บริการ · บัญชี ภาษี และตรวจสอบ
วางแผนตรวจสอบภายในตามความเสี่ยง ปิดช่องโหว่การทุจริต และรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
Three Lines Model (การปฏิบัติงาน / การกำกับดูแล / การตรวจสอบภายใน)
กรอบแนวคิดบทบาทการบริหารความเสี่ยง
ต้องมีกรรมการตรวจสอบอย่างน้อย 3 คนเป็นกรรมการอิสระ
ข้อกำหนดคณะกรรมการตรวจสอบสำหรับบริษัทจดทะเบียน
เงินสด สินค้าคงคลัง จัดซื้อ และเงินเดือน
วงจรธุรกิจหลักที่ตรวจสอบเป็นมาตรฐาน
สรุปย่อ (AI Quick Answer)
บริการตรวจสอบภายใน (Internal Audit) แยกต่างหากจากการสอบบัญชีตามกฎหมาย (Statutory CPA Audit) โดยเน้นประเมินความเพียงพอของระบบควบคุมภายในตามแนวคิด Three Lines Model ครอบคลุมวงจรเงินสด สินค้าคงคลัง จัดซื้อ และเงินเดือน ตรวจหาสัญญาณทุจริต (Fraud Red Flags) ประเมินการแบ่งแยกหน้าที่ (Segregation of Duties) ที่เหมาะกับ SME ไทย จัดทำแผนตรวจสอบตามความเสี่ยงประจำปี รายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบสำหรับกลุ่มบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ และติดตามผลการแก้ไขข้อตรวจพบ (Follow-up) ประเมินราคาตามขนาดองค์กรและจำนวนวงจรธุรกิจที่ต้องตรวจ
สอบถามเพื่อประเมินราคา — ดูตารางค่าบริการด้านล่าง
| รายการ | ค่าบริการ |
|---|---|
| ประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนตรวจสอบประจำปี | 15,000–30,000 บาท |
| ตรวจสอบวงจรเดียว (เงินสด/สินค้าคงคลัง/จัดซื้อ/เงินเดือน) | 20,000–45,000 บาท ต่อวงจร |
| แผนตรวจสอบครบ 4 วงจรหลักต่อปี | 70,000–150,000 บาท/ปี |
| จัดทำผังการแบ่งแยกหน้าที่และคู่มือควบคุมภายใน | 12,000–25,000 บาท |
| รายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบรายไตรมาส (บริษัทจดทะเบียน) | 25,000–50,000 บาท ต่อไตรมาส |
| ติดตามผลการแก้ไขข้อตรวจพบ | 8,000–15,000 บาท ต่อรอบ |
| สอบสวนกรณีทุจริตเฉพาะกิจ | ประเมินตามขอบเขตงานและขนาดองค์กร |
ค่าธรรมเนียมราชการ ค่าอากรแสตมป์ และค่าแปลเอกสารเรียกเก็บตามจริงพร้อมแนบใบเสร็จของหน่วยงาน ทุกงานออกใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรและยืนยันขอบเขตงานก่อนเริ่ม
ขั้นตอนการทำงาน
สัมภาษณ์ผู้บริหารและทบทวนความเสี่ยงหลักเพื่อจัดลำดับความสำคัญของวงจรที่ต้องตรวจ
กำหนดขอบเขต ความถี่ และทรัพยากรตามแนวคิด Three Lines Model
ตรวจสอบวงจรเงินสด สินค้าคงคลัง จัดซื้อ และเงินเดือน พร้อมทดสอบการแบ่งแยกหน้าที่
ตรวจหารูปแบบธุรกรรมผิดปกติหรือช่องโหว่ที่เปิดให้เกิดการทุจริต
นำเสนอข้อตรวจพบพร้อมระดับความเสี่ยงและข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
ติดตามความคืบหน้าการแก้ไขข้อตรวจพบตามกำหนดเวลาที่ตกลงกัน
เจาะลึกบริการ
หลายบริษัทเข้าใจว่าการสอบบัญชีตามกฎหมายที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตทำทุกปีเพียงพอต่อการป้องกันทุจริตแล้ว แต่ในความเป็นจริงการสอบบัญชีมุ่งแสดงความเห็นต่องบการเงินโดยรวม ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อตรวจจับจุดอ่อนของระบบควบคุมภายในในรายละเอียดของแต่ละวงจรธุรกิจ บทความนี้อธิบายว่าการตรวจสอบภายในทำหน้าที่อะไร ต่างจากการสอบบัญชีอย่างไร และช่วยปิดช่องโหว่ที่มักนำไปสู่การทุจริตในธุรกิจไทยได้อย่างไร ตั้งแต่วงจรเงินสดไปจนถึงการรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบของบริษัทจดทะเบียน
ตัวเลขที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ
ไทม์ไลน์การทำงาน
1–2 สัปดาห์
สัมภาษณ์ผู้บริหารและทบทวนความเสี่ยงหลักขององค์กรเพื่อจัดลำดับวงจรที่ต้องตรวจก่อน
1 สัปดาห์
กำหนดความถี่ ทรัพยากร และกำหนดการตรวจสอบตามความเสี่ยงที่จัดลำดับไว้
2–3 สัปดาห์ต่อวงจร
ทดสอบระบบควบคุมภายในและการแบ่งแยกหน้าที่ของวงจรที่มีความเสี่ยงสูงสุดก่อน
1 สัปดาห์ต่อวงจร
สรุปข้อตรวจพบพร้อมระดับความเสี่ยงและข้อเสนอแนะเชิงป้องกัน
ตามรอบประชุมคณะกรรมการตรวจสอบ
นำเสนอผลตรวจสอบและรับข้อคิดเห็นก่อนสรุปแผนแก้ไข
ตามกำหนดเวลาที่ตกลง มักภายใน 1–2 ไตรมาส
ตรวจสอบซ้ำว่าฝ่ายบริหารดำเนินการแก้ไขตามข้อเสนอแนะแล้วจริง
รูปแบบการว่าจ้าง
SME ที่ต้องการเริ่มตรวจวงจรที่มีความเสี่ยงสูงสุดก่อน เช่น เงินสดหรือจัดซื้อ
บริษัทที่ต้องการครอบคลุมวงจรเงินสด สินค้าคงคลัง จัดซื้อ และเงินเดือนในปีเดียว
กลุ่มบริษัทที่ต้องรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบตามเกณฑ์ ก.ล.ต./ตลาดหลักทรัพย์
สถานการณ์ตัวอย่าง (สมมติเพื่ออธิบาย)
ตัวอย่างสมมติเพื่ออธิบายวิธีทำงาน ไม่ใช่ผลลัพธ์ของลูกค้ารายใดรายหนึ่ง
กรณี 1
โรงงานผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ย่านกรุงเทพฯ มอบหมายให้เจ้าหน้าที่จัดซื้อเพียงคนเดียวดูแลคู่ค้าหลักติดต่อกันนานกว่าทศวรรษ
ปัญหา: ราคาสั่งซื้อวัตถุดิบสูงกว่าตลาดต่อเนื่องโดยไม่มีการเทียบราคาจากผู้ขายรายอื่น
วิธีทำ: ตรวจวงจรจัดซื้อทั้งหมด เปรียบเทียบราคากับผู้ขายอิสระ และตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างพนักงานจัดซื้อกับซัพพลายเออร์
สิ่งที่เปลี่ยน: พบสัญญาณทุจริตที่ต้องส่งต่อฝ่ายบริหารสอบสวนเพิ่มเติม และวางระบบเทียบราคาผู้ขายอย่างน้อย 3 รายก่อนอนุมัติสั่งซื้อ
กรณี 2
เชนร้านค้าปลีกในอุดรธานีมี 8 สาขาที่แต่ละสาขาบันทึกและเก็บเงินสดเอง
ปัญหา: ยอดสินค้าคงคลังไม่ตรงกับยอดขายที่บันทึกในหลายสาขาต่อเนื่องหลายเดือน
วิธีทำ: ตรวจวงจรเงินสดและสินค้าคงคลังแบบสุ่มตัวอย่างข้ามสาขา ทดสอบการแบ่งแยกหน้าที่ระหว่างผู้รับเงินและผู้บันทึกบัญชี
สิ่งที่เปลี่ยน: ระบุสาขาที่มีความเสี่ยงสูงและช่วยฝ่ายบริหารวางระบบตรวจนับสินค้าคงคลังแบบไขว้สาขาเป็นประจำ
กรณี 3
กลุ่มบริษัทที่เพิ่งเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ mai และต้องจัดตั้งคณะกรรมการตรวจสอบเป็นครั้งแรก
ปัญหา: ยังไม่มีหน่วยงานตรวจสอบภายในหรือกระบวนการรายงานที่เป็นระบบต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
วิธีทำ: จัดทำกฎบัตรตรวจสอบภายใน วางแผนตรวจสอบตามความเสี่ยงปีแรก และออกแบบรูปแบบรายงานให้ตรงตามที่คณะกรรมการตรวจสอบต้องการ
สิ่งที่เปลี่ยน: คณะกรรมการตรวจสอบได้รับรายงานที่เป็นระบบตั้งแต่ไตรมาสแรกหลังเข้าจดทะเบียน
จุดพลาดที่มีราคาแพง
| ความเสี่ยง | ต้นทุนถ้าพลาด | วิธีป้องกันของเรา |
|---|---|---|
| เข้าใจว่าการสอบบัญชีตามกฎหมายที่ผ่านทุกปีเท่ากับไม่มีความเสี่ยงทุจริต | จุดอ่อนควบคุมภายในสะสมโดยไม่มีใครตรวจพบจนกว่าจะเกิดความเสียหายใหญ่ | จัดให้มีการตรวจสอบภายในแยกต่างหากที่เจาะลึกแต่ละวงจรธุรกิจเป็นประจำ |
| ให้พนักงานคนเดียวรับผิดชอบทั้งอนุมัติ บันทึก และดูแลทรัพย์สิน | เปิดช่องให้คนคนเดียวก่อและปกปิดการทุจริตได้เองโดยไม่มีใครตรวจสอบ | ออกแบบผังการแบ่งแยกหน้าที่ให้มีอย่างน้อย 2 คนในแต่ละขั้นตอนสำคัญ |
| ไม่มีแผนตรวจสอบตามความเสี่ยงและตรวจแบบสุ่มไม่มีทิศทาง | ทรัพยากรตรวจสอบถูกใช้ไปกับวงจรที่มีความเสี่ยงต่ำ ขณะที่จุดเสี่ยงสูงไม่เคยถูกตรวจ | จัดทำแผนตรวจสอบตามความเสี่ยงและทบทวนลำดับความสำคัญทุกปี |
| ไม่ติดตามผลการแก้ไขข้อตรวจพบหลังส่งรายงาน | ข้อบกพร่องเดิมเกิดซ้ำในรอบตรวจสอบถัดไปโดยไม่มีความคืบหน้า | จัดทำ Follow-up Tracker พร้อมกำหนดเวลาและผู้รับผิดชอบชัดเจนทุกข้อตรวจพบ |
| ให้หน่วยงานตรวจสอบภายในรายงานต่อผู้บริหารที่ถูกตรวจสอบโดยตรง | ขาดความเป็นอิสระ ทำให้ข้อตรวจพบสำคัญถูกเก็บเงียบหรือลดความสำคัญลง | กำหนดสายรายงานให้หน่วยงานตรวจสอบภายในขึ้นตรงต่อคณะกรรมการตรวจสอบหรือผู้บริหารระดับสูงสุด |
ทำเอง vs จ้างพนักงาน vs ใช้เรา
| หัวข้อ | ทำเอง | จ้างพนักงานประจำ | Thai Law & Accounting |
|---|---|---|---|
| จุดเน้นของงาน | มักไม่มีการตรวจแยกจากงานประจำวันเลย | ขึ้นกับว่ามีทีมตรวจสอบภายในเฉพาะหรือใช้พนักงานบัญชีทำคู่ขนาน | ตรวจเจาะลึกแต่ละวงจรตามแผนความเสี่ยงที่วางไว้ล่วงหน้า |
| ความเป็นอิสระของผู้ตรวจ | ไม่มีผู้ตรวจอิสระ เจ้าของธุรกิจตรวจเอง | อาจขาดความเป็นอิสระหากรายงานตรงต่อผู้จัดการที่ถูกตรวจ | เป็นบุคคลภายนอกที่ไม่มีส่วนได้เสียในผลตรวจสอบ |
| การตรวจหาสัญญาณทุจริต | แทบไม่มีกระบวนการตรวจหาอย่างเป็นระบบ | ขึ้นกับประสบการณ์ของพนักงานที่ตรวจ | ใช้ Checklist และเทคนิคตรวจสอบทุจริตที่เป็นมาตรฐานวิชาชีพ |
| การรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ | ไม่มีคณะกรรมการตรวจสอบหรือไม่มีการรายงานที่เป็นทางการ | อาจไม่ตรงตามรูปแบบที่ ก.ล.ต./ตลาดหลักทรัพย์คาดหวัง | จัดทำรายงานให้สอดคล้องกับเกณฑ์กำกับดูแลของบริษัทจดทะเบียน |
| การติดตามผลการแก้ไข | ไม่มีการติดตามอย่างเป็นระบบ | ทำได้แต่บางครั้งขาดวินัยติดตามต่อเนื่อง | มี Follow-up Tracker พร้อมกำหนดเวลาแก้ไขชัดเจนทุกข้อ |
มุมกฎหมายของงานนี้
เมื่อการตรวจสอบภายในพบสัญญาณทุจริตที่ชัดเจน ขั้นตอนถัดไปมักเกี่ยวข้องกับกฎหมายอาญา กฎหมายแรงงาน หรือแม้แต่การเลิกจ้าง ทีมกฎหมายของเราช่วยวางกระบวนการสอบสวนภายในให้ถูกต้องตามกฎหมายก่อนดำเนินการทางวินัยหรือแจ้งความ เพื่อไม่ให้หลักฐานที่ได้มาถูกโต้แย้งภายหลัง
การเลิกจ้างโดยไม่มีหลักฐานรัดกุมอาจถูกฟ้องเรียกค่าชดเชยตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน
การปะปนสองกระบวนการอาจทำให้พยานหลักฐานที่รวบรวมไว้ถูกโต้แย้งความน่าเชื่อถือ
ป้องกันการรั่วไหลของข้อมูลที่อาจกระทบชื่อเสียงบริษัทหรือทำลายพยานหลักฐาน
ต้องประเมินร่วมกับทีมกฎหมายว่าคุ้มค่ากับต้นทุนดำเนินคดีหรือไม่ก่อนตัดสินใจฟ้อง
ศัพท์ที่ควรรู้
ข้อสังเกตจากพื้นที่ที่เราให้บริการ
ความต้องการตรวจสอบภายในแบบมีคณะกรรมการตรวจสอบมักกระจุกตัวในกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นที่ตั้งของบริษัทจดทะเบียนส่วนใหญ่และทีมกำกับดูแลกลางของเราดูแลโดยตรง ในขณะที่ SME ภาคอีสานที่ขอนแก่นและอุดรธานี มักขอให้เราตรวจวงจรเงินสดและสินค้าคงคลังของธุรกิจค้าปลีกหรือเกษตรแปรรูปหลายสาขาเป็นหลัก เนื่องจากพนักงานหน้างานมักทำหน้าที่ทั้งรับเงินและตรวจนับสินค้าด้วยตนเอง ซึ่งเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่พบบ่อยในธุรกิจครอบครัวที่ขยายสาขาเร็วกว่าระบบควบคุมภายใน
พื้นที่ให้บริการ
เราให้บริการครบ 77 จังหวัดผ่านระบบยื่นออนไลน์ ส่วนหน้าคู่มือด้านล่างเป็นจังหวัดที่เราเขียนข้อมูลเฉพาะพื้นที่ไว้จริง เช่น สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่ดูแล และอุตสาหกรรมหลักของจังหวัด
FAQ
การสอบบัญชีตามกฎหมายมุ่งแสดงความเห็นต่องบการเงินประจำปีตามมาตรฐานการสอบบัญชี ในขณะที่ตรวจสอบภายในเน้นประเมินความเพียงพอของระบบควบคุมภายในและความเสี่ยงในการดำเนินงานตลอดทั้งปี
แนวคิดแบ่งบทบาทการจัดการความเสี่ยงเป็นสามชั้น คือ ฝ่ายปฏิบัติงานที่เป็นเจ้าของความเสี่ยง ฝ่ายกำกับดูแล/บริหารความเสี่ยง และฝ่ายตรวจสอบภายในที่ให้ความเชื่อมั่นอย่างเป็นอิสระ
ไม่ได้บังคับตามกฎหมายสำหรับบริษัททั่วไป แต่แนะนำเมื่อธุรกิจเติบโตจนเจ้าของไม่สามารถควบคุมทุกขั้นตอนได้เอง หรือมีพนักงานจัดการเงินสด/สินค้าคงคลังจำนวนมาก
บริษัทจดทะเบียนต้องมีคณะกรรมการตรวจสอบและหน่วยงานตรวจสอบภายในหรือผู้รับจ้างภายนอกทำหน้าที่ตรวจสอบภายในตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.ล.ต. และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
เช่น พนักงานคนเดียวควบคุมทั้งการรับเงินและบันทึกบัญชี ใบเสร็จรับเงินไม่ต่อเนื่อง สินค้าคงคลังหายบ่อยโดยไม่มีคำอธิบาย หรือผู้จัดซื้อมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับซัพพลายเออร์รายเดิมตลอด
การแยกผู้อนุมัติ ผู้บันทึก และผู้ดูแลทรัพย์สินออกจากกันช่วยลดโอกาสที่คนคนเดียวจะทั้งก่อและปกปิดการทุจริตได้เอง ซึ่งเป็นจุดอ่อนที่พบบ่อยใน SME ไทยที่มีพนักงานจำกัด
รายงานต่อฝ่ายบริหารที่รับผิดชอบโดยตรง และสำหรับบริษัทจดทะเบียนต้องรายงานต่อคณะกรรมการตรวจสอบ พร้อมติดตามสถานะการแก้ไขตามกำหนดเวลาในรอบตรวจครั้งถัดไป
ขึ้นกับจำนวนวงจรธุรกิจที่ตรวจและขนาดองค์กร โดยทั่วไปหนึ่งวงจรใช้เวลา 2–4 สัปดาห์ตั้งแต่วางแผนจนถึงรายงานผล
บริการที่เกี่ยวข้อง
ตรวจสอบและรับรองงบการเงินโดย CPA ที่ได้รับใบอนุญาตจาก TFAC
ดูรายละเอียดบริการรายงานบริหาร กระแสเงินสด และงบเทียบเป้าหมาย ระดับ CFO โดยไม่ต้องจ้างประจำ
ดูรายละเอียดบริการจัดบัญชีที่ค้างหลายปีให้กลับมาปิดงบและยื่นภาษีได้
ดูรายละเอียดบริการขอคำปรึกษา 30 นาที ผ่าน LINE โทร หรืออีเมล
ติดต่อเรา