คู่มือตามสถานการณ์
เลิกบริษัท SME: ชำระบัญชีและปิดภาระภาษีอย่างไร
กรรมการและผู้ชำระบัญชีของบริษัทจำกัดไทยที่เลิกดำเนินธุรกิจ รวมถึงผู้จด VAT
สรุปคำตอบสั้น
บริษัทเลิกแล้วไม่ได้จบหน้าที่ทันที ต้องแยกมติเลิก การจดทะเบียนเลิก และการจดทะเบียนเสร็จชำระบัญชี ผู้ชำระบัญชีจดทะเบียนเลิกภายใน 14 วัน และแจ้งกรมสรรพากรภายใน 15 วันตามมาตรา 72; ผู้จด VAT แจ้งหยุดประกอบกิจการด้วย ภ.พ.09 พร้อมคืน ภ.พ.20 ตามกำหนด 15 วันของภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งอาจนับจากคนละเหตุการณ์ ระหว่างชำระบัญชีต้องสะสางทรัพย์สิน เจ้าหนี้ และภาษี ไม่ถือว่าได้หนังสือรับรองปลอดภาษีโดยอัตโนมัติ
ปุ่ม PDF จะเปิดหน้าพร้อมพิมพ์ ให้เลือก “บันทึกเป็น PDF” ในกล่องพิมพ์ของเบราว์เซอร์ ไฟล์ประกอบด้วยข้อเท็จจริงสำคัญ เช็กลิสต์เอกสาร และไทม์ไลน์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| จดทะเบียนเลิก | จดทะเบียนกับ DBD ภายใน 14 วันนับแต่วันเลิก ตามเหตุและเอกสารที่ใช้ |
|---|---|
| แจ้งภาษีเงินได้นิติบุคคล | ผู้ชำระบัญชีแจ้งเจ้าพนักงานประเมินภายใน 15 วันนับแต่วันที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนเลิก ตามมาตรา 72 |
| แจ้งเลิก VAT | ภ.พ.09 และคืนใบทะเบียน ภ.พ.20 ภายใน 15 วันนับแต่วันหยุดประกอบกิจการ ตามมาตรา 85/15 |
| สถานะระหว่างชำระบัญชี | นิติบุคคลยังอยู่เพื่อชำระบัญชี และต้องตรวจหน้าที่แบบภาษีจนจบแต่ละทะเบียน |
| หนังสือรับรองภาษี | ไม่สรุปว่าทุกบริษัทต้องผ่านการตรวจเพื่อรับหนังสือปลอดภาษีก่อน DBD จดเสร็จชำระบัญชี |
สรุปใช้งานจริง
ถ้ามีเวลาอ่านแค่ย่อหน้าเดียว ให้เริ่มจากห้าบรรทัดนี้ก่อน แล้วค่อยกลับมาอ่านรายละเอียดทีหลัง
- 1.ก่อนประชุมเลิก — ประเมินหนี้ สัญญา ลูกจ้างและภาษีที่ยังค้าง เพื่อเลือกวันเลิกและเตรียมมติพิเศษ
- 2.ช่วง 14 วันจากวันเลิก — ดำเนินทะเบียนเลิกและประกาศพร้อมแจ้งเจ้าหนี้ โดยตรวจวันเริ่มนับตามแต่ละบท
- 3.หลังจดทะเบียนเลิก — แจ้งกรมสรรพากรภายใน 15 วันตามมาตรา 72 และจัดแบบสิ้นรอบจากวันที่รับจด
- 4.มติพิเศษและหนังสือนัดประชุม
- 5.แต่งตั้งผู้ชำระบัญชีและกำหนดอำนาจ
เช็กลิสต์เอกสาร
มติพิเศษและหนังสือนัดประชุม
ส่งหนังสือนัดประชุมมติพิเศษล่วงหน้าอย่างน้อย 14 วันหรือตามข้อบังคับที่กำหนดยาวกว่า; แยกข้อกำหนดนัดประชุมจากประกาศเลิก
แต่งตั้งผู้ชำระบัญชีและกำหนดอำนาจ
เอกสารต้องระบุผู้ทำหน้าที่ติดต่อ DBD สรรพากร เจ้าหนี้และธนาคาร
ประกาศเลิกและหนังสือแจ้งเจ้าหนี้
ภายใน 14 วันนับแต่เลิก ลงโฆษณาหนังสือพิมพ์และส่งจดหมายลงทะเบียนถึงเจ้าหนี้ที่ทราบตามมาตรา 1253
ชุดงบและบัญชีทรัพย์สิน ณ วันเลิก
รวบรวมสต็อก สินทรัพย์ ลูกหนี้ เจ้าหนี้ และเอกสารให้ CPA ตรวจ โดยทบทวนเกณฑ์กิจการที่ไม่ดำเนินต่อ
แจ้งสรรพากรและยื่นแบบรอบเลิก
มาตรา 72 ถือวันรับจดทะเบียนเลิกเป็นวันสิ้นรอบ; ตรวจ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันและหน้าที่ช่วงชำระบัญชีต่อ
แจ้ง VAT และตรวจสินค้าคงเหลือ
ภ.พ.09 เป็นแบบแจ้ง ส่วน ภ.พ.20 คือใบทะเบียนที่คืน; ประเมินภาษีของสินค้าและทรัพย์สินคงเหลือ ไม่หยุดแบบเพียงเพราะยื่นแจ้ง
ปิดเจ้าหนี้ รายงานชำระบัญชีและเก็บหลักฐาน
กันภาระภาษีและค่าใช้จ่ายก่อนแบ่งทรัพย์สินคืนผู้ถือหุ้น แล้วจดเสร็จชำระบัญชีตามขั้นตอน DBD
ไทม์ไลน์ที่ต้องทำ
ก่อนประชุมเลิก
ประเมินหนี้ สัญญา ลูกจ้างและภาษีที่ยังค้าง เพื่อเลือกวันเลิกและเตรียมมติพิเศษ
ช่วง 14 วันจากวันเลิก
ดำเนินทะเบียนเลิกและประกาศพร้อมแจ้งเจ้าหนี้ โดยตรวจวันเริ่มนับตามแต่ละบท
หลังจดทะเบียนเลิก
แจ้งกรมสรรพากรภายใน 15 วันตามมาตรา 72 และจัดแบบสิ้นรอบจากวันที่รับจด
เมื่อหยุดกิจการที่จด VAT
นับกำหนด 15 วันของ ภ.พ.09 จากวันหยุดประกอบกิจการ คืน ภ.พ.20 และตรวจเดือนสุดท้ายกับสำนักงานพื้นที่
จนเสร็จชำระบัญชี
สะสางหนี้และแบบภาษี รายงานชำระบัญชีทุก 3 เดือนตามหน้าที่ และจดเสร็จชำระบัญชีภายใน 14 วันหลังประชุมอนุมัติรายงานสุดท้าย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เข้าใจว่ามติเลิกทำให้บัญชี ภาษีและสัญญาสิ้นสุดทันที
- คืน ภ.พ.09 แทน ภ.พ.20 หรือใช้วันนับ VAT กับมาตรา 72 เป็นวันเดียวเสมอ
- ขายทรัพย์สินให้ผู้ถือหุ้นโดยไม่ตรวจราคาหรือภาษีของรายการ
- แบ่งเงินคืนผู้ถือหุ้นก่อนกันหนี้และภาระภาษีที่ยังมีอยู่
คำถามที่ถูกถามซ้ำ
แยกหนังสือนัดประชุมกับประกาศเลิก การนัดประชุมตามมาตรา 1175 ฉบับแก้ไขต้องตรวจชนิดหุ้นและข้อบังคับ ส่วนผู้ชำระบัญชียังมีหน้าที่ประกาศเลิกและแจ้งเจ้าหนี้ตามมาตรา 1253 อย่านำข้อยกเว้นของการนัดประชุมมาลบหน้าที่ประกาศเลิก
ไม่ใช่ ภ.พ.09 เป็นแบบแจ้งเปลี่ยนแปลงทะเบียนที่ใช้แจ้งเลิกกิจการ ส่วนใบทะเบียน ภ.พ.20 เป็นเอกสารที่ส่งคืนหรือดำเนินการตามข้อกำหนดหากสูญหาย
ไม่ควรใช้เป็นรายการบังคับเหมือนกันทุกแห่ง บริษัทที่ใช้เลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลักเป็นเลขผู้เสียภาษีต้องตรวจว่ามีบัตรเดิมหรือเอกสารใดอยู่จริงกับสรรพากร และแยกจากหน้าที่คืนใบทะเบียน VAT
ไม่ควรกล่าวเหมารวม DBD มีเอกสารและขั้นตอนจดทะเบียนของตน ส่วนกรมสรรพากรอาจเรียกตรวจภาษีและหลักฐานตามอำนาจ ต้องปิดภาระและตอบคำขอที่เกิดจริง แต่ไม่อ้างว่ามีหนังสือรับรองปลอดภาษีให้ทุกกรณี
การไม่มีสินทรัพย์ไม่ได้แทนขั้นตอนเลิกและเสร็จชำระบัญชี ต้องยืนยันหนี้ ภาษี บัญชีและเอกสารคงค้างให้ครบก่อนปิดทะเบียนตามขั้นตอน
แจ้งสถานะ VAT วันหยุดกิจการ รายการทรัพย์สิน เจ้าหนี้ ลูกจ้างและแบบภาษีค้าง ติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคาตามขอบเขตงาน โดยแยกงานทะเบียน บัญชี สอบบัญชีและภาษี
เขียนโดย
หัวหน้าฝ่ายลูกค้าต่างชาติ
ผู้เชี่ยวชาญ BOI ใบอนุญาตประกอบธุรกิจคนต่างด้าว และใบอนุญาตทำงาน
ประสานงานกับ BOI กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองให้นักลงทุนต่างชาติ ตั้งแต่ขั้นออกแบบโครงสร้างผู้ถือหุ้นจนถึงต่ออายุวีซ่า
ตรวจทานโดย
หุ้นส่วนผู้จัดการ
ทนายความอาวุโส สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์
ตรวจความถูกต้องของข้อกฎหมายและตัวเลขก่อนเผยแพร่ · เผยแพร่ 2026-08-29 · แก้ไขล่าสุด 2026-08-29
ดูคุณวุฒิผู้ตรวจทานแหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
ตรวจตัวบทและแนวทางของหน่วยงานได้จากลิงก์ต้นทางด้านล่าง ขอบเขตที่แต่ละแหล่งรองรับระบุไว้ใต้ชื่อเอกสาร ข้อสรุปเฉพาะกิจการต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎที่มีผลกับช่วงเวลานั้นด้วย
1. แนวปฏิบัติ
คู่มือ DBD: เลิกและเสร็จชำระบัญชีบริษัทจำกัดกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
มติเลิก ประกาศและเจ้าหนี้ งบตรวจสอบ รายงานสามเดือน และจดเสร็จภายในสิบสี่วัน
2. ประมวลกฎหมาย
ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ทวิ–72กรมสรรพากร
ภาษีกลางปี เงินเพิ่มประมาณการขาด ภาษีสิ้นรอบ และแจ้งเลิกบริษัท
3. ประมวลกฎหมาย
การแจ้งเลิกกิจการ VAT: มาตรา 85/15กรมสรรพากร
ยื่น ภ.พ.09 คืน ภ.พ.20 ภายในสิบห้าวันจากหยุดกิจการ; ตรวจหน้าที่จนถอนทะเบียน
คู่มืออื่นในชุดนี้