คู่มือตามสถานการณ์
เช็กลิสต์ปิดงบ SME: 7 ขั้นตอนก่อนส่งผู้สอบบัญชี
เจ้าของบริษัทและผู้ทำบัญชีที่เตรียมงบประจำปีให้ CPA โดยเฉพาะกิจการขายสินค้าและถือสินทรัพย์
สรุปคำตอบสั้น
การปิดงบไม่ใช่เพียงรวมยอดรายเดือน แต่ต้องยืนยันว่าทรัพย์สิน หนี้สิน และผลประกอบการเป็นของรอบที่ถูกต้อง เจ็ดงานหลักคือ ตรวจนับสินค้า กระทบธนาคาร สอบลูกหนี้ พิจารณาหนี้สูญ ตรวจทะเบียนสินทรัพย์ ทบทวนรายการค้าง และทำกระดาษปรับภาษี ใช้ TFRS for NPAEs เมื่อกิจการอยู่ในขอบเขต พร้อมแยกค่าเผื่อและค่าเสื่อมทางบัญชีจากรายจ่ายที่กฎหมายภาษียอมรับ รายงานสินค้าและวัตถุดิบเป็นทะเบียนสนับสนุน ไม่ใช่แบบ ภ.พ.30
ปุ่ม PDF จะเปิดหน้าพร้อมพิมพ์ ให้เลือก “บันทึกเป็น PDF” ในกล่องพิมพ์ของเบราว์เซอร์ ไฟล์ประกอบด้วยข้อเท็จจริงสำคัญ เช็กลิสต์เอกสาร และไทม์ไลน์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| กรอบรายงาน | TFRS for NPAEs ใช้ตามขอบเขตกิจการ ไม่ใช่เพราะเป็น SME ทุกแห่งโดยอัตโนมัติ |
|---|---|
| สต็อกและ VAT | รายงานสินค้าและวัตถุดิบตามมาตรา 87(3) แยกจากแบบ ภ.พ.30 |
| หนี้สูญทางภาษี | กฎกระทรวง ฉบับที่ 186 และฉบับแก้ไขกำหนดคุณสมบัติหนี้ หลักฐานทวงถามและเงื่อนไขตามมูลค่า |
| ค่าเสื่อมทางภาษี | พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145 กำหนดประเภททรัพย์สิน เพดาน และวิธี ไม่ใช่หักเหมือนบัญชีทุกกรณี |
สรุปใช้งานจริง
ถ้ามีเวลาอ่านแค่ย่อหน้าเดียว ให้เริ่มจากห้าบรรทัดนี้ก่อน แล้วค่อยกลับมาอ่านรายละเอียดทีหลัง
- 1.ก่อนวันปิดรอบ — กำหนดทีมตรวจนับและล็อกเวลาตัดรับส่งสินค้า โดยแยกงานภาษีจากงานอนุมัติงบ
- 2.วันสิ้นรอบ — ถ่ายหลักฐานสต็อกและยืนยันบัญชีธนาคารทุกแห่ง รวมบัญชีที่ไม่มีการเคลื่อนไหว
- 3.หลังรวบรวมเอกสาร — ทดสอบลูกหนี้ สินทรัพย์ และรายการค้าง แล้วบันทึกปรับปรุงพร้อมผู้อนุมัติ
- 4.1. ตรวจนับสินค้าและทดสอบจุดตัดรอบ
- 5.2. กระทบเงินฝากกับบัญชีแยกประเภท
เช็กลิสต์เอกสาร
1. ตรวจนับสินค้าและทดสอบจุดตัดรอบ
เก็บใบนับ ผู้ตรวจ และหลักฐานรับส่งรอบวันปิดงบ; วัดตามราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับที่ต่ำกว่า ตามมาตรฐานที่ใช้
2. กระทบเงินฝากกับบัญชีแยกประเภท
ตรวจเงินฝากระหว่างทาง เช็คค้าง และค่าธรรมเนียมที่ยังไม่บันทึก พร้อมอธิบายผลต่างแต่ละบัญชี
3. ตรวจอายุลูกหนี้และยืนยันยอด
เทียบยอดขาย ใบลดหนี้ และเงินรับหลังสิ้นปี เพื่อประมาณความสามารถเรียกเก็บอย่างมีหลักฐาน
4. แยกค่าเผื่อออกจากหนี้สูญที่หักภาษีได้
เก็บหลักฐานติดตามหนี้และขั้นตอนตามกฎกระทรวง 186 ฉบับปัจจุบัน; การตั้งค่าเผื่ออย่างเดียวไม่ครบเงื่อนไขภาษี
5. ตรวจสินทรัพย์และค่าเสื่อม
จับคู่ทะเบียนกับของจริง วันพร้อมใช้งานและการขายออก แล้วทำตารางบัญชีและภาษีแยกกันตาม พ.ร.ฎ.145
6. ทบทวนเจ้าหนี้ รายการค้างและเหตุหลังรอบ
ค้นใบแจ้งหนี้ที่มาหลังสิ้นปีแต่เป็นต้นทุนของรอบเดิม รวมถึงค่าใช้จ่ายล่วงหน้าและรายการกับบุคคลเกี่ยวข้อง
7. ปรับภาษีและจัดชุดส่ง CPA
บวกกลับรายการต้องห้าม ทวนเครดิตภาษี พร้อมงบทดลองและกระดาษทำการครบชุดก่อนนัดตรวจ
ไทม์ไลน์ที่ต้องทำ
ก่อนวันปิดรอบ
กำหนดทีมตรวจนับและล็อกเวลาตัดรับส่งสินค้า โดยแยกงานภาษีจากงานอนุมัติงบ
วันสิ้นรอบ
ถ่ายหลักฐานสต็อกและยืนยันบัญชีธนาคารทุกแห่ง รวมบัญชีที่ไม่มีการเคลื่อนไหว
หลังรวบรวมเอกสาร
ทดสอบลูกหนี้ สินทรัพย์ และรายการค้าง แล้วบันทึกปรับปรุงพร้อมผู้อนุมัติ
ก่อนส่งผู้สอบบัญชี
ปิดรายการผลต่างที่ยังอธิบายไม่ได้และส่งตารางแยกกำไรบัญชีกับกำไรภาษี
ก่อนอนุมัติงบ
แก้ประเด็นตรวจสอบและทวนว่าการเปลี่ยนสมมติฐานมีหลักฐาน ไม่ปรับตัวเลขเพียงเพื่อให้เสียภาษีน้อยลง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใช้ ภ.พ.30 แทนทะเบียนสินค้าและวัตถุดิบ
- ลบลูกหนี้จากระบบแล้วคิดว่าหักเป็นหนี้สูญภาษีได้ทันที
- คำนวณค่าเสื่อมจากเพดานภาษีแทนอายุใช้งานทางบัญชีทุกทรัพย์สิน
- บันทึกค่าใช้จ่ายตามวันจ่ายอย่างเดียวจนข้ามรอบที่ได้รับบริการ
คำถามที่ถูกถามซ้ำ
ไม่ใช่ ผู้จด VAT ที่ขายสินค้ามีรายงานตามมาตรา 87 ซึ่งรวมรายงานสินค้าและวัตถุดิบตามกรณี ส่วน ภ.พ.30 ใช้แสดงภาษีประจำเดือน ต้องกระทบยอดร่วมกันแต่ใช้แทนกันไม่ได้
โดยทั่วไปต้องบวกกลับค่าเผื่อที่ยังไม่เข้าเงื่อนไขภาษี หนี้ที่จะตัดได้ต้องตรวจประเภทลูกหนี้ อายุความ การติดตาม และเงื่อนไขกฎกระทรวง 186 รวมฉบับแก้ไข ไม่อาศัยการลงบัญชีเพียงอย่างเดียว
ไม่ทุกกรณี ขั้นตอนแตกต่างตามยอดหนี้และสถานะลูกหนี้ กฎกระทรวงมีเงื่อนไขแยกสำหรับหนี้มูลค่าต่างกัน จึงควรตรวจฉบับที่ใช้และต้นทุนติดตามก่อนเลือกวิธี
จัดทะเบียนสองฐานที่เชื่อมกัน เกณฑ์บัญชีสะท้อนอายุใช้งานและมูลค่าคงเหลือ ส่วนภาษีใช้ พ.ร.ฎ.145 และข้อกำหนดเฉพาะ แล้วนำส่วนต่างเข้ากระดาษปรับกำไรทางภาษี
ต้องตรวจว่ากิจการมีส่วนได้เสียต่อสาธารณะหรืออยู่ภายใต้ข้อกำหนดเฉพาะหรือไม่ ขนาดเล็กเพียงอย่างเดียวไม่กำหนดกรอบรายงาน ควรยืนยันกับผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีก่อนเปลี่ยนมาตรฐาน
ส่งงบทดลอง รายงานสต็อก สเตทเมนต์ อายุลูกหนี้และทะเบียนทรัพย์สินให้เจ้าหน้าที่ประเมินงาน ติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคาตามขอบเขตงาน โดยแยกงานจัดทำงบกับงานสอบบัญชี
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายลูกค้าต่างชาติ
ผู้เชี่ยวชาญ BOI ใบอนุญาตประกอบธุรกิจคนต่างด้าว และใบอนุญาตทำงาน
ประสานงานกับ BOI กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองให้นักลงทุนต่างชาติ ตั้งแต่ขั้นออกแบบโครงสร้างผู้ถือหุ้นจนถึงต่ออายุวีซ่า
ตรวจทานโดย
หุ้นส่วนผู้จัดการ
ทนายความอาวุโส สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 87: รายงาน VATกรมสรรพากร
รายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และสินค้า/วัตถุดิบ แยกจากแบบแสดงรายการ
2. ประกาศ
กฎกระทรวง ฉบับที่ 186 และฉบับแก้ไข: หนี้สูญกรมสรรพากร
คุณสมบัติหนี้และขั้นตอนตามยอดรวมต่อลูกหนี้; ใช้เกณฑ์แก้ไข ไม่ใช้ฉบับแปลเก่า
3. พระราชบัญญัติ
พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145: ค่าเสื่อมทางภาษีกรมสรรพากร
ประเภททรัพย์สิน อัตราสูงสุด ระยะเวลาและเงื่อนไขหัก ไม่ใช่อัตราบัญชีบังคับ
4. มาตรฐานวิชาชีพ
TFRS for NPAEs ปรับปรุง 2565สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์
มาตรฐานมีผลกับรอบเริ่ม 1 มกราคม 2566 พร้อมขอบเขตกิจการและบทสินค้าคงเหลือ ลูกหนี้ สินทรัพย์
คู่มืออื่นในชุดนี้