาติ
ถ้าลูกค้าอยู่ต่างประเทศและใช้บริการนอกไทย = อัตรา VAT 0% (export of service) ต้องเก็บหลักฐานยืนยันสถานที่ใช้ (IP log + ที่อยู่ลูกค้า)
SaaS ต่างชาติที่ขายเข้าไทยและรายได้ในไทย ≥ 1.8 ล้าน/ปี ต้องจดทะเบียน VAT e-Service ผ่าน SVE ของสรรพากรและเก็บ VAT 7% จากลูกค้าไทยที่ไม่ได้จด VAT
3) MRR/ARR: ตัวเลขที่ Investor ต้องการ vs งบตามมาตรฐาน
MRR (Monthly Recurring Revenue) และ ARR ไม่อยู่ในงบตามมาตรฐาน — ต้องทำ management report แยก โดยแบ่งเป็น New MRR · Expansion · Contraction · Churn ให้สอดคล้องกับ deferred revenue schedule
สรุป
SaaS ปีแรกที่บันทึกรายได้ผิดจะโดนสรรพากร adjust ปีที่สองเสมอ ใช้ระบบบัญชีที่รองรับ deferred revenue schedule (Xero, QuickBooks + subscription add-on) ตั้งแต่ลูกค้าคนแรก
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ค่า setup fee ครั้งเดียว รับรู้ทันทีได้ไหม?+
ถ้าเชื่อมกับ subscription (ลูกค้าใช้ต่อเนื่อง) ต้อง amortize ตามอายุสัญญาเฉลี่ย ตาม TFRS 15
Annual plan discount 20% กระทบ deferred อย่างไร?+
ราคาที่จ่ายจริงเป็นฐานในการทยอยรับรู้ (ไม่ใช่ list price)
Refund ระหว่างปี ลงบัญชีอย่างไร?+
ลด deferred revenue ตามส่วนที่ยังไม่ได้รับรู้ + ลดรายได้ตามส่วนที่รับรู้แล้ว (พร้อมออกใบลดหนี้ถ้าจด VAT)
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
บัญชีร้านค้า Omnichannel: กระทบยอด Shopee/Lazada/TikTok + สต็อกรวมหน้าร้าน
วางระบบบัญชีร้านค้าที่ขายผ่าน 5+ ช่องพร้อมกัน จัดการ commission, cashback, coupon, และคืนสินค้าให้ถูกต้อง
บัญชีนักพัฒนาคอนโด/บ้านจัดสรร: รับรู้รายได้แบบ Point-in-Time หรือ Over-Time?
TFRS 15 กับโครงการคอนโดไทย — เมื่อไหร่รับรู้รายได้ทั้งก้อน เมื่อไหร่ต้อง POC บวก SBT 3.3% ที่พลาดไม่ได้
Freelancer ปี 2026: จดบริษัทหรือยื่น ภ.ง.ด.94 บุคคลธรรมดา? Break-even ที่รายได้เท่าไหร่
ตารางตัดสินใจจริงจาก 200+ เคส: จ้างเดี่ยวยื่นบุคคลถูกกว่า, เกิน 1.5 ล้าน/ปี ตั้งบริษัทประหยัดภาษีเฉลี่ย 18–25%