คู่มือตามสถานการณ์
ตรวจนับสต็อกสิ้นปีและกระทบยอดภาษี: สินค้าขาด-เกิน และการทำลาย
ค้าปลีก-ส่ง ผู้นำเข้า-ส่งออก โรงงาน ผู้จัดการคลังสินค้า และสมุห์บัญชี
สรุปคำตอบสั้น
สินค้าคงเหลือวันสิ้นรอบบัญชีต้องตีราคาตามราคาทุนหรือราคาตลาดแล้วแต่อย่างใดจะต่ำกว่าตามมาตรา 65 ทวิ (8) หากนับได้น้อยกว่ารายงานสินค้าและวัตถุดิบโดยไม่มีเหตุอันสมควร มาตรา 77/1(8) ถือว่าเป็นการขาย ต้องคำนวณภาษีขาย 7% และรับรู้รายได้ สินค้าเสียหายหรือหมดอายุควรทำลายตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.104/2544 โดยมีหลักฐานและผู้สอบบัญชีร่วมสังเกต จึงหักเป็นรายจ่ายได้อย่างมั่นคง
ปุ่ม PDF จะเปิดหน้าพร้อมพิมพ์ ให้เลือก “บันทึกเป็น PDF” ในกล่องพิมพ์ของเบราว์เซอร์ ไฟล์ประกอบด้วยข้อเท็จจริงสำคัญ เช็กลิสต์เอกสาร และไทม์ไลน์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| การตีราคา | ราคาทุนหรือราคาตลาดที่ต่ำกว่า ม.65 ทวิ (8) |
|---|---|
| สินค้าขาดไม่มีเหตุ | ถือเป็นการขาย ม.77/1(8) ภาษีขาย 7% |
| รายงานสินค้าฯ | ผู้จด VAT ลงรายการภายใน 3 วันทำการ |
| การทำลายสินค้า | ตามคำสั่ง ป.104/2544 มีผู้สอบบัญชีร่วมสังเกตและหลักฐานครบ |
สรุปใช้งานจริง
ถ้ามีเวลาอ่านแค่ย่อหน้าเดียว ให้เริ่มจากห้าบรรทัดนี้ก่อน แล้วค่อยกลับมาอ่านรายละเอียดทีหลัง
- 1.ก่อนสิ้นรอบ 2–3 สัปดาห์ — วางแผนนับ แบ่งทีม และนัดผู้สอบบัญชี
- 2.วันสิ้นรอบบัญชี — หยุดรับจ่ายสินค้าและนับจริง
- 3.ก่อนปิดงบ — กระทบยอด ปรับปรุงบัญชี และประเมินภาษีขายของสินค้าขาด
- 4.รายงานสินค้าและวัตถุดิบ (Stock Card)
- 5.ใบนับสต็อกจริงที่ลงนามผู้นับและผู้ตรวจ
เช็กลิสต์เอกสาร
รายงานสินค้าและวัตถุดิบ (Stock Card)
เป็นยอดตั้งต้นที่สรรพากรใช้เทียบกับของจริง
ใบนับสต็อกจริงที่ลงนามผู้นับและผู้ตรวจ
แสดงว่านับเมื่อใด โดยใคร และมีผู้สังเกตหรือไม่
รายงานผลต่างพร้อมคำอธิบายรายรายการ
แยกผลต่างจากเวลาบันทึก หน่วยนับ และการสูญหายจริง
หลักฐานทำลาย: บันทึก ภาพถ่าย และผู้สังเกตการณ์
รองรับการตัดเป็นรายจ่ายและยกเว้นภาษีขาย
ไทม์ไลน์ที่ต้องทำ
ก่อนสิ้นรอบ 2–3 สัปดาห์
วางแผนนับ แบ่งทีม และนัดผู้สอบบัญชี
วันสิ้นรอบบัญชี
หยุดรับจ่ายสินค้าและนับจริง
ก่อนปิดงบ
กระทบยอด ปรับปรุงบัญชี และประเมินภาษีขายของสินค้าขาด
ก่อนทำลายสินค้า
ตรวจขั้นตอนตาม ป.104/2544 และแจ้งหน่วยงานตามที่กำหนดล่วงหน้า
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตัดสินค้าขาดออกจากบัญชีโดยไม่มีบันทึกประจำวันตำรวจหรือหลักฐานรองรับ
- ทำลายสินค้าโดยไม่มีผู้สอบบัญชีหรือเจ้าหน้าที่ร่วมสังเกตตามขั้นตอน
- ลงรายงานสินค้าล่าช้าเกิน 3 วันทำการ จนยอดบัญชีอธิบายไม่ได้
คำถามที่ถูกถามซ้ำ
หากมีเหตุอันสมควรและพิสูจน์ได้ เช่น บันทึกแจ้งความ รายงานอุบัติเหตุ และผลเคลมประกัน มักไม่ถือเป็นการขายตาม ม.77/1(8) ต้องเก็บหลักฐานไว้ให้ตรวจได้
ทั้งสองวิธีใช้ได้หากใช้สม่ำเสมอและรองรับด้วยรายงาน การเปลี่ยนวิธีต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีตาม ม.65 ทวิ (8) ประเมินงานตรวจนับตามปริมาณรายการ ขอใบเสนอราคาจากเจ้าหน้าที่
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายบัญชี (CPA)
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ขึ้นทะเบียนสภาวิชาชีพบัญชี
ดูแลงบการเงินของ SME และบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติ ตั้งแต่ออกแบบผังบัญชีเดือนแรกจนถึงการรับรองงบปลายปีตาม TFRS for NPAEs
ตรวจทานโดย
หัวหน้าฝ่ายภาษี
ที่ปรึกษาภาษีอากรและผู้ตรวจสอบภาษี (TA)
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ทวิ–72กรมสรรพากร
ภาษีกลางปี เงินเพิ่มประมาณการขาด ภาษีสิ้นรอบ และแจ้งเลิกบริษัท
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 87: รายงาน VATกรมสรรพากร
รายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และสินค้า/วัตถุดิบ แยกจากแบบแสดงรายการ
3. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากรกรมสรรพากร
ตัวบทหลักของภาษีเงินได้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ พร้อมกฎกระทรวงและคำสั่งที่ออกตามความในประมวล
คู่มืออื่นในชุดนี้