สำนักงานบัญชีและภาษีในปราจีนบุรี

โรงงานที่ผลิตหลายสายและได้รับบัตรส่งเสริมเฉพาะบางสายการผลิต ต้องจัดทำบัญชีแยกตามแต่ละกิจการที่ได้รับการส่งเสริมและกิจการที่ไม่ได้รับ เพื่อคำนวณกำไรที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลให้ถูกต้องตามเงื่อนไขของบัตรส่งเสริมแต่ละฉบับ ค่าใช้จ่ายร่วม เช่น ค่าน้ำค่าไฟและเงินเดือนฝ่ายบริหาร ต้องมีหลักเกณฑ์ปันส่วนที่สมเหตุสมผลและใช้สม่ำเสมอทุกปี โรงงานที่ปะปนต้นทุนรวมกันโดยไม่แยกมักถูกเจ้าหน้าที่ปรับปรุงกำไรที่ได้รับยกเว้นใหม่ทั้งหมด เราจะเริ่มจากทำผังบัญชีย่อยตามรหัสโครงการ BOI แต่ละใบ แล้วกำหนดสูตรปันส่วนต้นทุนร่วมไว้ล่วงหน้าก่อนปิดงบทุกไตรมาส เพื่อให้ตัวเลขที่ยื่นสอดคล้องกับเงื่อนไขของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

ยอดขายหน้าร้านและยอดขายส่งออกมีอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มต่างกัน ยอดขายในประเทศเสียในอัตราปกติ ส่วนยอดที่ส่งออกจริงพร้อมใบขนสินค้าขาออกและหลักฐานรับเงินจากต่างประเทศเข้าเกณฑ์อัตราร้อยละศูนย์ ผู้ผลิตสมุนไพรหลายรายที่เริ่มจากขายปลีกแล้วขยายไปส่งออกมักใช้ผังบัญชีเดิมโดยไม่แยกรายได้สองประเภทออกจากกัน ทำให้เมื่อยื่นแบบภาษีมูลค่าเพิ่มต้องมานั่งไล่แยกยอดย้อนหลังทุกเดือน นอกจากนี้สินค้าที่จัดเป็นยาแผนโบราณต้องมีเลขทะเบียนตำรับที่ตรงกับใบกำกับภาษีที่ออก หากใบกำกับระบุชื่อสินค้าไม่ตรงกับทะเบียนที่ อย. อนุมัติไว้ อาจถูกตั้งคำถามทั้งในมุมภาษีและมุมการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์

การรับซื้อไม้ไผ่จากเกษตรกรรายย่อยที่ไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มมักไม่มีใบกำกับภาษี ผู้ซื้อจึงต้องออกใบรับสำหรับการซื้อสินค้าเกษตรจากเกษตรกรพร้อมระบุเลขบัตรประชาชนของผู้ขายให้ครบถ้วน เพื่อให้รายจ่ายดังกล่าวใช้เป็นต้นทุนที่หักได้ในทางภาษีเงินได้นิติบุคคล โรงงานที่รับซื้อด้วยเงินสดโดยไม่มีเอกสารใด ๆ มักอธิบายต้นทุนวัตถุดิบไม่ได้เมื่อถูกตรวจสอบ และหากยอดซื้อต่อรายเกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดยังมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในบางกรณีด้วย เราจึงแนะนำให้จัดทำทะเบียนคู่ค้าเกษตรกรพร้อมเลขบัตรประชาชนไว้ตั้งแต่ต้นฤดูตัดไม้

เครื่องจักรที่นำเข้าภายใต้บัตรส่งเสริมมักได้รับยกเว้นอากรขาเข้า แต่ภาษีมูลค่าเพิ่มขาเข้าโดยทั่วไปยังต้องชำระตามปกติ เว้นแต่โครงการนั้นได้รับสิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ด้วยเป็นการเฉพาะ ผู้ประกอบการต้องตรวจสอบเงื่อนไขในบัตรส่งเสริมของตนให้ชัดก่อน หากต้องชำระภาษีมูลค่าเพิ่มตอนนำเข้าก็นำมาเป็นภาษีซื้อของงวดนั้นได้ตามปกติ โรงงานหลายแห่งเข้าใจว่าได้รับยกเว้นอากรแล้วจะได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มไปด้วยโดยอัตโนมัติ ทำให้ลืมชำระและถูกเรียกเก็บย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มตอนตรวจสอบบัญชีนำเข้า

เงินค่าขนส่งที่จ่ายให้ผู้ให้บริการขนส่ง ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือจดทะเบียนนิติบุคคลแล้ว ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตราเฉพาะของค่าขนส่งเสมอ และต้องออกหนังสือรับรองหักภาษีมอบให้ผู้รับเงินทุกครั้งที่จ่าย โรงงานแปรรูปผลไม้ตามฤดูกาลที่จ้างรถบรรทุกรายย่อยจำนวนมากช่วงเก็บเกี่ยว มักจ่ายเงินสดหน้างานทันทีโดยไม่มีการหักภาษีแต่อย่างใด เมื่อนับรวมทั้งฤดูอาจกลายเป็นยอดก้อนใหญ่ที่ต้องนำส่งย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มหากถูกเจ้าหน้าที่ตรวจพบ จึงควรทำทะเบียนผู้รับจ้างขนส่งพร้อมระบุอัตราหักภาษีที่ใช้ไว้อย่างชัดเจนก่อนเริ่มฤดูกาล

ค่าลิขสิทธิ์หรือค่าสิทธิที่จ่ายให้นิติบุคคลต่างประเทศเข้าข่ายเงินได้ที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 70 ก่อนโอนเงินออกนอกประเทศ อัตราที่ใช้ขึ้นกับอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยกับประเทศคู่สัญญาหากมี ผู้ประกอบการต้องยื่นแบบและนำส่งภายในกำหนดก่อนจึงโอนเงินได้ นอกจากนี้ยังต้องพิจารณาภาษีมูลค่าเพิ่มจากการใช้บริการในไทยที่ต้องนำส่งด้วยแบบเฉพาะอีกด้วย กิจการที่ทำสัญญาลิขสิทธิ์กับต่างประเทศโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญภาษีล่วงหน้ามักคำนวณอัตราหักผิดเมื่อไม่ได้ใช้สิทธิตามอนุสัญญาให้ถูกต้อง

ค่าล่วงเวลาของพนักงานกะต้องคำนวณตามอัตราที่กฎหมายแรงงานกำหนดแยกตามวันทำงานปกติและวันหยุด และนำมารวมเป็นฐานค่าจ้างสำหรับหักภาษี ณ ที่จ่ายและเงินสมทบประกันสังคมในเดือนนั้น โรงงานขนาดใหญ่ที่มีพนักงานหมุนเวียนหลายกะมักคำนวณฐานเงินสมทบผิดเมื่อมีค่าล่วงเวลาผันผวนมากในแต่ละเดือน ทำให้ยอดนำส่งประกันสังคมไม่ตรงกับค่าจ้างจริงที่จ่าย ซึ่งเมื่อสำนักงานประกันสังคมตรวจสอบเทียบกับบัญชีเงินเดือนจะพบผลต่างสะสมได้ง่าย ควรตรวจสอบสูตรคำนวณฐานเงินสมทบทุกครั้งที่มีการปรับโครงสร้างกะการทำงาน

ต่อให้โรงงานมีพนักงานประจำครบจำนวนขั้นต่ำตามกฎหมายอยู่แล้วก็ตาม เมื่อรับคนงานเพิ่มเฉพาะช่วงที่ผลไม้สุกพร้อมเก็บเกี่ยว ก็ยังต้องนำชื่อไปขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนและส่งเงินสมทบโดยยึดค่าจ้างที่จ่ายจริงเช่นเดียวกับพนักงานประจำทุกคนอยู่ดี แม้จะจ้างงานเพียงช่วงสั้น ๆ ไม่กี่สัปดาห์ก็ตาม ผู้ประกอบการจำนวนมากเข้าใจคลาดเคลื่อนไปว่าแรงงานตามฤดูกาลไม่จำเป็นต้องขึ้นทะเบียนแต่อย่างใด ผลลัพธ์คือเมื่อถูกตรวจพบในภายหลังต้องส่งเงินสมทบซึ่งยังไม่นำส่งรวมเงินเพิ่มสะสมของทุกฤดูที่ผ่านมา จึงควรทำการขึ้นทะเบียนและถอนทะเบียนแรงงานชั่วคราวให้กลายเป็นขั้นตอนประจำทุกครั้งที่ฤดูเก็บเกี่ยวเวียนมาถึง

หากเภสัชกรมารับงานเป็นครั้งคราวโดยไม่ได้เป็นลูกจ้างประจำ เงินค่าที่ปรึกษาถือเป็นเงินได้จากวิชาชีพอิสระซึ่งมีอัตราหักภาษี ณ ที่จ่ายเฉพาะที่แตกต่างจากค่าจ้างพนักงานทั่วไป ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ทุกครั้งไม่ว่าจำนวนเงินจะน้อยเพียงใด กิจการสมุนไพรขนาดเล็กหลายรายนึกเอาเองว่าจ่ายค่าที่ปรึกษาต่ำกว่าเกณฑ์บางจำนวนไม่ต้องหักภาษี ซึ่งไม่ถูกต้องเพราะเกณฑ์ขั้นต่ำที่ไม่ต้องหักใช้กับบางประเภทเงินได้เท่านั้น ควรตรวจสอบประเภทเงินได้ให้ชัดก่อนจ่ายทุกครั้ง

ผลไม้สดที่ยังคงเหลือในคลังสินค้า ณ วันปิดงบต้องเข้าไปตรวจนับให้ตรงกับสภาพจริงในวันที่ใกล้เคียงสิ้นปีที่สุดเท่าที่ทำได้ เพราะเป็นของที่เสียหายง่าย พร้อมกันนั้นควรตั้งค่าเผื่อสำหรับส่วนที่คาดว่าจะเน่าเสียก่อนจะทันนำไปแปรรูป มูลค่าที่บันทึกควรอ้างอิงตามราคาตลาด ณ วันตรวจนับแทนราคาทุนเดิมหากราคาตลาดต่ำกว่า โรงงานที่ปิดบัญชีด้วยวิธีประมาณจากยอดรับเข้าแทนที่จะตรวจนับจริงมักถูกผู้สอบบัญชีทักท้วงว่ายอดคงเหลือปลายงวดยังขาดความน่าเชื่อถือ และหากผลต่างมีนัยสำคัญพออาจกระทบไปถึงความเห็นในรายงานของผู้สอบบัญชีด้วย

นอกจากงบการเงินตามมาตรฐานทั่วไป กิจการที่ได้รับการส่งเสริมต้องจัดทำรายงานผลการดำเนินงานตามเงื่อนไขบัตรส่งเสริมส่งให้สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนตามกำหนด ซึ่งตัวเลขในรายงานนี้ต้องสอดคล้องกับงบการเงินที่ยื่นกรมสรรพากรและกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หากตัวเลขสามชุดไม่ตรงกันมักนำไปสู่การขอเอกสารเพิ่มเติมจากทั้งสามหน่วยงาน โรงงานหลายแห่งจัดทำรายงาน BOI แยกทีมกับทีมบัญชีทั่วไป ทำให้ตัวเลขคลาดเคลื่อนกันโดยไม่รู้ตัวจนกว่าจะถูกทวงถาม ควรกระทบยอดตัวเลขทั้งสามชุดก่อนยื่นทุกครั้ง

ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่หมดอายุตามที่ระบุบนฉลากต้องตัดออกจากบัญชีสินค้าคงเหลือโดยมีเอกสารประกอบการทำลายหรือส่งคืนอย่างชัดเจน เช่น บันทึกการทำลายที่มีพยานร่วมลงชื่อ เพื่อให้มูลค่าที่ตัดจำหน่ายรับรู้เป็นรายจ่ายทางภาษีได้ กิจการที่ตัดสต๊อกออกจากระบบโดยไม่มีหลักฐานการทำลายมักถูกเจ้าหน้าที่ตั้งคำถามว่าสินค้าถูกนำไปขายนอกระบบหรือไม่ ซึ่งอาจนำไปสู่การประเมินรายได้เพิ่มเติมแทนที่จะรับเป็นรายจ่าย จึงควรกำหนดขั้นตอนทำลายสินค้าหมดอายุเป็นระเบียบภายในที่ชัดเจนทุกไตรมาส

ก่อนยื่นคำขอรับการส่งเสริม ควรมีประมาณการเงินลงทุนและกำลังการผลิตที่สอดคล้องกับแผนธุรกิจจริง เพราะตัวเลขที่ระบุในคำขอจะผูกกับเงื่อนไขที่ต้องปฏิบัติตามตลอดอายุบัตรส่งเสริม หากภายหลังผลดำเนินงานจริงต่างจากที่ยื่นไว้มากอาจกระทบสิทธิประโยชน์ที่ได้รับ นอกจากนี้ต้องวางผังบัญชีให้พร้อมแยกกิจการที่จะได้รับการส่งเสริมออกจากกิจการเดิมตั้งแต่วันที่เริ่มใช้สิทธิ เพื่อไม่ต้องย้อนแก้ระบบบัญชีทีหลังเมื่อได้รับอนุมัติแล้ว

กิจการผลิตยาแผนโบราณหรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้องได้รับใบอนุญาตผลิตจากหน่วยงานที่กำกับดูแลและขึ้นทะเบียนตำรับแต่ละสูตรก่อนจึงจะจำหน่ายและออกใบกำกับภาษีสำหรับสินค้านั้นได้ตามชื่อที่ขึ้นทะเบียนไว้ ผู้ประกอบการที่เร่งเปิดขายก่อนได้รับอนุมัติทะเบียนตำรับมักมีปัญหาตอนออกใบกำกับภาษีเพราะชื่อสินค้าที่ขายจริงยังไม่ตรงกับเอกสารที่ยื่นขอ ทำให้ต้องแก้ไขเอกสารย้อนหลังทั้งฝั่งภาษีและฝั่งใบอนุญาต ควรวางแผนให้การขึ้นทะเบียนตำรับแล้วเสร็จก่อนกำหนดวันเริ่มขายจริง

นอกจากทะเบียนพาณิชย์และการจดภาษีมูลค่าเพิ่มที่มีอยู่แล้ว กิจการต้องขึ้นทะเบียนผู้ส่งออกกับกรมศุลกากรและระบบใบขนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ก่อนส่งออกครั้งแรก รวมถึงตรวจสอบว่าสินค้าไม้ไผ่แปรรูปต้องมีใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้าหรือใบรับรองด้านสุขอนามัยพืชตามที่ประเทศปลายทางกำหนดหรือไม่ ผู้ประกอบการที่เตรียมเฉพาะเอกสารภาษีมูลค่าเพิ่มแต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนผู้ส่งออกไว้ล่วงหน้ามักส่งของไม่ทันตามกำหนดที่ตกลงกับผู้ซื้อต่างประเทศ ควรเริ่มขั้นตอนขึ้นทะเบียนผู้ส่งออกอย่างน้อยหนึ่งเดือนก่อนวันส่งออกจริง