อุตสาหกรรม / Industry
ร้านอาหารขายดีแต่กำไรหาย: เช็กต้นทุนวัตถุดิบจากบัญชีทีละขั้น

เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ดูแลงบการเงินของ SME และบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ตั้งแต่ออกแบบผังบัญชีเดือนแรกจนถึงการรับรองงบปลายปีตาม TFRS for NPAEs
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2025-02-04 · แก้ไขล่าสุด 2026-01-10
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานร้านอาหารจำนวนมากปิดกิจการเพราะบริหารต้นทุนไม่ได้ ไม่ใช่เพราะยอดขายต่ำ — Prime Cost (ต้นทุนวัตถุดิบ + แรงงาน) ที่สูงขึ้นเรื่อยๆ โดยไม่มีใครเห็น คือสัญญาณเตือนที่พบบ่อยที่สุด บทความนี้สรุปวิธีวางระบบบัญชีที่ทำให้คุณเห็นตัวเลขทุกเช้าก่อนเปิดร้าน
1) จัดการ Service Charge 10% ให้ถูกต้องตั้งแต่ POS
service charge ที่ร้านเรียกเก็บจากลูกค้าเป็นรายได้ของกิจการ การปฏิบัติทางภาษีขึ้นอยู่กับลักษณะการเรียกเก็บและการจ่ายให้พนักงาน ซึ่งมีนัยต่างกันทั้งด้าน VAT และภาษีเงินได้ — ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจการตั้งค่า POS และรูปแบบใบเสร็จให้สอดคล้องกับวิธีที่ร้านใช้จริง
จุดที่พบบ่อยคือ POS คำนวณ VAT บนยอดที่ไม่ตรงกับวิธีเรียกเก็บจริง หรือใบเสร็จไม่ได้แยกบรรทัด service charge ชัดเจน ทำให้ยอดในใบกำกับภาษีกับรายงานยอดขายไม่ตรงกัน
- •แยกบัญชีรายได้: service charge ต้องไม่ผสมกับรายได้ค่าอาหาร
- •ใบเสร็จควรแยกบรรทัด service charge ชัดเจน
- •ตรวจการตั้งค่า POS กับผู้ทำบัญชีอย่างน้อยปีละครั้ง
2) บันทึก Waste ทุกวัน เพื่อพิสูจน์ต้นทุนกับสรรพากร
สรรพากรมองว่ารายจ่ายวัตถุดิบต้องสัมพันธ์กับรายได้ — ถ้าซื้อของ 500 กก. แต่ขายได้เท่ากับ 400 กก. ส่วนต่างต้องมีหลักฐาน (waste log ลายเซ็นเชฟ + รูปถ่าย) มิเช่นนั้นเสี่ยงถูกตัดออกและปรับเป็นรายจ่ายต้องห้าม
ใช้ Google Sheet หรือ POS ที่มีฟังก์ชัน waste tracking ก็ได้ — ขอให้บันทึกทุกวันและมีผู้รับผิดชอบลงชื่อกำกับ
3) Delivery Platform: บันทึกรายได้ Gross แล้วค่อยหัก Commission
ยอดที่ Grab/LineMan/Foodpanda โอนเข้ามา = ราคาขาย − commission 25–35% − VAT platform บัญชีที่ถูกต้องต้องบันทึกรายได้ gross ทั้งจำนวน แล้วลงค่า commission เป็นค่าใช้จ่ายแยก (บัญชี 6210)
ถ้าลงเพียงยอดสุทธิ คุณจะเสียโอกาสหัก VAT ซื้อจาก commission และรายได้จริงจะถูก understate ทำให้ Debt-to-Equity ผิดเพี้ยนเมื่อขอสินเชื่อ
4) KPI รายเดือนที่ควรได้จากสำนักงานบัญชี
สำนักบัญชีที่ทำร้านอาหารเป็น จะส่ง dashboard เดือนละครั้ง ครอบคลุม Food cost % · Prime cost % · Average check · Sales per sqm · แนวโน้ม 6 เดือนย้อนหลัง หากได้แค่ P/L มาตรฐาน แปลว่ายังไม่ตอบโจทย์อุตสาหกรรม
สรุป
ระบบบัญชีร้านอาหารที่ดี ต้องทำให้เจ้าของอ่านตัวเลขสำคัญได้ภายใน 90 วินาทีทุกเช้า — ไม่ใช่รอปิดงบตอนสิ้นปี ทีมของเราประเมินราคาตามขอบเขตงาน รวม POS reconciliation รายสัปดาห์
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ร้านเล็ก ยอด 1 ล้าน/ปี ยังต้องจด VAT ไหม?+
ไม่บังคับ (เกณฑ์ 1.8 ล้าน) แต่ถ้ารับลูกค้าบริษัทที่ขอใบกำกับ ควรจดสมัครใจเพื่อไม่เสียลูกค้า
Tip แบ่งพนักงาน ต้องเข้า payroll ไหม?+
ทิปที่วิ่งเข้าบัญชีร้านก่อนแล้วค่อยแจกให้พนักงาน ถือเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) — ควรผูกเข้ารอบ PND.1 เดียวกับเงินเดือน เพื่อให้ยอดหักภาษี ณ ที่จ่ายสอดคล้องกับยอดเงินเข้าจาก POS
ค่าเช่าร้านต้องหัก WHT กี่ %?+
ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์หัก 5% ยื่น ภ.ง.ด.3 (บุคคล) หรือ ภ.ง.ด.53 (นิติบุคคล) ทุกวันที่ 7 ของเดือนถัดไป
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
ยอดโอนจาก Shopee/Lazada/TikTok ไม่ตรงยอดขาย: บันทึกบัญชีอย่างไรให้ตรงกับสรรพากร
แพลตฟอร์มต้องส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรตั้งแต่ 400 ธุรกรรม/ปี หรือ 2 ล้านบาท — วิธี reconcile รายงาน settlement + platform fee + COD ให้เกลี้ยง
ได้บัตร BOI แล้ว ทำไมยังต้องแยกบัญชี: พิสูจน์กำไรส่วนที่ได้ยกเว้นภาษี
หลักการแยกรายได้-รายจ่าย-สินทรัพย์ระหว่างกิจการ BOI และ Non-BOI ตามประกาศ ป.42/2543 พร้อม checklist ยื่น ROJ ประจำปี
ได้รับหมายเรียกตรวจภาษี: เตรียมเอกสารอะไรก่อนพบเจ้าหน้าที่
แนวทางเมื่อบริษัทได้รับหมายเรียกจากกรมสรรพากร ตั้งแต่อ่านมาตราที่อ้าง ขอเลื่อนนัด เตรียมเอกสาร จนถึงการชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษร
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หน้าที่จัดทำบัญชี คุณสมบัติผู้ทำบัญชี ระยะเวลาเก็บรักษาบัญชีและเอกสาร และกำหนดนำส่งงบการเงิน
2. มาตรฐานวิชาชีพ
มาตรฐานรายงานการเงินฉบับที่ใช้กับกิจการซึ่งไม่มีส่วนได้เสียต่อสาธารณะ (NPAEs) (TFRS for NPAEs)สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรอบการรายงานที่ SME ส่วนใหญ่ใช้จัดทำงบการเงิน รวมถึงการรับรู้รายได้ สินค้าคงเหลือ และที่ดินอาคารอุปกรณ์
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
4. ระบบ/แบบฟอร์มราชการ
ระบบนำส่งงบการเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (DBD e-Filing)กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ช่องทางนำส่งงบการเงินและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์