สำนักงานบัญชีและภาษีในนครราชสีมา

ต้องแยกรายได้และค่าใช้จ่ายของกิจการที่ได้รับส่งเสริมออกจากกิจการที่ไม่ได้รับส่งเสริมอย่างชัดเจน ค่าใช้จ่ายร่วมต้องปันส่วนด้วยเกณฑ์ที่สมเหตุสมผลและใช้เกณฑ์เดียวกันต่อเนื่องทุกปี การเปลี่ยนเกณฑ์ปันส่วนกลางทางบัญชีเป็นสาเหตุที่ทำให้ถูกประเมินย้อนหลังบ่อยที่สุด และควรเตรียมเอกสารสนับสนุนการปันส่วนไว้ตั้งแต่ปีแรกแทนการรวบรวมตอนถูกตรวจ

เมื่อผู้ขายไม่มีใบเสร็จ ให้จัดทำใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงินที่ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขบัตรประชาชนของผู้ขาย ปริมาณ และราคาต่อหน่วย พร้อมลายมือชื่อผู้รับเงิน และควรจ่ายผ่านบัญชีธนาคารเพื่อให้มีเส้นทางการเงินรองรับ การจ่ายเงินสดจำนวนมากโดยไม่มีหลักฐานการรับเงินที่ชัดเจนคือรายการที่เจ้าหน้าที่ตัดออกจากรายจ่ายเป็นอันดับแรก

คลังที่รับฝากสินค้าให้ลูกค้าหลายรายต้องแยกทะเบียนสินค้าคงเหลือเป็นรายเจ้าของ ไม่รวมเป็นยอดเดียวของกิจการตนเอง เพราะสินค้าฝากขายไม่ใช่สินทรัพย์ของผู้รับฝาก การรับรู้รายได้ต้องอิงค่าบริการจัดเก็บและขนถ่ายเท่านั้น ไม่ใช่มูลค่าสินค้าที่ผ่านคลัง ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือปนบัญชีสต๊อกของลูกค้ากับสต๊อกของกิจการเองจนกระทบยอดไม่ได้เมื่อสอบทาน

ค่าจ้างก่อสร้างที่จ่ายให้ผู้รับเหมานิติบุคคลไทยต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราค่าจ้างทำของก่อนนำส่งภายในวันที่เจ็ดของเดือนถัดไป สัญญาก่อสร้างขนาดใหญ่มักแบ่งงวดงานหลายงวด จึงต้องหักและนำส่งทุกงวดที่มีการจ่ายจริง ไม่ใช่รวบยอดตอนจบโครงการ ผู้ว่าจ้างที่รวบยอดมักถูกประเมินเบี้ยปรับเงินเพิ่มเพราะนำส่งล่าช้าหลายงวดพร้อมกัน

สาเหตุหลักคือใบกำกับภาษีซื้อจากผู้ให้บริการขนส่งและผู้รับเหมาช่วงในนิคมมักระบุที่อยู่สาขาไม่ตรงกับที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ทำให้เจ้าหน้าที่ต้องขอเอกสารเพิ่มก่อนอนุมัติคืน กิจการที่ตรวจสอบความถูกต้องของใบกำกับภาษีทุกใบก่อนยื่นแบบ และจัดกลุ่มใบขนสินค้าขาออกให้ตรงกับใบกำกับภาษีซื้อ มักได้รับคืนภาษีตรงตามกรอบเวลาปกติ

ค่าเช่าที่จ่ายให้บุคคลธรรมดาต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราที่กฎหมายกำหนดสำหรับเงินได้ประเภทค่าเช่าทรัพย์สิน และต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ผู้ให้เช่าทุกครั้งที่จ่าย ผู้เช่าหลายรายพลาดตรงที่ไม่แจ้งผู้ให้เช่าตั้งแต่ต้นสัญญาว่าจะมีการหักภาษี ทำให้เกิดข้อพิพาทเรื่องยอดสุทธิที่ได้รับภายหลัง จึงควรระบุอัตราหักภาษีไว้ในสัญญาเช่าให้ชัดเจนตั้งแต่แรก

ลูกจ้างต้องมีนายจ้างหลักเพียงรายเดียวในการนำส่งเงินสมทบแต่ละเดือน หากมีการยืมตัวไปทำงานให้บริษัทในเครือชั่วคราว นายจ้างเดิมยังคงเป็นผู้นำส่งเงินสมทบตามสัญญาจ้างเดิม ไม่ใช่บริษัทที่รับตัวไป ปัญหาที่พบบ่อยคือทั้งสองบริษัทนำส่งซ้อนกันในเดือนเดียว ทำให้ต้องขอคืนเงินสมทบส่วนเกินซึ่งใช้เวลานาน จึงควรทำหนังสือยืมตัวที่ระบุผู้รับผิดชอบเงินสมทบไว้ชัดเจน

หากลูกจ้างตามฤดูกาลทำงานเกินหนึ่งวันในสถานประกอบการที่มีลูกจ้างครบเกณฑ์ตามกฎหมาย นายจ้างมีหน้าที่ขึ้นทะเบียนและนำส่งเงินสมทบตามค่าจ้างจริงที่จ่ายในเดือนนั้น แม้จะจ้างเพียงไม่กี่สัปดาห์ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือไม่ขึ้นทะเบียนเพราะคิดว่าเป็นการจ้างชั่วคราว ซึ่งเมื่อถูกตรวจสอบจะต้องนำส่งย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มทั้งช่วงที่จ้างงานจริง

โบนัสถือเป็นเงินได้ประเภทเงินเดือนที่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายของเดือนที่จ่ายจริง โดยใช้วิธีเฉลี่ยเพื่อหาอัตราภาษีที่เหมาะสมแทนการหักตามอัตราก้าวหน้าปกติของเดือนนั้นเพียงอย่างเดียว ส่วนเงินสมทบประกันสังคมคำนวณจากค่าจ้างตามเพดานรายเดือนตามปกติ โบนัสจึงมักไม่กระทบเงินสมทบเพิ่มเติมหากค่าจ้างถึงเพดานอยู่แล้ว ฝ่ายบัญชีควรแยกรายการโบนัสในระบบเงินเดือนให้ชัดเจนเพื่อคำนวณภาษีได้ถูกวิธี

เมื่อบริษัทในเครือใช้ทรัพยากรร่วมกัน เช่น คลังสินค้าหรือทีมขนส่งเดียวกัน ยอดระหว่างกันต้องกระทบยอดให้ตรงก่อนปิดงบทุกบริษัท มิฉะนั้นงบการเงินรวมจะแสดงรายการซ้ำหรือขาดหาย เราแนะนำให้กำหนดวันตัดยอดระหว่างกันร่วมกันทุกไตรมาส และให้ผู้สอบบัญชีของแต่ละนิติบุคคลได้รับรายงานยอดคงค้างชุดเดียวกันเพื่อลดข้อโต้แย้งตอนปิดงบประจำปี

เครื่องจักรที่ยังติดตั้งไม่เสร็จ ณ วันสิ้นปีต้องคงไว้ในบัญชีงานระหว่างก่อสร้างและยังไม่เริ่มคิดค่าเสื่อมราคา จนกว่าจะพร้อมใช้งานจริงตามวันที่ระบุในรายงานการตรวจรับ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือเริ่มคิดค่าเสื่อมตั้งแต่วันที่ชำระเงินงวดสุดท้าย ทำให้ค่าเสื่อมราคาสูงเกินจริงในปีนั้นและต้องปรับปรุงย้อนหลังเมื่อผู้สอบบัญชีตรวจพบ

วัตถุดิบเกษตรมีน้ำหนักเปลี่ยนแปลงจากความชื้นและการเสื่อมสภาพระหว่างจัดเก็บ การตรวจนับจึงต้องบันทึกทั้งน้ำหนักที่ชั่งจริงและอัตราความชื้น ณ วันตรวจนับ แล้วเทียบกับเกณฑ์ที่ใช้ตั้งราคาต้นทุนมาตรฐาน หากไม่มีหลักฐานการวัดความชื้นควบคู่ไปด้วย ผู้สอบบัญชีมักตั้งข้อสังเกตเรื่องความน่าเชื่อถือของมูลค่าสินค้าคงเหลือและอาจขอให้ตั้งสำรองด้อยค่าเพิ่ม

เมื่อเปิดสาขาที่มีการจ้างพนักงานประจำ ต้องยื่นขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของสาขาแยกจากสำนักงานใหญ่หากมีการออกใบกำกับภาษีเอง และต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างสาขาใหม่กับสำนักงานประกันสังคมพื้นที่ที่ตั้งจริง ไม่สามารถใช้เลขทะเบียนของสำนักงานใหญ่แทนได้ กิจการที่ลืมขั้นตอนนี้มักถูกเรียกให้ขึ้นทะเบียนย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มเมื่อมีการตรวจสอบพนักงานในพื้นที่

การเพิ่มเครื่องจักรจนเกินกำลังการผลิตที่ระบุไว้ในใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานต้องแจ้งแก้ไขใบอนุญาตก่อน มิฉะนั้นแม้บันทึกบัญชีสินทรัพย์ถูกต้อง กิจการอาจถูกสั่งระงับการผลิตส่วนที่เกินจนกว่าจะได้รับอนุมัติ ซึ่งกระทบตารางค่าเสื่อมราคาที่วางแผนไว้ ฝ่ายบัญชีจึงควรประสานกับฝ่ายวิศวกรรมให้แจ้งขยายใบอนุญาตคู่ขนานกับการจัดซื้อเครื่องจักรเสมอ

ต้องตัดจำหน่ายสินทรัพย์และหนี้สินของสาขาให้หมดก่อนยื่นเลิกกิจการ พร้อมยื่นแบบภาษีของรอบสุดท้ายภายในกำหนดเวลาปกติ ไม่ใช่รอจนกว่าการชำระบัญชีเสร็จสิ้น และต้องแจ้งสำนักงานประกันสังคมแจ้งลาออกของพนักงานทุกคนพร้อมเหตุผลที่ถูกต้องเพื่อไม่ให้กระทบสิทธิประโยชน์ของลูกจ้าง กิจการที่ปล่อยให้บัญชีสาขาค้างไว้เฉยๆ มักถูกประเมินภาษีเพิ่มเติมจากรายการที่ยังไม่ได้ปิด