การไปทำงานต่างประเทศของแรงงานไทย

มีห้าทางหลัก คือ รัฐจัดส่งตามความร่วมมือระหว่างประเทศ บริษัทจัดหางานที่ได้รับอนุญาตจัดส่ง นายจ้างในประเทศส่งลูกจ้างของตนไปฝึกหรือทำงาน นายจ้างพาไปทำงานเอง และการเดินทางไปสมัครงานด้วยตนเองซึ่งต้องแจ้งต่อกรมการจัดหางานก่อนออกเดินทาง

ขอดูใบอนุญาตจัดหางานเพื่อไปทำงานต่างประเทศฉบับจริงที่สำนักงาน แล้วนำเลขที่ใบอนุญาตไปสอบยันกับสำนักงานจัดหางานจังหวัดหรือสายด่วนของกรม พร้อมตรวจว่าตำแหน่งงานที่เสนอมีการยื่นขอจัดส่งไว้ในระบบตรงกับที่โฆษณาหรือไม่

เรียกได้ไม่เกินเพดานที่ประกาศกำหนดซึ่งอิงกับค่าจ้างเดือนแรกตามสัญญา และเรียกได้เมื่อผู้หางานได้งานแน่นอนแล้วเท่านั้น ทุกครั้งที่จ่ายต้องได้ใบรับเงินที่ระบุชื่อบริษัท จำนวน และรายการค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจน

อย่าจ่ายและอย่าส่งมอบหนังสือเดินทางให้ผู้ใดยึดถือไว้ ให้บันทึกบทสนทนา เก็บหมายเลขบัญชีที่ให้โอน และแจ้งต่อสำนักงานจัดหางานในพื้นที่ เพราะการเรียกเงินล่วงหน้าโดยไม่มีตำแหน่งงานรองรับเป็นความผิดที่มีโทษทางอาญา

ยื่นแบบแจ้งการเดินทางพร้อมสำเนาหนังสือเดินทาง สำเนาการตรวจลงตราประเภททำงานของประเทศปลายทาง และสัญญาจ้างหรือหนังสือรับรองจากนายจ้าง เมื่อรับแจ้งแล้วจะได้หลักฐานที่ใช้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองขาออก

สมาชิกที่จ่ายเงินสมทบก่อนเดินทางมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือเมื่อถูกทอดทิ้งในต่างแดน ต้องเดินทางกลับก่อนกำหนดเพราะเหตุที่ไม่ใช่ความผิดของตน ประสบอันตรายจนพิการ หรือเสียชีวิต โดยยื่นคำขอผ่านสำนักงานแรงงานในต่างประเทศหรือกรมเมื่อกลับถึง

ควรได้ฉบับสองภาษาที่มีข้อกำหนดว่าฉบับใดใช้บังคับเมื่อข้อความขัดกัน ตรวจอัตราค่าจ้าง ชั่วโมงทำงาน ค่าล่วงเวลา ที่พัก ค่าเดินทางกลับ และเงื่อนไขเลิกสัญญา หากตัวเลขในฉบับแปลไม่ตรงกับต้นฉบับให้แก้ก่อนลงนามทุกครั้ง

การหักค่าจัดหางานจากค่าจ้างซ้ำกับที่จ่ายให้บริษัทในประเทศแล้วถือเป็นการเก็บค่าบริการเกินเพดาน ให้เก็บสลิปเงินเดือนทุกเดือนเป็นหลักฐาน แล้วแจ้งสำนักงานแรงงานประจำประเทศนั้นเพื่อเจรจาและตั้งเรื่องเรียกคืน

หนังสือเดินทางเป็นเอกสารของผู้ถือ นายจ้างไม่มีสิทธิยึดไว้เพื่อผูกมัดให้ทำงานต่อ กรณีนี้เข้าลักษณะการบังคับใช้แรงงานซึ่งหลายประเทศถือเป็นความผิด ให้ถ่ายภาพหน้าข้อมูลเก็บไว้แยกและติดต่อสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยทันที

เรียกคืนค่าบริการและค่าใช้จ่ายได้จากบริษัทที่จัดส่ง โดยยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานหรือฟ้องคดีแพ่ง หลักฐานสำคัญคือสัญญา ใบเสร็จ ภาพสภาพงานจริง และบันทึกการติดต่อกับผู้แทนบริษัทระหว่างอยู่ต่างประเทศ

เงินได้จากการทำงานในต่างประเทศจะถูกนำมารวมคำนวณเมื่อผู้มีเงินได้อยู่ในประเทศถึงเกณฑ์วันในปีภาษีนั้นและนำเงินได้เข้ามา จึงควรเก็บหลักฐานวันเข้าออกประเทศและหลักฐานภาษีที่เสียไว้ที่ต่างประเทศเพื่อขอเครดิตตามความตกลงกันสองฝ่าย

ผู้ที่พ้นจากงานในประเทศแล้วสมัครเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจได้ภายในกำหนดหลังออกจากงาน เพื่อรักษาสิทธิกรณีชราภาพต่อเนื่อง ควรตั้งการชำระเงินสมทบล่วงหน้าหรือมอบอำนาจให้ญาติดำเนินการ เพราะขาดส่งติดต่อกันทำให้สิ้นสภาพ