เช็คภาษีและชำระภาษีออนไลน์

แบบที่ยื่นกับกรมสรรพากรจะมีสถานะอยู่ในระบบยื่นแบบออนไลน์ของกรม เมื่อเข้าสู่ระบบด้วยบัญชีของกิจการจะเห็นรายการแบบทั้งหมดพร้อมวันเวลาที่ระบบรับ และมีใบเสร็จอิเล็กทรอนิกส์แนบเมื่อชำระเงินเรียบร้อย สิ่งที่ควรดูไม่ใช่แค่คำว่ารับแล้ว แต่ต้องดูงวดภาษีให้ตรงกับเดือนที่ตั้งใจยื่นด้วย เพราะกรณีที่พบบ่อยคือยื่นซ้ำงวดเดิมแล้วงวดถัดไปยังว่างอยู่ ให้พิมพ์หลักฐานเก็บไว้คู่กับสมุดบัญชีทุกงวด

สถานะกำลังพิจารณาแปลว่าเจ้าหน้าที่ยังตรวจเอกสารประกอบอยู่ ไม่ได้แปลว่าถูกปฏิเสธ กรณีที่มีเอกสารครบและตัวเลขตรงกับที่ผู้จ่ายเงินได้นำส่ง เรื่องมักจบเร็ว แต่ถ้าระบบขอเอกสารเพิ่ม สถานะจะค้างจนกว่าจะอัปโหลดครบ จุดที่ทำให้ช้าที่สุดคือหนังสือรับรองการหักภาษีที่ยอดไม่ตรงกับข้อมูลของผู้จ่าย ให้ตรวจยอดกับต้นทางก่อนอัปโหลด แล้วเข้าไปดูสถานะซ้ำทุกสัปดาห์ เพราะการแจ้งเตือนทางอีเมลบางครั้งตกอยู่ในกล่องขยะ

ภาษีกลุ่มนี้เป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ได้อยู่ในระบบเดียวกับแบบของกรมสรรพากร การตรวจจึงต้องผ่านช่องทางของเทศบาลหรือสำนักงานเขตที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ หลายแห่งเปิดให้ค้นด้วยเลขที่โฉนดหรือรหัสผู้เสียภาษีบนใบแจ้งปีก่อน หากยังไม่ได้รับใบแจ้งภายในต้นปี อย่าตีความว่าไม่ต้องเสีย ให้ติดต่อท้องถิ่นเพื่อขอออกใบแจ้งใหม่ เพราะหน้าที่ชำระยังอยู่แม้เอกสารส่งไม่ถึงมือ

เก็บสามอย่างเป็นชุดเดียวกัน คือใบแจ้งประเมินที่ระบุรายการทรัพย์สิน สลิปหรือรายการเดินบัญชีที่แสดงการจ่าย และใบเสร็จที่ท้องถิ่นออกให้ภายหลัง สลิปโอนอย่างเดียวไม่พอสำหรับการบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการ เพราะไม่ได้ระบุว่าเป็นภาษีของแปลงใด ปีใด เมื่อได้ใบเสร็จแล้วให้สแกนแนบไว้กับรายการบัญชีทันที ปีถัดไปเวลาถูกถามว่าจ่ายครบหรือยังจะค้นเจอในไม่กี่วินาที

ภาษีโรงเรือนและที่ดินเป็นระบบเดิมที่คิดจากค่ารายปีของการให้เช่าหรือใช้ประโยชน์ในอาคาร กิจการที่มีตึกให้เช่าจึงเคยเสียตามรายรับที่ประเมินได้ ต่อมาระบบถูกแทนที่ด้วยการจัดเก็บที่คิดจากมูลค่าทรัพย์สินตามการใช้ประโยชน์ ผลคือฐานที่ใช้คำนวณเปลี่ยนจากรายได้ค่าเช่ามาเป็นราคาประเมินทุนทรัพย์ ธุรกิจเก่าที่เคยตั้งงบประมาณตามค่ารายปีจึงมักเจอยอดที่เปลี่ยนไปจากเดิมและควรทบทวนตัวเลขที่ตั้งไว้ในงบทุกปี

จริงในเชิงหลักการ เพราะการปล่อยที่ดินทิ้งไว้โดยไม่ทำประโยชน์ถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่เสียในอัตราสูงกว่ากลุ่มเกษตรกรรมและที่อยู่อาศัย และยังมีการปรับเพิ่มอัตราเมื่อทิ้งว่างต่อเนื่องหลายปี บริษัทที่ซื้อที่ดินเก็บไว้รอพัฒนาจึงควรวางแผนการใช้ประโยชน์ให้ชัดเจนก่อนถึงรอบประเมิน และควรถ่ายภาพสภาพการใช้งานจริงเก็บไว้ทุกปี เพราะข้อโต้แย้งกับท้องถิ่นมักจบที่หลักฐานว่าที่ดินใช้ทำอะไรอยู่ ณ วันประเมิน

ให้ดูสองชั้น ชั้นแรกคือประเภทการใช้ประโยชน์ของทรัพย์สินแต่ละแปลง เพราะแต่ละประเภทมีเพดานคนละระดับ ชั้นที่สองคือข้อบัญญัติของท้องถิ่นที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ ซึ่งกำหนดอัตราจริงภายในเพดานนั้นและอาจไม่เท่ากันระหว่างพื้นที่ วิธีตั้งงบที่ปลอดภัยคือใช้ยอดจริงของปีก่อนเป็นฐาน แล้วบวกเผื่อกรณีราคาประเมินรอบใหม่ปรับขึ้น หากมีทรัพย์สินหลายจังหวัดควรทำตารางแยกรายแปลงไว้ ไม่ควรรวมเป็นก้อนเดียวเพราะจะตรวจย้อนไม่ได้

งานที่อยู่ในระบบของกรมสรรพากรควรให้ผู้ทำบัญชีตามให้ เพราะเขาเป็นคนยื่นและเห็นเลขอ้างอิงทุกงวดอยู่แล้ว ส่วนหนังสือจากท้องถิ่นมักส่งไปที่ที่ตั้งทรัพย์สิน ไม่ได้ส่งถึงสำนักงานบัญชี ฝั่งกิจการจึงต้องเป็นคนเปิดจดหมายและส่งต่อ ทางปฏิบัติที่ได้ผลคือกำหนดผู้รับผิดชอบหนึ่งคนต่อหนึ่งช่องทาง แล้วนัดทบทวนร่วมกันปีละสองครั้ง คือช่วงต้นปีที่ใบแจ้งท้องถิ่นออก และช่วงก่อนปิดงบเพื่อยืนยันว่าไม่มีรายการค้างชำระตกหล่น