ข้อพิพาทระหว่างผู้ถือหุ้นและกรรมการ
แยกเรื่องอำนาจบริหารออกจากเรื่องเงินในงบ แล้วจัดการทีละชั้น
คำตอบสั้น ๆ
ข้อพิพาทผู้ถือหุ้นที่มาถึงเรามักปนกันสามเรื่อง คือใครมีอำนาจตัดสินใจ เงินของบริษัทถูกใช้ถูกต้องหรือไม่ และจะแยกทางกันอย่างไร เราแยกสามเรื่องนี้ออกจากกันก่อน เพราะแต่ละเรื่องใช้เอกสารและช่องทางต่างกัน จากนั้นตรวจงบและเอกสารทะเบียนเพื่อดูข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้ แล้วจึงเลือกระหว่างการเจรจา การจัดโครงสร้างใหม่ หรือการดำเนินคดี
จุดตั้งต้นคือเอกสาร ไม่ใช่คำบอกเล่า
สิ่งแรกที่ต้องดูคือบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น หนังสือรับรอง รายงานการประชุม และหลักฐานการชำระค่าหุ้น หลายกรณีพบว่าสิ่งที่ทุกฝ่ายเชื่อว่าตกลงกันไว้ไม่ปรากฏในเอกสารใดเลย ทำให้ข้อต่อสู้อ่อนลงทันที
ฝั่งบัญชี เราตรวจรายการที่มักเป็นต้นเรื่อง เช่น เงินที่กรรมการนำออกไปโดยไม่มีสัญญากู้ ค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน และการจ่ายเงินปันผลที่ไม่ผ่านมติที่ประชุม
ทางออกที่ใช้ได้จริง
หลายกรณีจบด้วยการซื้อหุ้นคืนหรือแยกกิจการ ซึ่งต้องกำหนดวิธีตีมูลค่าหุ้นให้ชัดก่อน ถ้าไม่ตกลงวิธีคำนวณ การเจรจาจะวนอยู่ที่ตัวเลขไม่จบ เราเสนอฐานการคำนวณจากงบที่ตรวจแล้วเพื่อให้ทุกฝ่ายเห็นตัวเลขชุดเดียวกัน
ถ้าจำเป็นต้องดำเนินคดี ทางเลือกขึ้นกับข้อเท็จจริง เช่น การขอให้เพิกถอนมติที่ประชุมที่ไม่ชอบ การเรียกให้กรรมการรับผิดในความเสียหายที่เกิดกับบริษัท หรือการขอให้เลิกบริษัทเมื่อบริหารร่วมกันต่อไปไม่ได้
เอกสารที่ต้องเตรียม
- หนังสือรับรองฉบับล่าสุด พร้อมสำเนาทะเบียนผู้ถือหุ้นที่เป็นปัจจุบัน
- รายงานการประชุมผู้ถือหุ้นและคณะกรรมการย้อนหลัง
- งบการเงินและงบทดลองย้อนหลังอย่างน้อยสองปี
- หลักฐานการชำระค่าหุ้นและสัญญาระหว่างผู้ถือหุ้น (ถ้ามี)
- รายการเดินบัญชีธนาคารของบริษัทในช่วงที่เป็นปัญหา
ลำดับการทำงาน
- 1.แยกประเด็นอำนาจบริหาร ประเด็นการเงิน และประเด็นการแยกทาง
- 2.ตรวจเอกสารทะเบียนและงบเพื่อยืนยันข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้
- 3.ประเมินทางเลือกพร้อมผลที่จะเกิดกับบริษัทในแต่ละทาง
- 4.เจรจาโดยใช้ฐานตัวเลขชุดเดียวกันทุกฝ่าย
- 5.ถ้าตกลงไม่ได้ ดำเนินคดีหรือดำเนินการเลิกบริษัทตามขั้นตอน
ทำไมฝ่ายบัญชีต้องเข้ามาด้วย
ทุกข้อกล่าวหาเรื่องการใช้เงินบริษัทต้องพิสูจน์ด้วยรายการในสมุดบัญชีและเอกสารประกอบ การมีทีมบัญชีอ่านงบเองจึงย่นเวลาและลดค่าใช้จ่ายในการตรวจพิสูจน์ลงมาก
คำถามที่ลูกค้าถามบ่อยในงานนี้
ถือหุ้นส่วนน้อย ทำอะไรได้บ้าง
สิทธิที่ใช้ได้จริงมีมากกว่าที่คนทั่วไปคิด เช่น การขอตรวจเอกสารบางประเภท การขอให้เรียกประชุม และการขอให้เพิกถอนมติที่ทำไม่ถูกขั้นตอน แต่ทุกอย่างต้องมีกำหนดเวลาและเอกสารประกอบ เราจะตรวจว่าคุณยังใช้สิทธิใดได้อยู่
กรรมการนำเงินบริษัทไปใช้ส่วนตัว ต้องเริ่มจากอะไร
เริ่มจากรวบรวมรายการและเอกสารให้ครบก่อนแจ้งหรือฟ้อง เพราะข้อกล่าวหาที่ไม่มีเอกสารรองรับจะทำให้เสียเปรียบตั้งแต่ต้น เราจะตรวจงบ รายการเดินบัญชี และหลักฐานการอนุมัติ แล้วประเมินว่าเป็นเรื่องทางแพ่ง ทางอาญา หรือทั้งสอง
อยากแยกทางกันโดยไม่ขึ้นศาล ทำได้ไหม
ทำได้และเป็นทางที่เร็วกว่ามาก แต่ต้องตกลงสามเรื่องให้จบ คือวิธีตีมูลค่า วิธีชำระเงิน และการปลดภาระค้ำประกันหรือหนี้ที่ผูกกันอยู่ ถ้าข้อใดค้าง ข้อพิพาทจะกลับมาอีกในภายหลัง