ใบอนุญาตธุรกิจนำเที่ยวและบัตรมัคคุเทศก์

แบ่งตามขอบเขตเส้นทางที่ให้บริการ ได้แก่ เฉพาะภูมิภาคภายในประเทศ ทั่วประเทศ นำนักเดินทางจากต่างประเทศเข้ามา และนำผู้พำนักในประเทศออกไปต่างแดน แต่ละชั้นกำหนดทุนจดทะเบียนขั้นต่ำและวงเงินหลักประกันไม่เท่ากัน ยิ่งขอบเขตกว้างยิ่งต้องวางเงินสูงขึ้น

เงินหรือหนังสือค้ำประกันที่วางไว้กับนายทะเบียนมีไว้ชดใช้ผู้เดินทางที่เสียหายจากการผิดสัญญาของผู้ประกอบการ หากถูกหักไปแล้วต้องเติมกลับให้เต็มภายในกำหนด และจะขอคืนได้เมื่อเลิกประกอบกิจการและพ้นระยะเวลาที่เปิดให้ผู้เสียหายยื่นเรื่องแล้ว

กิจการนำเที่ยวอยู่ในบัญชีที่สงวนไว้ให้ผู้มีสัญชาติไทย จึงต้องมีผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยเกินกึ่งหนึ่งและกรรมการผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนสัญชาติไทย การใช้ผู้ถือหุ้นบังหน้าเป็นความผิดที่มีโทษถึงเพิกถอนใบอนุญาตและดำเนินคดีกับทั้งสองฝ่าย

ผู้ขอต้องมีสัญชาติไทย อายุไม่ต่ำกว่าที่กำหนด และผ่านหลักสูตรฝึกอบรมมัคคุเทศก์จากสถาบันที่ได้รับความเห็นชอบ บัตรจะระบุประเภทและพื้นที่ที่นำเที่ยวได้ เช่น ทั่วไปหรือเฉพาะพื้นที่ทางทะเลหรือพื้นที่เดินป่า

งานมัคคุเทศก์เป็นอาชีพที่ห้ามคนต่างด้าวทำ ผู้นำกลุ่มจากต่างประเทศจึงทำได้เพียงดูแลคณะและประสานงาน แต่การบรรยายนำชมและพาเข้าสถานที่ต้องมีผู้ถือบัตรร่วมเดินทาง หากฝ่าฝืนจะถูกจับกุมทั้งผู้นำกลุ่มและผู้ประกอบการที่ว่าจ้าง

ต้องแสดงเลขที่ใบอนุญาตนำเที่ยวและชื่อผู้ประกอบการตามที่จดทะเบียนไว้ทุกช่องทางที่เสนอขาย พร้อมรายละเอียดราคา สิ่งที่รวมและไม่รวม และเงื่อนไขการคืนเงิน การโฆษณาโดยไม่มีเลขที่ใบอนุญาตถือเป็นการชักชวนที่ผิดกฎหมายแม้ยังไม่มีผู้ซื้อ

สัญญามาตรฐานกำหนดขั้นบันไดคืนเงินตามระยะเวลาที่แจ้งยกเลิกก่อนวันเดินทาง หากผู้ประกอบการเป็นฝ่ายยกเลิกโดยไม่ใช่เหตุสุดวิสัยต้องคืนเต็มจำนวน การหักค่าใช้จ่ายต้องแสดงหลักฐานที่จ่ายไปจริง เช่น ค่ามัดจำที่พักที่เรียกคืนไม่ได้

ต้องจัดกรมธรรม์คุ้มครองอุบัติเหตุและค่ารักษาพยาบาลให้ผู้ร่วมคณะทุกคนตลอดระยะเวลาของรายการ โดยมีวงเงินไม่ต่ำกว่าที่ประกาศกำหนด และต้องเก็บรายชื่อผู้เดินทางแนบกรมธรรม์ไว้เพื่อพิสูจน์ความคุ้มครองเมื่อเกิดเหตุ

ผู้ประกอบการรับผิดในฐานะคู่สัญญาที่ต้องจัดบริการด้วยความระมัดระวัง แม้จะจ้างรถหรือเรือจากผู้อื่นก็ยังต้องพิสูจน์ว่าเลือกผู้ให้บริการที่มีใบอนุญาตและตรวจสภาพยานพาหนะแล้ว ส่วนผู้ให้บริการรับขนรับผิดตามกฎหมายของตนอีกชั้นหนึ่ง

ทำได้หากเปิดเผยไว้ในรายการเดินทางและไม่บังคับให้ซื้อ แต่การพาเข้าร้านนอกรายการเพื่อรับส่วนแบ่งจนเบียดเวลาสถานที่ที่ตกลงไว้ เป็นเหตุร้องเรียนที่นำไปสู่การพักใช้ใบอนุญาตและการเรียกเงินคืนจากหลักประกัน

ควรเก็บใบจอง รายชื่อผู้เดินทาง กรมธรรม์ ใบเสร็จผู้ให้บริการ และเอกสารมอบหมายมัคคุเทศก์ไว้ตามอายุความเรียกร้องทางแพ่ง เพราะข้อพิพาทเรื่องคุณภาพบริการมักยื่นภายหลังจบทริปหลายเดือน และภาระพิสูจน์อยู่ที่ผู้ประกอบการ

เมื่อใบอนุญาตสิ้นอายุจะไม่สามารถรับจองหรือออกเดินทางได้ทันที รายการที่ขายไว้ล่วงหน้ากลายเป็นการให้บริการโดยไม่มีใบอนุญาต ทางแก้คือยื่นต่ออายุก่อนกำหนดพร้อมงบการเงินและหนังสือรับรองหลักประกันที่ยังมีผลบังคับ