FAQ
สัญญาก่อสร้างและงานรับเหมา
ข้อพิพาทงานก่อสร้างเกือบทั้งหมดย้อนกลับไปที่เอกสารสามอย่าง คือขอบเขตงาน งวดจ่ายเงิน และวิธีบันทึกการเปลี่ยนแบบ คำถามชุดนี้ตอบเรื่องเงินประกันผลงาน ค่าปรับล่าช้า การเรียกค่างานเพิ่ม การตรวจรับ และสิทธิยึดหน่วงเมื่ออีกฝ่ายผิดสัญญา

ให้ผูกขอบเขตกับเอกสารที่วัดได้ ทั้งแบบก่อสร้างฉบับลงวันที่ รายการวัสดุพร้อมรุ่นและเกรด และรายการปริมาณงาน แล้วระบุลำดับความสำคัญของเอกสารไว้ในสัญญาว่าหากขัดกันให้ยึดฉบับใดก่อน ปัญหาที่พบบ่อยคือมีแค่คำว่างานตกแต่งครบชุด ซึ่งแปลว่าอะไรก็ได้ตามที่แต่ละฝ่ายเข้าใจ
อัตราที่ใช้กันในตลาดอยู่ในช่วงห้าถึงสิบเปอร์เซ็นต์ของแต่ละงวด และแบ่งคืนสองรอบ คือรอบตรวจรับงานและรอบสิ้นระยะรับประกันความชำรุด สิ่งที่ต้องเขียนให้ชัดกว่าตัวเลขคือเงื่อนไขคืน ว่าคืนเมื่อผู้ว่าจ้างออกหนังสือรับมอบงาน ไม่ใช่คืนเมื่อผู้ว่าจ้างพอใจ เพราะคำว่าพอใจไม่มีเกณฑ์ตรวจสอบ
กำหนดได้ตามที่ตกลง แต่ศาลมีอำนาจลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนลงได้ อัตราที่อธิบายได้มักผูกกับความเสียหายจริงที่คาดหมาย เช่น ค่าเช่าที่ต้องจ่ายเพิ่มระหว่างรอเข้าใช้อาคาร การเขียนอัตราต่อวันพร้อมเพดานรวมเป็นสัดส่วนของค่าจ้างช่วยให้ข้อกำหนดมีน้ำหนักกว่าอัตราที่สูงลอย ๆ
ต้องมีใบสั่งเปลี่ยนแปลงงานที่ระบุรายการ ราคา และผลต่อกำหนดเวลา ลงนามทั้งสองฝ่ายก่อนลงมือ ผู้รับจ้างที่ทำตามคำสั่งปากเปล่าในไซต์แล้วมาเรียกเงินทีหลังเป็นกลุ่มที่แพ้คดีมากที่สุด เพราะพิสูจน์ไม่ได้ว่าผู้มีอำนาจของฝ่ายผู้ว่าจ้างเป็นผู้สั่ง
ในเหตุที่ไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้างและกระทบเส้นทางงานหลัก เช่น ผู้ว่าจ้างส่งมอบพื้นที่ช้า แบบมาไม่ทัน คำสั่งเปลี่ยนแปลงงาน หรือเหตุสุดวิสัย เงื่อนไขปฏิบัติที่สำคัญคือต้องแจ้งภายในกำหนดที่สัญญาระบุ พร้อมหลักฐานว่าเหตุนั้นเลื่อนงานวิกฤต ไม่ใช่เพียงงานที่มีเวลาลอยอยู่
หยุดได้เมื่อสัญญาให้สิทธิไว้และได้ทวงถามตามขั้นตอนแล้ว การหยุดโดยไม่มีฐานในสัญญาเสี่ยงกลายเป็นผู้ผิดสัญญาเสียเอง จึงควรมีข้อกำหนดเรื่องสิทธิระงับงานเมื่อค้างชำระเกินจำนวนวันที่กำหนด และเขียนให้ระยะที่หยุดนับเป็นการขยายเวลาโดยอัตโนมัติ
ตรวจเป็นรอบและทำรายการแก้ไขที่มีรูปถ่าย ตำแหน่ง และวันครบกำหนดแก้ของแต่ละรายการ แล้วออกหนังสือรับมอบเมื่อรายการปิดครบ การเซ็นรับงานรวบเดียวโดยไม่มีรายการแนบทำให้ผู้ว่าจ้างเสียโอกาสเรียกแก้ไข และทำให้ผู้รับจ้างถูกกล่าวหาย้อนหลังได้ไม่จบ
ครอบคลุมความชำรุดที่เกิดจากฝีมือแรงงานและวัสดุตามสัญญา ไม่ครอบคลุมการเสื่อมสภาพตามปกติหรือความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธี ควรแยกระยะของงานโครงสร้าง งานระบบ และงานกันซึมออกจากกัน เพราะอายุการใช้งานต่างกันมาก และควรระบุเวลาที่ผู้รับจ้างต้องเข้าแก้หลังได้รับแจ้ง
ตามหลักไม่ได้ เพราะคู่สัญญาของผู้ว่าจ้างคือผู้รับเหมาหลัก เว้นแต่มีข้อตกลงสามฝ่ายหรือหนังสือรับประกันตรงจากผู้รับเหมาช่วง โครงการที่มีงานระบบสำคัญจึงมักให้ผู้ผลิตออกหนังสือรับประกันในชื่อผู้ว่าจ้างไว้ตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ต้องพึ่งผู้รับเหมาหลักที่อาจเลิกกิจการ
งานที่ติดตรึงกับที่ดินตกเป็นส่วนควบของเจ้าของที่ดิน จึงไม่มีสิทธิยึดหน่วงอาคารเป็นหลักประกัน สิ่งที่ทำได้จริงคือระงับงาน ระงับการส่งมอบวัสดุที่ยังไม่ติดตั้ง และฟ้องเรียกค่าจ้างพร้อมขอคุ้มครองชั่วคราวหากมีเหตุว่าทรัพย์สินจะถูกยักย้าย
งานก่อสร้างเป็นกิจการที่มีข้อจำกัดสำหรับผู้ประกอบธุรกิจต่างชาติ โครงสร้างที่ใช้ได้จริงคือถือหุ้นตามสัดส่วนที่กฎหมายกำหนด ขออนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือเข้าโครงการส่งเสริมการลงทุนเฉพาะงานที่เข้าเงื่อนไข การรับงานผ่านนอมินีเป็นความเสี่ยงทางอาญาที่ไม่ควรพิจารณา
โครงการที่มีข้อพิพาททางเทคนิคสูงและคู่สัญญาข้ามชาติมักได้ประโยชน์จากอนุญาโตตุลาการ เพราะเลือกผู้ชี้ขาดที่เข้าใจงานวิศวกรรมได้และคำชี้ขาดบังคับข้ามประเทศได้กว้างกว่า ส่วนงานภายในประเทศที่มูลค่าไม่สูงมาก ศาลมักคุ้มค่ากว่าเพราะค่าใช้จ่ายเริ่มต้นต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายลูกค้าต่างชาติ
ผู้เชี่ยวชาญ BOI ใบอนุญาตประกอบธุรกิจคนต่างด้าว และใบอนุญาตทำงาน
ประสานงานกับ BOI กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองให้นักลงทุนต่างชาติกว่า 200 ราย ตั้งแต่ขั้นออกแบบโครงสร้างผู้ถือหุ้นจนถึงต่ออายุวีซ่า
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- เขียนขอบเขตงานอย่างไรให้ไม่ทะเลาะกันภายหลัง
- เงินประกันผลงานควรหักเท่าไรและคืนเมื่อไร
- ค่าปรับล่าช้ากำหนดได้สูงสุดเท่าไร
- งานเพิ่มงานลดต้องทำเอกสารอะไร
- ขอขยายเวลาก่อสร้างได้ในกรณีใด
- ผู้ว่าจ้างไม่จ่ายงวด ผู้รับจ้างหยุดงานได้ไหม
- ตรวจรับงานควรทำอย่างไรให้รัดกุม
- ระยะรับประกันความชำรุดครอบคลุมอะไร
- ผู้ว่าจ้างเรียกผู้รับเหมาช่วงรับผิดได้โดยตรงหรือไม่
- ผู้รับจ้างมีสิทธิยึดหน่วงงานที่ทำไว้ไหม
- บริษัทต่างชาติรับงานก่อสร้างในไทยได้หรือไม่
- ควรเลือกศาลหรืออนุญาโตตุลาการในสัญญาก่อสร้าง
บริการที่ดูแลคำถามหมวดนี้
รับทำบัญชีรายเดือน–รายปี พร้อมวางระบบบัญชี
ดูรายละเอียดรับยื่นภาษีทุกประเภท — ภ.ง.ด.50/51/90/91 · VAT · WHT
ดูรายละเอียดรับทำเงินเดือน (Payroll) พร้อมประกันสังคม
ดูรายละเอียดรับปิดงบการเงิน · งบเปล่า · ด่วน · ย้อนหลัง
ดูรายละเอียดรับจดทะเบียนบริษัท หจก. VAT เครื่องหมายการค้า
ดูรายละเอียดจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) และขึ้นทะเบียนยื่นภาษีออนไลน์
ดูรายละเอียดหัวข้ออื่น