สำนักงานบัญชีและภาษีในฉะเชิงเทรา

กิจการที่ได้รับส่งเสริมเฉพาะบางสายผลิตภัณฑ์ต้องจัดทำบัญชีแยกรายได้ ต้นทุน และค่าใช้จ่ายของส่วนที่ได้รับสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลออกจากส่วนที่ไม่ได้รับสิทธิอย่างชัดเจน มิฉะนั้นจะไม่สามารถพิสูจน์สัดส่วนกำไรที่ได้รับยกเว้นเมื่อถูกตรวจสอบ โรงงานหลายแห่งใช้บัญชีเดียวปนกันแล้วปันส่วนกำไรตามสัดส่วนยอดขายในภายหลัง ซึ่งเจ้าหน้าที่มักไม่ยอมรับหากไม่มีเอกสารรองรับการปันส่วนต้นทุนร่วมที่ชัดเจน เราจึงแนะนำให้ตั้งรหัสบัญชีแยกตามสายผลิตภัณฑ์ที่ได้รับและไม่ได้รับส่งเสริมตั้งแต่ระบบบัญชีเริ่มต้น พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การปันส่วนต้นทุนร่วมที่ใช้สม่ำเสมอทุกปี

หากสวนขายผลผลิตให้ผู้รวบรวมในประเทศที่นำไปส่งออกต่อ รายได้ของสวนถือเป็นการขายในประเทศตามปกติ ไม่ได้สิทธิภาษีมูลค่าเพิ่มอัตราร้อยละศูนย์เอง เว้นแต่สวนจะเป็นผู้ส่งออกโดยตรงและมีใบขนสินค้าขาออกในนามของตนเอง สวนหลายแห่งสำคัญผิดกันว่าเพราะผลผลิตของตนถูกส่งออกจริงจึงได้สิทธิภาษีศูนย์ทันที ทำให้ยื่นแบบผิดอัตราและถูกเรียกเก็บภาษีเพิ่มพร้อมเงินเพิ่มภายหลัง เราจึงแนะนำให้ตรวจสอบก่อนว่าสวนเป็นผู้ยื่นใบขนสินค้าเองหรือขายผ่านคนกลาง เพื่อกำหนดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ถูกต้องตั้งแต่ออกใบกำกับภาษีฉบับแรก

นอกจากใบขนสินค้าขาออกและหลักฐานการรับชำระเงินจากต่างประเทศตามปกติ ตลาดตะวันออกกลางส่วนใหญ่ยังต้องการใบรับรองฮาลาลและใบรับรองสุขอนามัยจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประกอบการส่งออกด้วย โรงงานที่ยังไม่มีใบรับรองเหล่านี้ให้ครบมักถูกระงับการส่งออกที่ด่านศุลกากรจนกว่าจะแก้ไข ซึ่งกระทบต่อรอบการรับรู้รายได้ตามที่วางแผนไว้ ในทางบัญชีจึงควรบันทึกค่าธรรมเนียมการขอใบรับรองเหล่านี้เป็นต้นทุนขายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับล็อตสินค้านั้น ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานทั่วไป เพื่อให้คำนวณต้นทุนต่อหน่วยส่งออกได้แม่นยำ

เงินโอนให้ผู้รับเหมาช่วงที่นำแรงงานเข้ามาปฏิบัติงานในโรงงาน จัดเป็นค่าจ้างทำของหรือค่าบริการภายใต้กฎหมายภาษี ผู้จ่ายเงินมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตรากำหนด พร้อมมอบใบรับรองการหักภาษีทุกครั้งที่ชำระเงินเสร็จสิ้น แต่โรงงานจำนวนมากกลับโอนเงินให้ผู้รับเหมารวมเป็นยอดเดียวโดยไม่แยกค่าแรงงานกับค่าบริหารจัดการออกจากกัน จนเกิดคำถามว่าต้องหักภาษีจากยอดรวมทั้งหมดหรือเฉพาะส่วนบริการ เราจึงแนะนำให้ร่างสัญญาจ้างที่แยกรายการค่าแรงและค่าบริการชัดเจนไว้ตั้งแต่แรก เพื่อให้คำนวณอัตราหัก ณ ที่จ่ายถูกต้องและตัดปัญหาข้อโต้แย้งหากถูกตรวจสอบภายหลัง

เครื่องจักรซึ่งนำเข้าโดยอ้างเงื่อนไขในบัตรส่งเสริม โดยทั่วไปจะได้รับยกเว้นอากรขาเข้ารวมถึงภาษีมูลค่าเพิ่มขาเข้าด้วย แต่ต้องเป็นไปตามรายการเครื่องจักรที่ได้รับอนุมัติไว้ในบัตรอย่างครบถ้วน หากนำเข้าเครื่องจักรที่ไม่ตรงตามรายการหรือเกินจำนวนที่ระบุไว้ ส่วนเกินนั้นจะต้องเสียภาษีตามปกติ โรงงานหลายแห่งไม่ได้ตรวจสอบรายการเครื่องจักรที่ได้รับอนุมัติให้ตรงกับใบสั่งซื้อจริงก่อนนำเข้า ทำให้บางรายการถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมเงินเพิ่มเมื่อพบว่าไม่ตรงตามบัตรส่งเสริม เราจึงแนะนำให้ตรวจสอบรายการที่ได้รับอนุมัติกับสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนก่อนสั่งซื้อทุกครั้ง

หากจ่ายเงินก้อนเดียวให้หัวหน้าคนงานเพื่อกระจายต่อให้ลูกทีมเอง ผู้ปลูกยังต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากยอดที่จ่ายให้หัวหน้าคนงานในฐานะผู้รับเงินตามหลักฐาน และออกหนังสือรับรองการหักภาษีในนามหัวหน้าคนงาน ส่วนหัวหน้าคนงานมีหน้าที่จัดการภาษีของตนเองกับลูกทีมต่อไปตามข้อตกลงภายใน สวนหลายแห่งจ่ายเงินสดให้หัวหน้าคนงานโดยไม่มีเอกสารใด ๆ เลย ทำให้ไม่มีหลักฐานรองรับรายจ่ายค่าแรงเก็บเกี่ยวเมื่อคำนวณภาษีเงินได้ เราจึงแนะนำให้ทำใบสำคัญจ่ายระบุชื่อหัวหน้าคนงานและจำนวนเงินทุกครั้งที่จ่าย พร้อมหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ถูกต้อง

เงินเพิ่มจากการทำงานกะดึกรวมถึงค่าล่วงเวลาที่จ่ายนอกเหนือจากเงินเดือนปกติ ถือเป็นเงินได้ที่ต้องนำไปรวมคำนวณเมื่อหักภาษี ณ ที่จ่ายในงวดเดือนนั้น และฐานที่ใช้คำนวณเงินสมทบกองทุนประกันสังคมจำเป็นต้องอ้างอิงจากยอดเงินที่จ่ายจริงในแต่ละเดือน โดยไม่เกินเพดานตามที่กฎหมายกำหนดไว้ โรงงานบางส่วนแยกจ่ายเบี้ยเลี้ยงกะดึกนอกระบบเงินเดือนหลักโดยไม่นำมาคำนวณรวม ส่งผลให้ฐานภาษีหักและเงินสมทบต่ำกว่าที่ควรเป็นจริง จึงขอแนะนำให้นำค่าตอบแทนทุกรูปแบบมารวมไว้ในระบบเงินเดือนเดียวกัน เพื่อให้การคำนวณภาษีและเงินสมทบถูกต้องตั้งแต่รอบแรกที่จ่าย

เงินเดือนของพนักงานต่างชาติที่ทำงานในไทยถือเป็นเงินได้ที่เกิดขึ้นในไทยและจึงต้องคำนวณหักภาษี ณ ที่จ่ายด้วยอัตราก้าวหน้าแบบเดียวกับที่ใช้กับพนักงานสัญชาติไทย แม้บางกรณีจะได้รับสิทธิยกเว้นภาษีอากรขาเข้าเครื่องมือส่วนตัวตามบัตรส่งเสริม แต่ไม่ได้หมายความว่าเงินเดือนได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาไปด้วย โรงงานบางแห่งสำคัญผิดกันว่าสิทธิ BOI ครอบคลุมถึงภาษีเงินเดือนของพนักงานต่างชาติ ทำให้ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้เลยและมีปัญหาเมื่อพนักงานต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีเอง เราจึงแนะนำให้แยกพิจารณาสิทธิ BOI ด้านการนำเข้ากับภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของพนักงานต่างชาติเป็นคนละเรื่องเสมอ

หากกิจการมีพนักงานประจำอยู่แล้วอย่างน้อยหนึ่งคน การว่าจ้างคนเพิ่มมาช่วยเก็บมะพร้าวเป็นครั้งคราวก็ยังต้องนำส่งเงินสมทบตามยอดค่าจ้างจริงที่จ่ายไปในเดือนนั้น แม้จะจ้างงานเพียงไม่กี่วันสั้น ๆ ก็ตาม เจ้าของสวนขนาดย่อมจำนวนไม่น้อยสำคัญผิดกันว่าการว่าจ้างชั่วคราวไม่นับเป็นการจ้างลูกจ้างตามหลักเกณฑ์กฎหมาย พอเจ้าหน้าที่ตรวจพบในภายหลังจึงต้องนำส่งเงินสมทบที่ตกหล่นรวมเบี้ยปรับตลอดช่วงที่มีการจ้างงาน ทางเราขอแนะนำให้บันทึกวันจ้างงานพร้อมยอดค่าแรงชั่วคราวเก็บไว้เป็นหลักฐานเสมอ เพื่อให้การคำนวณเงินสมทบรายเดือนถูกต้องแม่นยำ

นอกจากงบการเงินที่ยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามปกติแล้ว กิจการที่ถือบัตรส่งเสริมยังมีหน้าที่จัดทำรายงานการปฏิบัติตามเงื่อนไขบัตรส่งเสริมเสนอต่อสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนตามรอบที่กำหนด ซึ่งต้องแสดงข้อมูลการนำเข้าเครื่องจักร วัตถุดิบ และยอดขายที่ได้รับสิทธิให้สอดคล้องกับบัญชีที่ปิดจริง โรงงานที่ตัวเลขในรายงาน BOI ไม่ตรงกับงบการเงินที่ยื่นสรรพากรมักถูกขอชี้แจงทั้งสองฝ่ายพร้อมกัน เราจึงแนะนำให้ปิดงบและจัดทำรายงาน BOI จากฐานข้อมูลเดียวกันเพื่อให้ตัวเลขสอดคล้องกันเสมอ

ต้นไม้ที่ยังไม่ให้ผลผลิตถือเป็นสินทรัพย์ระหว่างพัฒนาที่ต้องสะสมต้นทุนปลูกและดูแลไว้จนกว่าจะเริ่มให้ผลผลิตเชิงพาณิชย์ จึงจะเริ่มตัดค่าเสื่อมราคาตามอายุการให้ผลผลิตที่ประมาณการไว้ สวนหลายแห่งไม่แยกต้นทุนของแปลงปลูกใหม่ออกจากค่าใช้จ่ายดำเนินงานของแปลงที่ให้ผลผลิตแล้ว ทำให้ต้นทุนของทั้งสองส่วนปนกันและตีมูลค่าสินทรัพย์ผิดเมื่อปิดงบ เราจึงแนะนำให้แยกรหัสบัญชีตามแปลงและปีที่ปลูกตั้งแต่เริ่มลงทุน เพื่อให้คำนวณต้นทุนสะสมและวันเริ่มตัดค่าเสื่อมราคาได้ถูกต้อง

ต้องกระทบยอดใบขนสินค้าขาเข้ากับบัญชีสินทรัพย์และภาษีซื้อที่บันทึกไว้ให้ตรงกันทุกรายการ โดยเฉพาะรายการที่ได้รับยกเว้นภาษีตามสิทธิ BOI ซึ่งต้องแยกออกจากรายการที่เสียภาษีตามปกติอย่างชัดเจน โรงงานที่มีรายการนำเข้าจำนวนมากตลอดปีมักพบว่าบางใบขนสินค้าบันทึกซ้ำหรือตกหล่นเมื่อกระทบยอดปลายปี ซึ่งกระทบทั้งมูลค่าสินทรัพย์และยอดภาษีซื้อที่ขอคืนได้ เราจึงแนะนำให้กระทบยอดใบขนสินค้าเป็นรายเดือนแทนที่จะรอกระทบครั้งเดียวตอนปิดงบประจำปี เพื่อลดความเสี่ยงของรายการตกหล่นสะสม

ก่อนยื่นคำขอรับการส่งเสริม บริษัทควรมีงบการเงินและประมาณการลงทุนที่แสดงมูลค่าเครื่องจักร ที่ดิน และเงินลงทุนหมุนเวียนแยกตามโครงการที่จะขอรับสิทธิ เพราะสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนจะพิจารณาจากตัวเลขการลงทุนจริงเทียบกับที่ยื่นคำขอ บริษัทที่ยื่นตัวเลขประมาณการสูงเกินจริงโดยไม่มีหลักฐานรองรับมักถูกขอเอกสารเพิ่มเติมหลายรอบจนล่าช้า เราจึงแนะนำให้จัดทำประมาณการลงทุนร่วมกับผู้ทำบัญชีตั้งแต่ขั้นตอนวางแผนโครงการ ก่อนยื่นคำขอต่อสำนักงานจริง

กิจการที่ต้องการออกใบกำกับภาษีเพื่อส่งออกสินค้าด้วยตนเองจำเป็นต้องมีทะเบียนพาณิชย์ ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และใบรับรองสุขอนามัยพืชจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปใช้ในขั้นตอนพิธีการศุลกากรฝั่งขาออก สวนที่แต่เดิมขายผ่านผู้รวบรวมสินค้ามาโดยตลอดแล้วหันมาส่งออกด้วยตนเองโดยยังไม่มีใบรับรองดังกล่าว มักถูกกักสินค้าไว้ที่ด่านจนกว่าเอกสารจะครบถ้วน ซึ่งส่งผลกระทบต่อกำหนดการรับรู้รายได้ที่ได้วางแผนไว้ล่วงหน้า จึงขอแนะนำให้ยื่นขอใบรับรองสุขอนามัยพืชไปพร้อมกับการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตั้งแต่ก่อนเข้าสู่ฤดูส่งออกจริง

การขอใบอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นเงื่อนไขทางกฎหมายในการผลิตและจำหน่าย ไม่ใช่เงื่อนไขทางบัญชีโดยตรง แต่ในทางปฏิบัติหากยังไม่ได้รับใบอนุญาตแล้วเริ่มขายไปก่อน สินค้าที่ขายอาจถูกสั่งระงับและกระทบต่อรายได้ที่บันทึกไว้แล้วทั้งชุด เราจึงแนะนำให้วางแผนวันเริ่มรับรู้รายได้ให้สอดคล้องกับวันที่คาดว่าจะได้รับใบอนุญาตจริง และเตรียมเอกสารทางบัญชีของต้นทุนก่อสร้างโรงงานให้พร้อมไว้ล่วงหน้า เพราะต้นทุนบางส่วนสามารถเริ่มตัดค่าเสื่อมราคาได้ตั้งแต่วันที่โรงงานพร้อมใช้งานแม้ยังไม่ได้รับใบอนุญาตครบ