นำเข้าส่งออกขั้นสูง เขตปลอดอากร และสิทธิความตกลงการค้า

รวมราคาสินค้าตามเงื่อนไขการส่งมอบ ค่าระวาง ค่าประกันภัย อากรขาเข้าที่ชำระจริง ค่าธรรมเนียมพิธีการ ค่าขนถ่าย และค่าเก็บรักษาที่จำเป็นจนสินค้าถึงคลัง ส่วนภาษีมูลค่าเพิ่มขาเข้าที่ขอคืนได้ไม่ถือเป็นต้นทุน จุดที่ต้องระวังคือค่าปรับหรือค่าเก็บสินค้าเกินกำหนดซึ่งไม่ควรรวมเป็นต้นทุนสินค้า แต่ควรแยกเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อให้เห็นว่าเกิดจากความล่าช้าในการดำเนินงาน

ใช้ให้สอดคล้องกันสองชั้น ชั้นแรกคือมูลค่าตามใบขนสินค้าที่ศุลกากรใช้คำนวณอากร ซึ่งกำหนดโดยอัตราที่ทางการประกาศ ชั้นที่สองคือหนี้สินที่ต้องชำระผู้ขายซึ่งบันทึกด้วยอัตราวันที่เกิดรายการและปรับผลต่างเมื่อชำระจริง สองตัวเลขนี้ไม่เท่ากันเป็นเรื่องปกติ สิ่งสำคัญคืออธิบายส่วนต่างได้และแสดงเป็นกำไรขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนแยกจากต้นทุนสินค้า

เป็นเอกสารที่ใช้พิสูจน์ว่าสินค้าเข้าเกณฑ์ถิ่นกำเนิดตามความตกลงจึงได้รับอัตราพิเศษ หากยื่นไม่ทันหรือข้อมูลในเอกสารไม่ตรงกับใบขน สิทธิลดอากรจะถูกปฏิเสธและต้องชำระอัตราปกติ กรณีขอคืนภายหลังทำได้แต่ใช้เวลาและเอกสารมากกว่าเดิมมาก จึงควรตรวจชื่อผู้ส่งออก รายการสินค้า และพิกัดในเอกสารให้ตรงกันทุกฉบับก่อนเรือออกจากต้นทาง

อัตราอากรที่ชำระจะผิดไปด้วย และเมื่อมีการตรวจสอบภายหลังจะถูกเรียกเก็บส่วนต่างพร้อมเงินเพิ่ม ในบางกรณีพิกัดยังผูกกับมาตรการอื่น เช่น ใบอนุญาตนำเข้าหรือมาตรฐานสินค้า การใช้พิกัดผิดจึงอาจกลายเป็นการนำเข้าโดยไม่มีใบอนุญาตไปด้วย ทางที่ปลอดภัยคือยื่นขอคำวินิจฉัยไว้ก่อนนำเข้าครั้งแรกเมื่อสินค้ามีลักษณะก้ำกึ่งหลายประเภท แล้วอ้างเลขคำวินิจฉัยนั้นในการนำเข้าทุกครั้ง

สินค้าที่นำเข้าไปเก็บหรือผลิตในเขตยังไม่ต้องชำระอากรขาเข้าจนกว่าจะนำออกมาจำหน่ายในประเทศ หากส่งออกไปต่างประเทศโดยตรงก็ไม่เกิดภาระอากรนั้นเลย ประโยชน์จริงจึงอยู่ที่กระแสเงินสดและความยืดหยุ่นในการวางแผนคำสั่งซื้อ แลกกับภาระด้านการควบคุมคือ ต้องมีระบบทะเบียนสินค้าเข้าออกที่ตรวจสอบได้ทุกชิ้นและรายงานต่อหน่วยงานตามรอบที่กำหนด

ต้องแยกสต๊อกตามสถานะทางศุลกากรให้ชัด คือของที่ยังไม่ชำระอากร ของที่ชำระแล้ว และของที่ผลิตขึ้นในเขต โดยแต่ละกลุ่มต้องกระทบยอดกับทะเบียนของหน่วยงานได้ นอกจากนี้การเบิกวัตถุดิบไปผลิตต้องอ้างสูตรการผลิตที่ยื่นไว้ ส่วนของเสียจากกระบวนการต้องมีบันทึกและวิธีจัดการที่อธิบายได้ ตัวเลขที่หายไปโดยไม่มีคำอธิบายคือประเด็นที่ถูกตรวจก่อนเสมอ

ใช้ได้เมื่อมีการส่งของออกนอกราชอาณาจักรจริงและมีใบขนสินค้าขาออกที่ผ่านพิธีการครบถ้วนเป็นหลักฐาน การขายให้ลูกค้าต่างชาติแต่ส่งมอบภายในประเทศไม่เข้าเงื่อนไขนี้ และเป็นข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด เอกสารที่ควรเก็บคู่กันคือใบกำกับสินค้า ใบตราส่ง และหลักฐานการรับชำระเงินจากต่างประเทศ เพราะสามอย่างนี้คือชุดที่เจ้าหน้าที่ขอดูเมื่อทบทวนสิทธิ

ต้องเชื่อมโยงให้เห็นเส้นทางจากใบขนขาเข้าของวัตถุดิบ ผ่านสูตรการผลิต ไปจนถึงใบขนขาออกของสินค้าสำเร็จรูป การเชื่อมนี้ทำได้ต่อเมื่อระบบต้นทุนบันทึกปริมาณวัตถุดิบต่อหน่วยผลิตไว้ตั้งแต่แรก ไม่ใช่มาประมาณย้อนหลัง กิจการที่วางระบบไว้ดีจะยื่นได้ภายในกำหนดเวลาและได้เงินคืนตามรอบ ส่วนกิจการที่เก็บเอกสารกระจัดกระจายมักเสียสิทธิเพราะพิสูจน์ความเชื่อมโยงไม่ได้

เจ้าหน้าที่มักเทียบราคาสำแดงกับหลักฐานการชำระเงินจริงที่ปรากฏในบัญชี รวมถึงค่าใช้จ่ายที่ควรบวกเข้าราคาศุลกากร เช่น ค่าสิทธิหรือค่านายหน้าที่จ่ายแยกต่างหาก ประเด็นที่พบบ่อยคือมีการจ่ายเพิ่มให้ผู้ขายภายหลังแต่ไม่ได้แก้ไขมูลค่าที่สำแดง จึงควรตั้งกติกาภายในว่าทุกครั้งที่มีการปรับราคากับผู้ขาย ฝ่ายบัญชีต้องแจ้งฝ่ายพิธีการทันที

ควรเก็บชุดเอกสารนำเข้าส่งออกไว้ไม่สั้นกว่าระยะเวลาที่หน่วยงานยังมีอำนาจเรียกตรวจย้อนหลัง ซึ่งยาวกว่ารอบปิดบัญชีทั่วไป ชุดที่ควรเก็บครบคือใบขน ใบกำกับสินค้า ใบตราส่ง หนังสือรับรองถิ่นกำเนิด หลักฐานการชำระเงิน และเอกสารสูตรการผลิตกรณีขอคืนอากร แนะนำให้จัดเก็บเป็นชุดต่อหนึ่งใบขนแทนการแยกตามประเภทเอกสาร เพราะเวลาถูกเรียกตรวจจะถูกขอเป็นรายใบขนเสมอ