แฟรนไชส์และการอนุญาตให้ใช้สิทธิ

แนวปฏิบัติทางการค้าที่เป็นธรรมสำหรับธุรกิจแฟรนไชส์ของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าแนะนำให้แฟรนไชส์ซอร์เปิดเผยข้อมูลสำคัญ เช่น ค่าใช้จ่าย เงื่อนไขอาณาเขต และประวัติคดีความ ก่อนผู้รับสิทธิตัดสินใจลงนาม

กฎหมายไม่ได้บังคับให้จดบันทึกไว้ที่นายทะเบียน แต่หากจดบันทึกจะยกขึ้นยันบุคคลภายนอกได้และช่วยพิสูจน์ขอบเขตสิทธิเมื่อมีข้อพิพาท ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534

โดยทั่วไปค่าสิทธิที่จ่ายให้นิติบุคคลไทยหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 3% ส่วนที่จ่ายให้นิติบุคคลต่างประเทศหักในอัตรา 15% ของเงินได้ เว้นแต่มีอนุสัญญาภาษีซ้อนกำหนดอัตราที่ต่ำกว่า

ค่าสิทธิถือเป็นการให้บริการตามประมวลรัษฎากรและต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราปกติ หากผู้รับเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ ผู้จ่ายในไทยมีหน้าที่นำส่ง VAT แทนตามมาตรา 83/6

การกำหนดราคาขายตายตัวอาจเข้าข่ายการกระทำอันเป็นการจำกัดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 จึงควรกำหนดเป็นราคาแนะนำและเปิดช่องให้ปรับได้ตามความเหมาะสม

ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ระบุในสัญญา เช่น การผิดสัญญาซ้ำ ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานแบรนด์ หรือค้างชำระค่าสิทธิ โดยควรกำหนดขั้นตอนแจ้งเตือนและระยะเวลาแก้ไขก่อนบอกเลิกสัญญาเพื่อลดความเสี่ยงข้อพิพาท

สัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิทั่วไปมักให้สิทธิใช้ทรัพย์สินทางปัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น เครื่องหมายการค้าหรือสิทธิบัตร ส่วนสัญญาแฟรนไชส์ผูกรวมทั้งเครื่องหมายการค้า สูตรการดำเนินธุรกิจ และการควบคุมมาตรฐานการปฏิบัติงานทั้งระบบ

โดยหลักผู้จ่ายในไทยมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งแทน ผู้รับต่างชาติจึงมักไม่ต้องยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลในไทยเอง เว้นแต่มีสถานประกอบการถาวรในไทยตามอนุสัญญาภาษีซ้อนที่เกี่ยวข้อง