กฎหมาย / Digital
ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ในไทย 3 ระดับ: เลือก DocuSign, CloudSign ETDA หรือ Certificate จาก NRCA
เขียนโดย
หุ้นส่วนผู้จัดการ
ทนายความอาวุโส สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์
ที่ปรึกษากฎหมายธุรกิจกว่า 15 ปี ดูแลงานควบรวมกิจการ สัญญาการค้า และข้อพิพาทพาณิชย์ระหว่างประเทศให้ลูกค้าองค์กร
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2027-01-05 · แก้ไขล่าสุด 2027-01-05
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานหลายบริษัทเปลี่ยนจากลายเซ็นสดมาใช้ DocuSign, Adobe Sign หรือ CloudSign ของ ETDA แต่มีคำถามซ้ำๆ ว่า 'ศาลไทยรับหรือไม่' คำตอบขึ้นอยู่กับว่าลายเซ็นเข้าระดับใดใน 3 ระดับตาม ม.9, ม.26, และ ม.28 บทความเรียบเรียงจากคดีที่ทีมกฎหมายของเราต่อสู้ในศาลแพ่งกลางในไตรมาส 4/2569 และคดี e-Commerce ในศาลชำนัญพิเศษ
ระดับ 1 — General Electronic Signature (ม.9)
ครอบคลุมภาพลายเซ็นแนบท้าย PDF, การกดปุ่ม 'ยอมรับ', หรือการพิมพ์ชื่อในอีเมล ใช้ได้กับสัญญาทั่วไปที่มูลค่าไม่สูง ศาลรับฟังเป็นพยานหลักฐานแต่คู่ความสามารถโต้แย้ง authenticity ได้ ทำให้ต้องมี audit trail ประกอบ
ระดับ 2 — Reliable Electronic Signature (ม.26)
ต้องผูกกับตัวผู้ลงลายมือชื่ออย่างจำเพาะ, ควบคุม private key ได้แต่ผู้เดียว, และตรวจพบการแก้ไขเอกสารได้ ระบบอย่าง DocuSign Advanced หรือ Adobe Sign Certified ผ่านเกณฑ์นี้เมื่อใช้ certificate-based sealing
- •เหมาะกับสัญญาซื้อขาย, สัญญาว่าจ้าง B2B
- •ราคา 30–70 บาท/ซองสัญญา ผ่านผู้ให้บริการต่างประเทศ
- •รับฟังเป็น 'ประจักษ์พยาน' ระดับสูง ยากต่อการโต้แย้ง
ระดับ 3 — Digital Signature with CA รับรอง (ม.28)
ต้องใช้ Digital Certificate ที่ออกโดย CA ในสังกัด NRCA เช่น TDID, INET เท่านั้น ทำให้ลายเซ็นถือเป็น 'เสมือนหนึ่งลงลายมือชื่อต่อหน้าเจ้าพนักงาน' ตาม พ.ร.บ. คู่ควรใช้กับหนังสือมอบอำนาจ, งบการเงิน, หรือเอกสารที่ต้องยื่นราชการ
DocuSign vs CloudSign ETDA vs Certificate NRCA
DocuSign — ยอมรับในระดับ 2 ถ้าเปิด mode Certified, ราคาสูง, มี server นอกไทย จึงต้องเสริม PDPA SCC
CloudSign ETDA — server ในไทย, ราคาต่ำกว่า 50%, มี CA ในตัว, แต่ UX ยังตามหลัง DocuSign
NRCA Certificate — เหมาะสำหรับกรรมการที่เซ็นเอกสารส่งราชการเป็นประจำ ค่าใช้ Token 3 ปี ประมาณ 3,500 บาท
เอกสารที่กฎหมายห้ามใช้ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์
พินัยกรรม, การจดทะเบียนสมรส, สัญญาก่อตั้งทรัสต์, และการโอนอสังหาริมทรัพย์ ยังต้องใช้ลายเซ็นสดต่อเจ้าพนักงาน — ห้ามใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์ทุกกรณี
สรุป
ก่อนย้ายทั้งบริษัทไปใช้ e-signature ทีมเราแนะนำให้ทำ Signature Risk Map แยกเอกสารเป็น 3 กอง (ระดับ 1/2/3) และเลือกผู้ให้บริการเพียง 2 รายคู่ (CloudSign + DocuSign Advanced) เพื่อบาลานซ์ต้นทุนกับ enforceability — บริการประเมินราคาตามขอบเขตงาน ครอบคลุมการอัปเดต Playbook และเทรนพนักงาน
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ลายเซ็นด้วย stylus บน iPad ถือเป็นระดับใด+
โดยพื้นฐานถือเป็นระดับ 1 แต่ยกระดับเป็น 2 ได้ถ้าฝัง biometric metadata (แรงกด, ความเร็ว) และเก็บ audit trail
ต่างชาติเซ็นด้วย DocuSign ที่บริษัทแม่ ใช้ในไทยได้ไหม+
ได้ ถ้าปฏิบัติตาม ม.31 ที่ยอมรับลายเซ็นต่างประเทศเมื่อเทียบเท่ามาตรฐานที่ ETDA ประกาศ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →เชนงาน Notary → MFA → สถานทูต: ตารางเวลา 5 วันทำการที่ใช้ได้จริง
ตารางวันต่อวันจากเคสจริงปี 2568 — จาก Notary ที่สาขาสีลมถึงสถานทูตออสเตรเลีย พร้อมค่าใช้จ่ายและจุดที่มักติดขัด
ยื่นวีซ่านิวซีแลนด์ INZ และ Medical Council: NAATI จากไทยใช้ได้จริงเมื่อไหร่
Immigration New Zealand (INZ) และ Medical Council of New Zealand (MCNZ) มีข้อกำหนดคำแปลต่างจากออสเตรเลีย บทความสรุปว่าเมื่อไหร่ใช้ NAATI ได้ และเมื่อไหร่ต้องใช้ผู้แปลที่ NZSTI รับรอง
ตารางเก็บเอกสารตาม PDPA + ประมวลรัษฎากร: สูตรตัดเอกสารทิ้งอย่างถูกต้องในปี 2570
รวมอายุการเก็บเอกสารตามกฎหมายไทย 6 ฉบับ (PDPA, ประมวลรัษฎากร, พ.ร.บ.บัญชี, พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน, พ.ร.บ.ปปง., พ.ร.บ.สุขภาพ) พร้อมสูตร override ที่ตรวจง่ายในทางปฏิบัติ
จดทะเบียนแฟรนไชส์ตามประกาศ TCCT ปี 2562 (บังคับใช้เต็มปี 2570): เอกสารเปิดเผยและกับดัก 5 ข้อ
แม้ไทยยังไม่มี พ.ร.บ.แฟรนไชส์เต็มรูปแบบ แต่ประกาศ TCCT ที่ 4/2562 เรื่องแนวปฏิบัติสัญญาแฟรนไชส์ ถูกบังคับใช้เข้ม Q1/2570 บทความสรุปเอกสาร Disclosure และ 5 กับดักที่ทำสัญญาโมฆะ